EU - Thị trường tiềm năng nhưng khó tính của ngành điều

2:56:16 PM | 13/6/2017

Đó là nhận định chung của các DN xuất khẩu điều Việt Nam, các chuyên gia kinh tế có mặt tại Hội thảo tư vấn hỗ trợ DN xuất khẩu điều nhân vào thị trường châu Âu. Hội thảo do Dự án Hỗ trợ chính sách thương mại và đầu tư của châu Âu (EU-MUTRAP) phối hợp với Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS) tổ chức tại Tp.HCM.



Theo báo cáo của VINACAS, năm 2016 các DN ngành điều Việt Nam chế biến xuất khẩu được 350.000 tấn điều nhân các loại, với kim ngạch xuất khẩu trên 3 tỷ USD; trong đó xuất khẩu điều nhân đạt khoảng 2,85 tỷ USD, còn lại là các sản phẩm phụ của điều. Theo ghi nhận của Chủ tịch VINACAS Nguyễn Đức Thanh, đây là năm thứ 11 liên tiếp ngành điều Việt Nam giữ vị trí hàng đầu thế giới về xuất khẩu điều nhân, tiếp tục duy trì thị phần trên 50% tổng giá trị thương mại nhân điều toàn cầu (khoảng 5,5 tỷ USD).

Với thị trường Liên minh châu Âu (EU), ông Thanh cho biết đây là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam. Năm 2016, Việt Nam đã xuất vào thị trường EU gần 94.100 tấn điều nhân, đạt kim ngạch xuất khẩu 765,56 triệu USD, chiếm 26,9% thị phần xuất khẩu của Việt Nam. Trong năm 2017 này, ngành điều Việt Nam phấn đấu đạt chỉ tiêu xuất khẩu 360.000 tấn điều nhân các loại (tăng 2,8% so với cùng kỳ 2016), kim ngạch xuất khẩu đạt 3 tỷ USD (tăng 5,0% so với cùng kỳ năm 20160; trong đó giá trị xuất khẩu vào thị trường EU sẽ đạt khoảng 1 tỷ USD, chiếm 31% tổng kim ngạch xuất khẩu điều nhân của năm 2017. "Nếu kết quả đạt được như kỳ vọng thì năm 2017 sẽ là năm thứ 12 liên tiếp ngành điều Việt Nam giữ vị trí xuất khẩu điều nhân số 1 thế giới và là năm đầu tiên xuất khẩu điều nhân vào thị trường EU cán mốc 1 tỷ USD" - ông Thanh nhấn mạnh.

Tuy nhiên theo nhận định của ông Phạm Minh Trí - đại diện Trung tâm Tư vấn chính sách nông nghiệp - Viện Chính sách&Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, mặc dù là thị trường giàu tiềm năng của sản phẩm điều nhân Việt Nam song EU cũng đồng thời là thị trường hết sức khắt khe. Để xuất khẩu vào thị trường rộng lớn này đòi hỏi sản phẩm điều nhân phải đáp ứng các yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng, yếu tố VSATTP, truy xuất nguồn gốc...Trong khi đó tính đến thời điểm hiện tại, trong tổng số 330 DN xuất khẩu điều cả nước mới chỉ có 22 DN đạt chuẩn ISO, HACCP…Ông Trí khuyến nghị DN điều Việt Nam cần chú trọng gia tăng năng lực cạnh tranh, không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm; đồng thời chú ý xây dựng chuỗi phân phối, thương hiệu gắn với đầu tư phát triển vùng nguyên liệu trong nước để dễ dàng đáp ứng được yêu cầu của EU. "Hiện nay nguồn nguyên liệu điều Việt Nam chỉ mới đáp ứng được khoảng 37% nhu cầu chế biến của toàn ngành, còn lại hơn 60% phải nhập khẩu từ ngoài khối EU (Bờ Biển Ngà, Nigeria, Ghana...), dẫn đến nguy cơ DN điều Việt Nam không đáp ứng được nguồn gốc xuất xứ thuần túy của EU khi xuất khẩu vào thị trường khó tính này" - ông Trí cho hay.

Còn theo ông Cao Thúc Uy - Giám đốc Công ty TNHH Cao Phát, EU là một thị trường khó tính với nhiều tiêu chuẩn rất khắt khe, trong đó chất lượng luôn là tiêu chí hàng đầu. Tuy nhiên đây lại là thị trường đầy tiềm năng và không thể thiếu đối với ngành điều Việt Nam. Chính vì vậy để đưa sản phẩm thâm nhập thành công thị trường EU đòi hỏi DN điều Việt Nam phải đảm bảo nghiêm ngặt về mặt VSATTP và tuân thủ hợp đồng đã ký kết. “Nếu như khách hàng Hoa Kỳ có thể bỏ qua một vài sai sót so với quy định hợp đồng thì khách hàng EU hoàn toàn ngược lại, không chấp nhận bất cứ một sai sót nào dù là nhỏ nhất" - ông Uy nhấn mạnh.
Đồng quan điểm với ông Cao Thúc Uy, Phó Giám đốc Công ty Vinacontrol Tp.HCM Bạch Khánh Nhựt cho biết thời gian qua một số lô hàng xuất khẩu vào thị trường EU đã phát sinh sâu mọt sống hoặc xảy ra hiện tượng dư lượng thuốc khử trùng gây hậu quả nghiêm trọng đối với cả DN xuất khẩu lẫn nhập khẩu. Theo đó ông Nhựt khuyến cao DN xuất khẩu điều cần chú trọng cải tiến công nghệ, thiết bị máy móc để cho ra thị trường các sản phẩm nhân điều chất lượng cao, an toàn cho người sử dụng và đáp ứng được yêu cầu của các nhà nhập khẩu EU.

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã được ký kết ngày 2/12/2015 tại Brussels (Bỉ) và sẽ có hiệu lực chính thức vào năm 2018. Khi đó các sản phẩm nông lâm thủy sản của Việt Nam xuất khẩu sang EU sẽ chịu ảnh hưởng rất lớn. Việc hiểu đầy đủ các cam kết của EVFTA sẽ giúp các DN ngành điều tận dụng hiệu quả các ưu đãi về thuế quan và từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo VSATTP, hướng đến phát triển bền vững và thân thiện với môi trường.

Mỹ Châu