Tìm bước tiến mới cho thị trường tài chính Việt Nam

5:24:30 PM | 22/8/2018

Vốn ngắn hạn chiếm tỷ trọng 70% trên thị trường tài chính là thông tin được Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước - bà Nguyễn Thị Hồng đưa ra trong phiên thảo luận Tái cấu trúc thị trường vốn và tài chính Việt Nam - Từ thực tiễn tới chính sách, thuộc khuôn khổ Diễn đàn chuyên đề Vốn – tài chính được tổ chức sáng ngày 21/8 tại Hà Nội.



Thiếu vốn trung và dài hạn
Đồng thời, áp lực cho vay trung, dài hạn vẫn lớn và các tổ chức tín dụng phải đối mặt với rủi ro về chênh lệch kỳ hạn. Đối với trái phiếu Chính phủ, các tổ chức tín dụng vẫn nắm hơn 80% lượng trái phiếu.

Khẳng định các ngân hàng Việt Nam đang thiếu vốn dài hạn, ông Fiachra MacCana - Giám đốc điều hành trách nhiệm Khối Khách hàng tổ chức và nghiên cứu, Công ty CT Chứng khoán TP HCM (HSC) dẫn chứng: Nhiều ngân hàng có hệ số an toàn vốn CAR theo chuẩn Basel 1 năm 2017 từ 10 đến 16%, gây khó khăn trong việc áp dụng chuẩn Basel 2. Vay thế chấp từ 2015 đến 2017 tuy đã tăng từ 24,6 lên 43,8 tỷ USD nhưng tỷ trọng so với GDP hiện chỉ ở  19,6%. Tỷ lệ này rất thấp nếu so với các nước lân cận như Malaysia (42,4%), Thái Lan (46,8%), Singapore (54,2%).

Vốn dài hạn là một trong những giải pháp cho các ngân hàng cần nâng vốn; đồng thời giúp các ngân hàng thương mại cung cấp các gói vay thế chấp kỳ hạn dài hơn. Hiện tại, vì thiếu vốn nên các ngân hàng khó có thể cung cấp các gói vay thế chấp dài hạn 20-30 năm và cũng khó có thể phát hành trái phiếu kỳ hạn 20-30 năm. Thiếu nguồn vốn dài hạn trong nước có thể là một thách thức đối với tiến trình thoái vốn các doanh nghiệp nhà nước, ông Fiachra MacCana phân tích. 
Những hạn chế của thị trường
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cũng nhận xét: Tính tới thời điểm hiện tại, quy mô hệ thống tài chính Việt Nam vẫn còn ở mức khiêm tốn so với các nước trong khu vực, đặc biệt là khả năng cung ứng vốn còn hạn chế, chưa phát huy hết vai trò là kênh dẫn vốn của nền kinh tế, tỷ lệ vốn hóa từ các thị trường như bất động sản, chứng khoán… còn hạn chế. Cấu trúc thị trường trái phiếu mất cân bằng. Tỉ trọng nguồn vốn ngắn hạn cao trong khi tỉ trọng nguồn vốn trung và dài hạn thấp khiến nền kinh tế không đủ nguồn lực bảo đảm phát triển bền vững. Thị trường vốn vẫn phụ thuộc rất nhiều vào tín dụng ngân hàng, thị trường tín dụng phát triển thiếu tính ổn định. Hệ thống luân chuyển dòng vốn cũng chưa hiệu quả, thể hiện qua sự bất hợp lý trong việc phân bổ nguồn lực giữa các ngành kinh tế.

Theo các diễn giả, các hạn chế của thị trường vốn - tài chính nội địa như sự thiếu hụt dòng vốn trung - dài hạn khiến các hoạt động sản xuất không có nguồn lực phát triển. Hiện chưa có hệ thống giám sát hiệu quả để đảm bảo tính minh bạch của thị trường. Khung pháp lý còn yếu khiến cơ cấu thị trường chưa được định hình rõ ràng dẫn tới tình trạng bất ổn, những cơ hội xen lẫn thách thức và tác động khó lường của quá trình chuyển dịch từ nền kinh tế truyền thống sang nền kinh tế số.

Thị trường nội địa thiếu hụt nguồn vốn dài hạn khiến hệ thống tài chính  bị phụ thuộc vào nguồn lực từ những nhà đầu tư nước ngoài. Phần lớn bán vốn tại các DNNN như Sabeco và Vinamilk phụ thuộc vào các nhà đầu tư nước ngoài; trong đó: 53.6 % cổ phần  Sabeco trị giá 5 tỷ USD đã vào tay nhà đầu tư ThaiBiev (năm 2017), 5,4% Vinamilk trị giá 247 triệu USD vào tay nhà đầu tư F&N (năm 2016) và 3,33% cổ phần của doanh nghiệp này trị giá 394 triệu USD này tiếp tục được SCIC bán cho nhà đầu tư Jardine Cycle & Carriage (năm 2017).

Giải pháp
Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, để giải quyết bài toán mất cần bằng, mất cân đối của thị trường tài chính Việt Nam thì rất cần nâng cao vai trò của các định chế phi ngân hàng, như là các thị trường cổ phiếu, trái phiếu, các công cụ phái sinh trong thị trường ngoại hối, hoặc các quĩ, chẳng ạn như quĩ hưu trí tư nhân…

Về các giải pháp mở rộng thị trường tài chính Việt nam để đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững, ông Ketut Kusuma - Chuyên gia cao cấp về Thị trường vốn, Ngân hàng Thế giới cho rằng cần tăng cường tính minh bạch của dữ liệu, thông tin, hiện đại hóa khung pháp lý và cơ sở hạ tầng thị trường, nâng cao năng lực giám sát. Với thị trường chứng khoán, cần lồng ghép chiến lược cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước vào phát triển thị trường, hướng tới tham gia vào các chỉ số của thị trường mới nổi nhằm minh bạch hóa hơn thông tin về phân khúc và hợp nhất thị trường. Với thị trường trái phiếu Chính phủ cần tiếp tục công cuộc cải cách, hướng tới tham gia vào các chỉ số của thị trường mới nổi toàn cầu.

Nguyễn Thanh

Sự kiện sắp tới

Phoenix Asia tổ chức triển lãm máy móc thiết bị công nghiệp và phụ trợ ngành dầu khí - OGTA 2019

Từ ngày 21 đến 23/08/2019

Tầng 5, Trung Tâm Hội nghị Tân Sơn Nhất Pavillon, quận Phú nhuận, TP.HCM

Hội thảo gặp gỡ Doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc lĩnh vực thiết bị điện, năng lượng

Ngày 27/08/2019

Khách sạn Grand Plaza, 117 Trần Duy Hưng, Cầu Giấy, Hà Nội

Mời tham gia Hội chợ SIPA 2019 tại An-giê-ri

Ngày 06-09/11/2019

Trung tâm hội nghị Mohamed Ben Ahmed, thành phố Oran, An-giê-ri