Nỗ lực giải cứu nông sản rớt giá

10:56:31 AM | 20/4/2018


Đầu năm 2018, thị trường nông sản Việt lại rầm rộ với hàng loạt các cuộc “giải cứu” củ cải và su hào, khoai tây từ một số địa phương phía Bắc. Cụm từ “được mùa mất giá” đã quá quen thuộc với người tiêu dùng, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng dư thừa vẫn là do nông dân thiếu thông tin về thị trường, sản xuất không cân nhắc đầu ra khiến nguồn cung dư thừa trầm trọng.

Định hướng lại sản xuất và tiêu thụ

Ông Nguyễn Quốc Toản, Phó Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, Bộ NN&PTNT cũng cho rằng, cần định hướng lại sản xuất, liên kết sản xuất với tiêu thụ, thông tin rõ về nhu cầu thị trường để người dân biết và có hướng sản xuất phù hợp, tránh tình trạng dồn ứ hàng hóa.




Năm 2018, Việt Nam sẽ có thêm 8 nhà máy chế biến được xây dựng với công suất từ 1-1,2 triệu tấn, trước mắt tập trung sản phẩm cây ăn quả.

Với mục tiêu đẩy mạnh tiêu thụ nông sản trong nước, rất nhiều cuộc đối thoại giữa đại diện 3 nhà: quản lý, doanh nghiệp và nông dân đã diễn ra. Những cuộc gặp gỡ này mang lại nhiều kết quả khả quan, hàng loạt biên bản thỏa thuận hợp tác giữa người nông dân và hệ thống siêu thị được ký kết.

Theo ông Trần Duy Đông - Vụ trưởng Vụ thị trường trong nước (Bộ Công Thương), thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương trong cả nước tổ chức hội nghị kết nối cung cầu. Qua đó tạo môi trường trao đổi, tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, xúc tiến mở rộng thị trường, thúc đẩy tiêu thụ nông sản trong nước và nước ngoài.

Theo đại diện Thương hội xuất nhập khẩu hoa quả Bằng Tường (TP Bằng Tường, Trung Quốc), hiện Thương hội Bằng Tường là đơn vị dẫn đầu cả nước về xuất nhập khẩu nông sản (chiếm 51% trọng lượng xuất nhập khẩu hoa quả Trung Quốc). Trung bình mỗi năm, lượng nông sản xuất nhập khẩu của Thương hội này khoảng 2 triệu tấn. Đoàn doanh nghiệp đến từ Bằng Tường, Trung Quốc đã được Vụ Thị trường trong nước của Bộ Công Thương Việt Nam đưa đi thực tế tại một số vùng nông sản và hứa hẹn sẽ tiếp tục hợp tác.

Đáng ghi nhận là hội nghị xúc tiến tiêu thụ nông sản với sự tham gia của các sở công thương, 100 doanh nghiệp và thương nhân hoạt động trong ngành xuất nhập khẩu nông sản trên cả nước và phía Trung Quốc vừa mới được tổ chức ngày 17/4. Tại đây, 7 Sở Công Thương Quảng Nam, Quảng Ngãi, Phú Yên, Bình Định, Lạng Sơn và Lào Cai, Quảng Ninh đã ký kết thỏa thuận hợp tác để tiêu thụ nông sản.

Theo bà Trần Thị Phương Lan, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho rằng nông dân cần thay đổi thói quen sản xuất, tiến tới sản xuất các mặt hàng an toàn, có kênh tiêu thụ bền vững không nên chỉ mang ra chợ.

Nhiều siêu thị như Big C, Vinmart, Lotte, Fivimart đã chung tay“giải cứu” nông sản cho người nông dân. Năm 2017, các siêu thị cũng đã tiên phong trong việc giải cứu dưa hấu, thịt lợn…

Chủ động xuất khẩu

Vấn đề quan tâm đến chất lượng sản phẩm, năng lực cạnh tranh, thương hiệu đã được Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh nhắc đi nhắc lại tại cuộc đối thoại giữa Thủ tướng Chính phủ với nông dân tại Hải Dương mới đây. Tất cả các yếu tố này liên quan đến tổ chức lại sản xuất. Chỉ khi nào có năng lực cạnh tranh cả về giá cả, chất lượng, thương hiệu… đáp ứng được các yêu cầu của thị trường xuất khẩu thì sẽ không bị phụ thuộc vào bất kỳ thị trường nào.

Ông Trần Tuấn Anh nhận định, một số nông sản bị ùn ứ là do chủ yếu tiêu thụ qua kênh không chính thống, đặc biệt là đường tiểu ngạch rất khó kiểm soát được chất lượng sản phẩm. Để không bị lệ thuộc vào thị trường Trung Quốc, cách duy nhất là chúng ta phải tích cực tìm kiếm, khai thác nhiều thị trường mới. Bà con nông dân cần chủ động nâng cao nhận thức, nắm bắt thông tin, liên kết với doanh nghiệp, sản xuất nông sản theo tiêu chuẩn, quy định của thị trường nhập khẩu, đảm bảo uy tín chất lượng và sự bền vững cho hàng nông sản xuất khẩu Việt Nam.

Thống kê cho thấy thị trường Trung Quốc đã chiếm hơn 2/3 trong kim ngạch XK rau quả 3,5 tỷ USD năm 2017 của Việt Nam. Để giảm rủi ro cho nông sản, Việt Nam cũng đang đẩy nhanh đàm phán với Trung Quốc để nâng cao tỷ trọng nông sản xuất chính ngạch.

Xét về thị trường xuất khẩu nông sản hiện nay, nhiều DN nhấn mạnh vai trò tham tán thương mại của Việt Nam ở các quốc gia. Các tham tán thương mại nên phát huy vai trò cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ tháo gỡ các rào cản kỹ thuật để thúc đẩy xuất khẩu. Cần phải thể hiện rõ, hiệu quả hơn nữa để DN và nông dân không phải “đói” thông tin. Nhất là cung cấp thông tin thị trường, các quy định về kiểm dịch nông sản, về văn hoá tiêu dùng để cho người nông dân hiểu được các tiêu chuẩn nhằm canh tác, trồng trọt cho phù hợp.

Phát biểu kết luận hội nghị Thủ tướng đối thoại với nông dân, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định: Các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cần tập trung quyết liệt triển khai thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, quy mô lớn, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đẩy mạnh phát triển chế biến sâu, sản phẩm mới, nâng cao sản lượng, chất lượng sản phẩm. Đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; khuyến khích phát triển doanh nghiệp ở khu vực nông thôn. Đồng thời, có giải pháp giải quyết căn bản vấn đề tiếp cận thị trường, tiêu thụ sản phẩm, hạn chế tối đa tình trạng bị động, dư thừa sản phẩm, phải giải cứu như thời gian qua.

Hương Giang