Rủi ro tăng trưởng tín dụng

9:37:48 AM | 22/9/2017

Nếu đạt được mức tăng tín dụng như kỳ vọng 21 – 22% thì đây sẽ là năm đầu tiên tín dụng tăng mạnh như vậy kể từ sau giai đoạn bong bóng năm 2009 - 2010. Tín dụng tăng nóng tiềm ẩn nhiều rủi ro khi tiền đổ vào bất động sản và những ngành kém hiệu quả.

Số liệu của Ủy ban giám sát tài chính quốc gia cho thấy hết tháng 8 tín dụng tăng 11,5%, tương đương với hơn 600 nghìn tỷ đã được bơm thêm. Như vậy trong 4 tháng còn lại, mỗi tháng các ngân hàng phải bơm cho nền kinh tế hơn 150 nghìn tỷ đồng nữa - gấp đôi mức tiền bơm vào bình quân mỗi tháng trong 8 tháng trước đó.

Tín dụng hỗ trợ tăng trưởng

Theo báo cáo triển vọng thị trường Việt Nam tháng 9/2017 vừa được Ngân hàng HSBC công bố, Chính phủ đang kêu gọi mục tiêu tăng trưởng tín dụng từ 18% lên 21% nhằm hi vọng đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm ở mức 6,7%.

Với dư nợ tín dụng khoảng 5,5 triệu tỷ đồng vào cuối 2016, thì với mục tiêu tăng trưởng 21- 22% đưa ra cho năm nay đồng nghĩa với việc nền kinh tế sẽ đón nhận thêm 1,21 triệu tỷ đồng được đổ vào.

8 tháng đầu năm tín dụng đã đạt mức tăng trưởng 11,5%. Mục tiêu 21 – 22% tăng tưởng dễ dàng đạt được, tuy nhiên nhiều ý kiến chuyên gia lo tăng trưởng tín dụng nhanh có thể tạo ra những rủi ro mới cho ngành ngân hàng, đặc biệt nếu tín dụng mới được phân bổ cho các ngành công nghiệp kém hiệu quả.


 
Nghiên cứu gần đây của Quỹ Tiền tệ (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đều ghi nhận rằng các DNNN đang hấp thụ một lượng tín dụng không cân xứng trong nền kinh tế so với các DN nhỏ và vừa, trong khi đó nhóm này lại hưởng lãi suất thấp hơn so với khu vực tư nhân.

HSBC khẳng định, việc phân bổ tín dụng sai lệch và giảm bớt đầu tư tư nhân nếu không được kiểm soát có thể sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP và tăng nguy cơ nợ xấu trong tương lai.
Bất động sản cũng sẽ là điểm đến của dòng tiền tạo nên những bong bóng rủi ro.

Trả lời báo chí, Ông Phạm Hồng Hải, Tổng giám đốc Ngân hàng HSBC Việt Nam đánh giá, rủi ro thứ nhất là về thanh khoản vốn. Với tốc độ tăng trưởng tín dụng hiện nay thì thanh khoản cần được chuẩn bị tốt. Trong khi đó, thực tế hiện nay, huy động vốn ở nhiều NH vẫn tăng trưởng chậm hơn so với tăng trưởng tín dụng. Vì thế, nếu đẩy nhanh tăng trưởng tín dụng mà không chuẩn bị tốt nguồn thì rủi ro thanh khoản là khó lường.

Thứ hai, cần tránh vết xe đổ trước đây khi tăng trưởng tín dụng nhanh, khiến nợ xấu tăng. Bởi thế, nếu không kiểm soát chặt chất lượng tín dụng mà đẩy tín dụng tăng nhanh sẽ lặp lại bài toán nợ xấu.

Khó ngăn tiền vào bất động sản


Tăng trưởng tín dụng được nâng lên 21- 22% trong năm nay sẽ tạo điều kiện tốt để các NH mở rộng thị phần cho vay, nhất là vào những tháng cuối năm. Không khó để nhận ra rằng khó ngăn được dòng vốn tín dụng chảy vào lĩnh vực bất động sản. Bởi thực tế hiện nay và sắp tới đây, phân khúc tín dụng được các NHTM tập trung nhiều nhất vẫn là bất động sản.

Lý lẽ của các nhà băng rằng họ chỉ đẩy mạnh vốn cho cá nhân vay mua nhà, hạn chế rót vốn cho chủ đầu tư dự án. Tuy nhiên bất động sản là kênh cho vay ưa thích của NH và đa số tài sản bảo đảm các khoản vay với mục đích khác là bất động sản. Nếu không cẩn trọng và kiểm soát tốt chất lượng tín dụng thì rủi ro đối với tín dụng mua nhà là không nhỏ.

Một yếu tố khác khiến tiền đổ vào bất động sản còn vì sức hấp thụ vốn của doanh nghiệp yếu. TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng đánh giá: “Trước đây, khi nền kinh tế khó khăn, tốc độ tăng trưởng kinh tế giảm, Chính phủ đã đẩy tốc độ tăng trưởng tín dụng lên rất cao gây nên tình trạng lạm phát quá mức. Đến năm 2011 lại đưa ra chính sách siết chặt tín dụng, gây ra hậu quả là doanh nghiệp đứt hơi, kiệt quệ, di chứng vẫn còn đến tận bây giờ”. Ông Thiên đưa ra đánh giá: Nếu đẩy tín dụng tăng lên cao như hiện nay thì trong những tháng tới sẽ rất nguy hiểm, vốn chảy vào bất động sản và rủi ro nợ xấu là khó lường.

Khi sức hấp thụ vốn của khu vực sản xuất yếu kém, dòng tiền sẽ chạy vào bất động sản và thị trường chứng khóa. Đây là nguyên nhân của tình trạng bong bóng đã từng xảy ra trên hai thị trường này.
Chính vì vậy, tín dụng tăng trưởng cao hỗ trợ tăng trưởng là bước đi cần thiết, theo đánh giá của HSBC. Tuy nhiên, chất lượng và việc phân bổ tín dụng bên cạnh việc giải quyết các vấn đề nợ xấu đang hiện hữu đóng vai trò rất quan trọng để đảm bảo rằng tăng mục tiêu tăng trưởng tín dụng sẽ được chuyển thể vào tăng trưởng kinh tế cao hơn và bền vững hơn trong tương lai.

Lê Minh