Thị trường tài chính tiêu dùng: Có thể đạt 1 triệu tỷ đồng vào năm 2019

9:52:43 AM | 18/7/2017


Với những cơ hội phát triển vàng, thị trường tài chính tiêu dùng (TCTD) Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ

Hội tụ và chuyển dịch cơ cấu

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế tại buổi “Tọa đàm về phát triển tài chính bán lẻ, cơ hội thúc đẩy tiêu dùng, phục vụ tăng trưởng kinh tế” được tổ chức tại Hà Nội hôm 12/7 cho biết: tính đến cuối năm 2016, dư nợ tín dụng tiêu dùng là 646.000 tỷ đồng ( khoảng 28 tỷ USD), chiếm 11,7% tổng dư nợ của nền kinh tế. Đồng thời, báo cáo mới nhất của Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC) dự báo qui mô thị trường TCTD Việt Nam sẽ tiến tới mốc một triệu tỷ đồng vào năm 2019 với mức tăng trưởng bình quân 29% mỗi năm.

Phân tích của VCSC cho thấy tỷ lệ thu nhập lãi thuần (NIM) của phân khúc này đạt khoảng 20% so với NIM trung bình ngành ngân hàng là 2,9%; tức là mỗi 100 đồng tài sản ngân hàng đem cho vay thông thường sẽ tạo ra 2,9 đồng thu nhập lãi thuần, còn cho vay tiêu dùng sẽ mang về 20 đồng thu nhập. Có thể thấy nhận định đó có cơ sở thực tế khi xem xét số liệu được công bố của Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank). Năm 2016, trong số gần 15.200 tỷ thu nhập lãi thuần hợp nhất của VPBank chỉ có 7.100 tỷ đồng với mức tăng trưởng hơn 6% đóng góp từ ngân hàng mẹ, phần còn lại chủ yếu đến từ hoạt động của Công ty Tài chính FE Credit.

Cấu trúc thị trường TCTD hiện được chia ra là các ngân hàng bán lẻ và các công ty tài chính thuần về TCTD. Đã có hàng loạt ngân hàng cũng bước vào cuộc đua thành lập mới hoặc mua lại công ty tài chính, để khai thác thị trường cho vay tiêu dùng. Tính đến thời điểm hiện tại đã có 16 công ty tài chính tham gia thị trường. Theo dự báo của các chuyên gia, con số này sẽ còn tăng lên nhanh chóng trong thời gian tới.

Không chỉ các nhà băng trong nước mà nhiều tập đoàn tài chính nước ngoài cũng gia tăng việc mua lại công ty tài chính trong nước để tham gia vào thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam như: Tập đoàn Credit Saison (Nhật Bản) đã nắm 49% của HD Saison; MB vừa chuyển 49% vốn góp tại MCredit cho ngân hàng Nhật (Shinsei Bank); đối tác châu Âu muốn mua cổ phần Công ty Tài chính tiêu dùng SHB. Công ty Tài chính tiêu dùng SHB hoạt động từ quý I/2017…

Cơ hội vàng cho phát triển


Cho vay tiêu dùng liên tục tăng trưởng 20 - 30%/năm kể từ 2010 nhưng mới chỉ đáp ứng được khoảng 1/4 nhu cầu vay vốn giúp thị trường này có tiềm năng phát triển vô cùng lớn.

Theo các chuyên gia, thị trường TCTD Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển vàng nhờ những điều kiện lý tưởng như: nền kinh tế đang trong giai đoạn phát triển, quy mô dân số đạt ngưỡng gần 95 triệu dân với tỷ lệ dân số đang trong độ tuổi lao động chiếm 52%; nhóm lao động có xu hướng chi tiêu vượt mức lương; xu hướng chuyển đổi hành vi từ tiết kiệm sang mua sắm và chuyển từ việc sử dụng tiền mặt sang tín dụng tiêu dùng ngày càng tăng. Theo dự báo, tín dụng tiền mặt sẽ giảm từ 89% năm 2016 xuống 81% tổng tín dụng vào năm 2019 với hình thức thẻ tín dụng.

Ở một khía cạnh khác, theo BMI và Ngân hàng Thế giới, tốc độ đô thị hóa nhanh kéo theo sự tăng trưởng lớn của thị trường TCTD. Ước tính Việt Nam có khoảng 18 triệu người trưởng thành sinh sống ở đô thị.

Theo một đại diện Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước, cùng với sự phát triển kinh tế, tỷ trọng tiêu dùng trong tổng GDP của Việt Nam liên tục tăng cao. Cụ thể, tỷ trọng tiêu dùng trong tổng GDP đã tăng từ 52,5% vào năm 2005 lên tới 77,7% vào năm 2009. Giai đoạn nền kinh tế rơi vào suy giảm 2010-2016, chỉ số này cũng suy giảm đến đáy vào năm 2012 nhưng từ năm 2013 đến nay, tỷ lệ này tiếp tục tăng, đạt 78,3% vào năm 2016.

Hoạt động cho vay tiêu dùng được coi là động lực thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng, hợp lý hóa quá trình luân chuyển hàng hóa trên thị trường; giúp tăng khả năng tiếp cận dịch vụ tín dụng chính thức cho người dân, đặc biệt là nhóm khách hàng dưới chuẩn vay ngân hàng, góp phần đẩy lùi “ tín dụng đen”; giúp người nghèo, người thu nhập thấp có điều kiện tích lũy tài sản…

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo, để có một thị trường TCTD phát triển bền vững, hạn chế đến mức thấp nhất các rủi ro cho doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi cho người vay thì Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý nhà nước bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện hoàn hiện hành lang pháp lý còn phải tăng cường giáo dục tài chính, nâng cao nhận thức TCTD và văn hóa tiêu dùng của người dân theo xu hướng phát triển chung của thế giới.