Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Khánh Toàn:
Gìn giữ và phát huy kiến trúc Việt cổ

9:57:04 PM | 2/12/2018

Tâm huyết và gắn bó lâu năm với nghề làm nhà gỗ kiến trúc cổ, anh Nguyễn Khánh Toàn - Giám đốc Công ty cổ phần Liên Bảo Thành (xã Vũ Chính, thành phố Thái Bình) đã thiết kế và phục dựng nhiều công trình quan trọng có giá trị lịch sử văn hóa, truyền thống như: Đền A Sào (xã An Thái, huyện Quỳnh Phụ), chùa Lãng Ðông (xã Trà Giang, huyện Kiến Xương), chùa Ðồng Ðại (xã Ðồng Thanh, huyện Vũ Thư), chùa Ðông Các (Ðông Hưng) và nhiều nhà cổ, di tích lịch sử, văn hóa tại nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước; đặc biệt là đền thờ Bác Hồ với nông dân thực hiện từ năm 2014. Ghi nhận tay nghề và những đóng góp của anh, tháng 8/2016, Nguyễn Khánh Toàn đã được Bộ Công Thương - Hội đồng cấp nhà nước công nhận là Nghệ nhân ưu tú (NNƯT).


Đền thờ Bác Hồ với nông dân tại thành phố Thái Bình, được thiết kế xây dựng hoàn toàn bằng gỗ trên vị trí trang trọng nhất của Quảng trường Thái Bình và hoàn thành đúng dịp kỷ niệm 73 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, 49 năm ngày Bác Hồ ra đi (1969 - 2018). Tại buổi lễ dâng hương tưởng niệm Bác, có các đồng chí: Trần Quốc Vượng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng; đồng chí Hoàng Trung Hải, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội; đồng chí Nguyễn Hồng Diên, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Bình cùng các đồng chí lãnh đạo Trung ương, lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo các huyện, thành phố và các doanh nghiệp.

Trong nhiều năm qua, NNƯT Nguyễn Khánh Toàn đã không ngừng nỗ lực học hỏi và tiếp tục có nhiều đóng góp thiết thực gìn giữ, phát huy giá trị lịch sử văn hóa, truyền thống “phục dựng nhà gỗ cổ” - mang đậm nét kiến trúc thuần Việt. Anh còn là người con hiếu thảo với mẹ cha, dòng tộc và luôn giúp đỡ anh em bè bạn đồng thời luôn quan tâm tham gia đóng góp tích cực vào công tác xã hội, từ thiện, tâm linh… với số tiền hàng trăm triệu đồng mỗi năm, nhất là đã đóng góp hơn một tỷ đồng vào xây dựng đường giao thông tại địa phương.

Đồng chí Trần Quốc Vượng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng dâng hương tưởng nhớ Bác Hồ

Phát huy giá trị văn hóa lịch sử

Một trong những công trình quan trọng tại địa phương do anh Toàn thiết kế và tổ chức phục dựng được nhắc đến đó là đền A Sào với kinh phí khoảng 40 tỷ đồng. Tọa lạc bên bờ sông Hóa, đền A Sào là nơi gắn liền với sự tích Hưng Ðạo Vương cưỡi voi dẫn quân đi đánh giặc Nguyên Mông. Ðây là di tích lưu giữ nhiều giá trị lịch sử về vương triều nhà Trần với chiến tích lẫy lừng ba lần đại thắng quân xâm lược Nguyên Mông. Năm 2011, đền A Sào được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Theo anh Toàn, phục dựng đền A Sào không phải là dễ, ngoài vấn đề tay nghề còn đòi hỏi phải giàu vốn kiến thức về lịch sử, đặc biệt là về kiến trúc thời Lý, Trần.

Ðền A Sào được thiết kế theo lối chữ đinh, với hình ảnh quen thuộc của đền chùa Bắc bộ là góc đao, bờ guột, hệ chồng rường, bảy chịu lực…, với hai tầng, tám mái có độ chính xác cao. Toàn bộ kết cấu và chi tiết được liên kết với nhau bằng mộng, không nhìn thấy khe hở. Nổi bật chính giữa là gian bái đường với bốn cột cái chính khá lớn chịu lực, tạo nên sự bề thế, uy nghiêm thể hiện cho các vị tướng như: Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải… trụ cột của vương triều Trần. Tinh hoa chạm khắc trong kiến trúc của ngôi đền cũng là sự chọn lọc các giá trị nghệ thuật thời Lý, Trần như hình tượng hỏa mây đục theo thế “đùi bò” ở trên chồng hình tượng rồng 4 móng, hay hình tượng hỏa mây vươn lên sắc nhọn thể hiện sự oai hùng của hào khí Ðông A.

