Nhiều rào cản “níu’ chân doanh nghiệp

9:49:48 AM | 25/8/2018

Muốn nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia thì trình độ doanh nghiệp cũng phải được nâng cấp. Đây là chủ đề được đưa ra tại Tọa đàm “Phát huy vai trò của doanh nghiệp trong nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia” diễn ra mới đây tại Hà Nội.



Theo TS. Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện chiến lược phát triển, năng lực cạnh tranh quốc gia có mối quan hệ mật thiết với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Hay nói cách khác, những gì tạo ra sự cạnh tranh quốc gia xuất phát từ nền tảng sức khỏe của doanh nghiệp. Còn năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được tính toán dựa trên các yếu tố như: Tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp và doanh thu; Lợi nhuận trên vốn; Tỷ lệ hoàn vốn; Năng suất lao động tính chung trong doanh nghiệp và của từng người lao động trong doanh nghiệp; Tốc độ đổi mới công nghệ; Giá thành sản phẩm; Thị phần mà doanh nghiệp đó chiếm lĩnh được, kiểm soát được kênh phân phối và dịch vụ bán hàng.

Tuy nhiên, theo ông Đặng Kim Sơn, nguyên Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược NN – PTNT, mặc dù năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong tổng thể sức khỏe của nền kinh tế. Nhưng có một số ngành được cho là xương sống của nền kinh tế lại có mức đóng góp chưa như kỳ vọng. Điển hình là câu chuyện trong lĩnh vực nông nghiệp. Việt Nam là một trong số ít quốc gia có điều kiện khí tượng, thổ nhưỡng tốt, tốc độ tăng trưởng GDP trong những năm qua tăng nhanh, sức mua nội địa lớn của hơn 90 triệu dân. Đây đều là những điều kiện vàng đề Việt Nam có thể phát triển trở thành một nền nông nghiệp mạnh trên bản đồ thế giới. Song trên thực tế, mức độ đóng góp vào ngân sách của ngành nông nghiệp lại chưa như kỳ vọng. Theo TS. Đặng Kim Sơn sở dĩ nông nghiệp Việt phát triển chưa xứng tầm là do Việt Nam đang yếu, thiếu ở nhiều khâu như: Ngành công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp đầu vào máy móc, thiết bị, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt phần chế biến đang rất kém. Phần lớn nông sản xuất khẩu đều ở dạng thô, đưa ra nước ngoài qua chế biến gắn mác hàng Việt Nam chất lượng cao. Đặc biệt, có những vùng nông nghiệp rất quan trọng, nổi tiếng như Tây Nguyên, đồng bằng sông Cửu Long lại không có km đường sắt nào, hầu như không có đường cao tốc, những điều kiện đó vô hình làm cản trở sự phát triển của nông nghiệp.

Ông Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hộinhận xét hiện doanh nghiệp Việt muốn bơi ra ‘biển lớn” đang gặp phải những thách thức không hề nhỏ như: Chưa có chiến lược kinh doanh rõ ràng; Công nghệ khoa học của doanh nghiệp trong nước so với thế giới ở mức sau doanh nghiệp nước ngoài 2 đến 3 thế hệ; Chế độ đãi ngộ dành cho lao động trong các doanh nghiệp chưa tốt; Sự liên kết của doanh nghiệp trong nước để cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài rất kém. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Đức Kiên, trên cái nền đó, vẫn có những thương hiệu Việt ghi tên mình trên bản đồ kinh doanh thế giới bằng những kết quả ấn tượng như trường hợp của như Vietjet, Vingroup, Hòa Phát, Tân Hiệp Phát…

Có cái nhìn thực tế hơn, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng, hiện hệ thống doanh nghiệp Việt Nam cần có một cuộc sát hạnh đào tạo và đào tạo lại mới mong bắt kịp với trình độ phát triển chung của các doanh nghiệp trong khu vực. Cũng theo một thống kê mới đây của VCCI có đến 60% doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hòa hoặc không có lãi. Thế nhưng điều đáng trân trọng là các doanh nghiệp nằm trong số 60% ấy vẫn như các chiến binh không ngừng kiếm tìm những vận hội kinh doanh khác, không bỏ cuộc, không lùi bước. Điều này cho thấy quyết tâm lớn, cũng như khát khao “star – up” của doanh nghiệp Việt lớn thế nào. Và nhiệm vụ của những cơ quan ban hành pháp luật cũng như quản lý nhà nước phải làm sao tạo ra những chính sách hỗ trợ, khích lệ tinh thần kinh doanh để chúng ta có được đội ngũ doanh nhân Việt bản lĩnh, tự tin, sẵn sàng hội nhập, chấp nhận các điều kiện cạnh tranh để vươn tới thành công.

Anh Phương