Rào cản về điều kiện kinh doanh vẫn tiếp tục phát sinh

2:07:38 PM | 15/11/2018

Tại Hội thảo “Đánh giá chất lượng cắt giảm điều kiện kinh doanh: Kết quả, vấn đề và kiến nghị”, do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) tổ chức ngày 14/11 tại Hà Nội, cho thấy việc cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh (ĐKKD) trong thời gian qua tuy đạt được những kết qua tích cực nhưng vẫn chưa thực chất.



Theo ông Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng CIEM cho biết có 5.000 ĐKKD tồn tại trong 400 văn bản của các Bộ ngành thuộc diện phải cắt giảm, sửa đổi. Đến nay có 542 ĐKKD được sửa đổi, bãi bỏ 771, thay thế 111 nhưng có 29 ĐKKD phát sinh mới.

Còn tình trạng đối phó

Theo CIEM chỉ có khoảng 30% ĐKKD được cắt giảm được đánh giá là thực chất. Nghiên cứu của CIEM cũng chỉ tên một số Bộ chưa thực hiện tốt chủ trương này của Chính phủ như: Bộ NN&PTNT đạt kết quả thấp nhất với 80 điều kiện được cắt giảm; Bộ Xây dựng 158 điều kiện, Bộ VH-TT&DL 61 điều kiện.

Tuy nhiên, vẫn có những sự cắt giảm ĐKKD không mang lại tác động tích cực như: điều kiện “Có năng lực, hành vi dân sự” đối với cá nhân được hành nghề xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Với những ĐKKD được sửa đổi, ít điều kiện được sửa đổi có tác động lớn, hầu hết có tác động trung bình, thậm chí là yếu.

Điều đáng lo ngại nhất hiện nay là vẫn phát sinh ĐKKD mới với chất lượng kém, gây khó khăn cho DN; như Nghị định 49/2018/NĐ-CP trong lĩnh vực giáo dục. Theo đó, điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục phải có trụ sở ổn định trong 2 năm, có đủ phòng làm việc cho kiểm định viên với diện tích tối thiểu 8 m2/người, có ít nhất 10 kiểm định viên làm việc toàn thời gian…

Không chỉ có vậy, còn có cách làm trộn lẫn ĐKKD cũ và ĐKKD sửa đổi, bổ sung, ban hành mới; Sửa đổi dưới hình thức diễn đạt lại quy định về ĐKKD; Không phải giảm hoặc gộp nhiều ĐKKD thành một ĐKKD hoặc sửa đổi nhưng không thực sự đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho DN… Tình trạng đó cho thấy kiểm soát được ĐKKD là thách thức không hề nhỏ”, ông Phan Đức Hiếu nói.

Cần tách bạch các mục tiêu cắt giảm và đơn giản hóa ĐKKD

Dù hiện tại số ĐKKD có giảm đi và nhiều khâu đã được thực hiện trôi chảy trên nền tảng ứng dụng công nghệ thông tin. Tuy nhiên, đến khâu cuối cùng khi tiếp xúc trực tiếp với nhân viên công quyền, nhiều DN phản ánh vẫn mất chi phí “bôi trơn”, thậm chí với mức còn tăng cao hơn trước.

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế, VCCI cho rằng, cần phải tách bạch các mục tiêu cắt giảm ra khỏi mục tiêu đơn giản hóa ĐKKD. Hiện tại, phần lớn các cơ quan ban ngành vẫn đang nặng về mục tiêu đơn giản hóa ĐKKD hoặc chỉ cắt bỏ từ ngữ cũng thống kê đã đơn giản hóa.

Cải cách ĐKKD là công việc cần phải thực hiện liên tục, nhất quán để đem lại tác động lành mạnh cho DN. Từ thực trạng cắt giảm ĐKKD, ông Tuấn đề xuất cần phải có quy trình ban hành ĐKKD, kiểm soát văn bản mới. Bên cạnh đơn vị ban hành ĐKKD, cần có đơn vị chủ trì việc rà soát ĐKKD và là đơn vị độc lập. Cần có bộ phận chuẩn hoá về ĐKKD trong cơ quan Chính phủ.

Nguyễn Thanh