Góp phần giáo dục truyền thống cách mạng
Để tỏ lòng thành kính, tưởng nhớ và luôn học tập, làm theo lời Bác dạy trong năm lần về thăm Đảng bộ và nhân dân Thái Bình, được sự đồng ý và chỉ đạo của Trung ương, đền thờ Bác Hồ với nông dân được xây dựng rất uy nghiêm trong khuôn viên của Quảng trường tỉnh Thái Bình, hợp nhất bởi năm quả đồi tại khu vực thuộc thành phố Thái Bình với tổng diện tích 5000 m2.

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Khánh Toàn (bên phải) trao đổi với phóng viên bên cạnh gian nhà gỗ cổ do anh thiết kế xây dựng

Nếu như thiết kế, phục dựng công trình đền A Sào công phu, tinh xảo như vậy thì đến công trình đền thờ Bác Hồ với nông dân được xây dựng tại thành phố Thái Bình do anh Toàn đảm trách đã được các cấp lãnh đạo từ Trung ương đến địa phương cũng như nhân dân trong và ngoài tỉnh đến thăm viếng, chiêm bái đánh giá rất cao, bởi tính đặc trưng kiến trúc thuần Việt, giữ được nét kiến trúc cổ bằng gỗ tinh tế, độc đáo. Đây là một trong những đền thờ Bác Hồ được đánh giá đẹp nhất và quy mô nhất từ trước tới nay.

Đền thờ được xây dựng tại thành phố Thái Bình theo lối kiến trúc cổ, hoàn toàn bằng gỗ lim. Tính từ dưới đi lên đến sân đền gồm 79 bậc rất ý nghĩa. Đồng thời, toàn bộ kiến trúc phía ngoài tạo dáng rồng từ vân mây, đá xanh đến nền của sân đền đều là đá xanh đưa từ Thanh Hóa về. Hai bên đều là tả vu, hữu vu, sân vườn, cây xanh.

Vào trong đền là 3 gian chính: Tiền bái, gian giữa và gian hậu bái. Tiền bái có 5 gian gồm vì kèo và cột giường, kiến trúc theo lòng thuyền cổ truyền. Toàn bộ đồ thờ hương án, nội tự cửa võng sơn son thiếp vàng.

Đền thờ Bác Hồ với nông dân gần gũi, trang nghiêm, mang phong cách Á Đông, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam. Đền thờ được xây dựng từ nguồn vốn xã hội hóa với kinh phí 40 tỷ đồng, trong đó Vingroup là nhà tài trợ chính. Công trình tâm linh này là nhằm để cán bộ, nhân dân trong tỉnh cũng như du khách gần xa có dịp bày tỏ lòng biết ơn, thành kính, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Là đơn vị được UBND thành phố giao quản lý vận hành đền thờ Bác Hồ với nông dân kể từ ngày 30/8/2018, theo bà Phạm Thị Minh - Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Thể thao thành phố Thái Bình, sau khi đền thờ hoàn thành cơ bản (tổng thể đang hoàn thiện) nhưng nhân dân trong tỉnh và khách thập phương đã đến tham quan, chiêm bái và dâng hương tại đền thờ Bác với số lượng từ 4 - 5 đoàn/ngày (hàng trăm người/ngày). Hiện Trung tâm đang đẩy mạnh việc tuyên truyền, quảng bá về địa điểm di tích này. Về lâu dài, nơi đây sẽ là địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cách mạng, văn hóa lịch sử cho thế hệ trẻ của tỉnh Thái Bình nói riêng và cả nước nói chung.

Ha Thanh

Sự kiện sắp tới

Mời tham gia Hội chợ SIPA 2019 tại An-giê-ri

Ngày 06-09/11/2019

Trung tâm hội nghị Mohamed Ben Ahmed, thành phố Oran, An-giê-ri

Hội thảo "Rủi ro tiềm ẩn của Doanh nghiệp từ công tác Kế toán thuế"

Ngày 27/6/2019

số 36 Lý Thường Kiệt, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội

VIETNAM PFA 2019: Cầu nối giao thương ngành chế biến nông sản, thực phẩm

Từ ngày 24-27/07/ 2019

Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn – SECC, Tp. Hồ Chí Minh.