Đảm bảo vốn xây dựng cơ bản cho các Bộ, địa phương

1:54:32 PM | 2/1/2014

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong bối cảnh kinh tế hiện nay, nhu cầu vốn đầu tư các Bộ, địa phương khá lớn so khả năng cân đối trong khi thực tế vấn đề nợ xây dựng cơ bản (XDCB) - nợ khối lượng đã thực hiện, vốn đối ứng cho các dự án ODA chưa được thống kê đầy đủ và xử lý dứt điểm nên áp lực chung về bố trí vốn rất lớn.

Cắt giảm nhiều dự án mới

Việc bố trí vốn cho các dự án mới rất hạn chế song số lượng các dự án được các Bộ, địa phương thẩm tra xem xét phê duyệt để bố trí kế hoạch triển khai trong những năm tới khá lớn (riêng Bộ Tài chính đã phối hợp thẩm tra khoảng 1.100 dự án). Như vậy, theo Bộ Tài chính, nếu không có sự kiên quyết cắt, giảm, đình hoãn các dự án mới của các cấp, các ngành thì vấn đề dàn trải, thiếu tập trung sẽ không thể giải quyết được. Áp lực đã vậy, nhưng các Bộ, địa phương còn hạn chế trong việc tìm kiếm, chuyển đổi phương thức đầu tư; chưa kiên quyết trong xử lý, vẫn nặng tư tưởng trông chờ ngân sách nhà nước, dồn lên trung ương đề nghị hỗ trợ.

Tuy nhiên, năm 2013 là năm thứ hai tiếp tục thực hiện triệt để thắt chặt quản lý đầu tư theo tinh thần Chỉ thị số 1792/CT-TTg ngày 15/10/2011 của Thủ tướng Chính phủ nên mặc dù thủ tục có chặt chẽ hơn so qui định chung, song các Bộ, địa phương đã có kinh nghiệm triển khai nhất định nên những vướng mắc, phát sinh không lớn; công tác phân bổ kế hoạch của các Bộ, địa phương đảm bảo theo cơ cấu, tổng mức, mục tiêu đầu tư và danh mục, tổng hợp vốn được giao tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thẩm tra, tổng hợp của cơ quan trung ương.

Qua công tác thẩm tra, Bộ Tài chính đã có ý kiến cụ thể đối với việc phân bổ vốn chưa phù hợp với quy định nhưng việc khắc phục, hoàn thiện còn chậm như Bộ Tài nguyên và Môi trường, vốn chương trình mục tiêu của Bộ Công Thương, hoặc một số địa phương như Vĩnh Phúc Bạc Liêu, Bến Tre, Hà Nội...

Thống kê của Bộ Tài chính cho thấy, kết quả thanh toán vốn đầu tư 11 tháng năm 2013 đạt khoảng 78% kế hoạch nhà nước giao vốn XDCB và 85% vốn trái phiếu Chính phủ. Bên cạnh một số đơn vị có tỷ lệ giải ngân cao, sớm hoàn thành kế hoạch năm, còn một số đơn vị có tỷ lệ thanh toán thấp hơn tỷ lệ chung của cả nước như Tổng công ty Hàng hải Việt Nam, Thanh tra Chính phủ, Đắc Lắk, Kon Tum... đối với vốn XDCB; Tây Ninh, Gia Lai, Thành phố Hồ Chí Minh... đối với vốn trái phiếu Chính phủ. Bộ Tài chính đã có các báo cáo, công văn đôn đốc nhằm đẩy mạnh công tác giải ngân trong những tháng còn lại của niên độ ngân sách năm 2013, đặc biệt đối với các đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp. Đối với các đơn vị này, nếu không có sự quyết liệt trong chỉ đạo của các cấp sẽ rất khó có thể hoàn thành kế hoạch năm.

Ngoài tỷ lệ giải ngân chung, theo Bộ Tài chính, hiện số dư tạm ứng tại một số địa phương còn tương đối lớn, có nhiều dự án dư ứng kéo dài từ nhiều năm đến nay vẫn chưa thu hồi gây khó khăn cho công tác quản lý tài chính - ngân sách nói chung của cơ quan tài chính, kho bạc nhà nước.

Kiên quyết loại bỏ các dự án phân bổ không đúng

Để giải quyết dứt điểm kế hoạch đầu tư năm 2013 và triển khai có hiệu quả kế hoạch đầu tư năm 2014, Bộ Tài chính cho biết, Bộ sẽ đảm bảo nguồn vốn đáp ứng theo đúng kế hoạch giao, tạo mọi điều kiện để các Bộ, địa phương, chủ dự án hoàn thành kế hoạch năm 2013 và 2014 theo đúng qui định về niên độ; tiếp tục cập nhật, hoàn chỉnh chính sách quản lý vốn đầu tư của nhà nước theo hướng tăng cường trách nhiệm, đẩy mạnh công tác thanh tra, giám sát của các cấp nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn vốn đầu tư.

Bộ tài chính cũng yêu cầu các các Bộ, địa phương thực hiện theo đúng thẩm quyền, chủ động và chịu trách nhiệm triển khai trong phạm vi kế hoạch vốn được giao; xây dựng kế hoạch đầu tư trung hạn và hàng năm theo đúng hướng dẫn, trong đó đề nghị đặc biệt ưu tiên vấn đề giải quyết nợ XDCB và vấn đề hoàn ứng cho ngân sách nhà nước.

Đối với kế hoạch đầu tư năm 2013, Bộ tài chính cho rằng, trong thời gian còn lại sẽ tăng cường chỉ đạo đẩy mạnh tiến độ thực hiện để hoàn thành kế hoạch năm. Nguồn vốn ứng trước trong năm đã được giao phải triển khai theo đúng các hướng dẫn, cập nhật và báo cáo tình hình thực hiện kịp thời với các cơ quan tổng hợp. Bộ Tài chính sẽ kiên quyết tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ thu hồi về ngân sách trung ương đối với các khoản chi không hết theo qui định.

Dự toán chi đầu tư phát triển năm 2014 đã được Quốc hội thông qua, sau khi có Quyết định của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư giao cụ thể, vì vậy các Bộ, địa phương cần nhanh chóng triển khai phân bổ chi tiết theo đúng các qui định của nhà nước và gửi về các cơ quan tổng hợp để theo dõi triển khai. Trong kế hoạch phân bổ chi tiết năm 2014 đặc biệt ưu tiên phương án thu hồi vốn ứng trước kế hoạch các năm của các dự án đã thực hiện ứng trong những năm trước bao gồm cả vốn trái phiếu Chính phủ và vốn đầu tư XDCB tập trung; dành vốn xử lý nợ XDCB theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ. Quá trình thẩm tra phân bổ, Bộ Tài chính sẽ kiên quyết loại bỏ các dự án phân bổ không đúng, thực hiện thu hồi vốn ứng theo quy định và thực hiện công khai tình hình triển khai kế hoạch và giải ngân vốn đầu tư của các Bộ, địa phương. Tuy nhiên, các bộ, ngành, địa phương cần chủ động, tích cực trong việc kêu gọi, thu hút đầu tư từ các thành phần theo hình thức PPP, BOT..., khai thác các nguồn lực để bổ sung vào nguồn vốn đầu tư các công trình kết cấu hạ tầng.

Quỳnh Anh