Đua giành thị phần ở thị trường bán lẻ

10:46:33 AM | 4/4/2019


Sau hơn 10 năm gia nhập WTO, thị trường bán lẻ Việt đã có những bức tiến nhảy vọt. Đây cũng là lĩnh vực hút được không ít nguồn vốn ngoại. Nhưng những doanh nghiệp nội, thương hiệu Việt trong ngành tiếng nói vẫn còn yếu ớt. Đâu là giải pháp cho họ tìm đầu ra phát triển trong tương lai vẫn là một câu hỏi lớn.

Thị trường lớn


Theo đánh giá của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), hiện Việt Nam có khoảng 8 triệu người được xếp vào tầng lớp trung lưu, đến năm 2020 con số này sẽ rơi vào khoảng 44 triệu người và đạt 95 triệu người vào năm 2030. Tầng lớp trung lưu tăng mạnh tạo sức mua lớn, tăng quy mô thị trường bán lẻ của Việt Nam trong thời gian tới. Đó cũng chính là lý do vì sao thị trường bán lẻ Việt đang là mảnh đất màu mỡ hút vốn từ các tập đoàn lớn trên thế giới.



Thời điểm năm 2019, cũng là lúc Hiệp định CPTPP chính thức có hiệu lực và hiệp định lịch sử này sẽ có tác động mạnh mẽ đến nhiều ngành, kể cả sản xuất, thương mại và dịch vụ. Rõ ràng từ bây giờ, Việt Nam sẽ phải nhanh chóng mở cửa chào đón hàng hóa, dịch vụ của các nước đối tác tại thị trường trong nước, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt hơn ngay tại “sân nhà”.

Nhận định về vấn đề này, bà Lê Việt Nga, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ Công thương cho biết, thị trường bán lẻ Việt Nam được cho là có mức phát triển rất nhanh trong giai đoạn gần đây. Cụ thể, giai đoạn 2015 - 2017, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng so với năm trước từ 10,5 - 10,9%. Trong khi đó, năm 2018, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước tính đạt gần 4,4 triệu tỷ đồng, tăng 11,7% so với năm 2017. Đây là mức tăng đột phá và cao nhất trong 5 năm trở lại đây.

Ngoài ra, thị trường bán lẻ Việt có nhiều cơ hội tăng trưởng khi Việt Nam đang sở hữu lượng dân số lớn với hơn 93,7 triệu người và có cơ cấu dân số trẻ (60% dân số ở độ tuổi 18 - 50). Dự báo chi tiêu hộ gia đình của Việt Nam sẽ tăng trung bình 10,5%/năm và sẽ lên mức 714 USD/tháng vào năm 2020. Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ của hệ thống bán lẻ hiện đại của Việt Nam thấp hơn nhiều nước trong khu vực (thị phần thị trường bán lẻ Việt Nam mới chỉ đạt 25% tổng mức bán lẻ, trong khi ở Philippines là 33%, Thái Lan là 34%, Malaysia 60%, Singapore là 90%...). “Đây là yếu tố tiên quyết giúp thị trường bán lẻ Việt phát triển trong thời gian tới”, bà Lê Việt Nga nói.

Tiềm ẩn nhiều rào cản

Mặc dù có nhiều cơ hội để phát triển, nhưng dưới góc nhìn của chuyên gia - ông Vũ Vinh Phú, nguyên Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội, thị trường bán lẻ Việt không thuần túy là câu chuyện phát triển mà đằng sau nó còn tiềm ẩn nhiều hạn chế, bất cập. Nếu muốn thật sự đứng vững bằng đôi chân của mình, các doanh nghiệp trong ngành bán lẻ cần phải đặt nặng mối quan tâm vào 3 vấn đề cốt tử bao gồm: Tốc độ (tức tăng cường áp dụng công nghệ vào kinh doanh và quản lý, nhằm đẩy mạnh tốc độ kết nối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng nhanh, hiệu quả), thương hiệu (thông qua khẳng định chất lượng sản phẩm) và chữ tín đối với khách hàng. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần chú trọng đến chất lượng dịch vụ và văn hóa kinh doanh.

Ngoài ra, theo bà Nga, miếng bánh thị phần bán lẻ Việt giờ đây đã qua tay không ít những ông chủ ngoại, đang nắm giữ thị phần chủ yếu với các thương hiệu lớn như: Lotte, Central Group, Aeon, Circle K, K Mart, Auchan, Family Mart… Với chiến lược tiếp thị bài bản, đội ngũ nhân sự được đào tạo chuyên sâu, nguồn vốn lớn, các ông chủ ngoại đã liên tục đẩy mạnh chiến lược thâm nhập và mở rộng thị trường bán lẻ tại Việt Nam. Điều này cho thấy tiềm năng thị trường bán lẻ Việt Nam là rất lớn nhưng cuộc đua giành thị phần trong lĩnh vực bán lẻ Việt vô cùng khốc liệt.

Tuy nhiên, trên thực tế cũng không hẳn miếng bánh lợi nhuận không dành cho doanh nghiệp Việt. Bởi theo tính toán của Bộ Công Thương, trung bình cứ 100.000 dân thì cần có 1 đại siêu thị, 1 trung tâm thương mại; cứ 10.000 dân cần 1 siêu thị cỡ trung bình; còn 1.000 dân cần 1-3 cửa hàng tiện lợi. Đây chính là khoảng trống để các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam mở rộng thị phần. Cùng với nhiều lợi thế khác về nguồn hàng, sự am hiểu văn hóa tiêu dùng… doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam cũng có những cơ hội để phát triển.

Theo bà Đặng Thuý Hà, Giám đốc khu vực miền Bắc, Công ty Nghiên cứu thị trường Nielsen Việt Nam, bắt nhịp với xu hướng thời đại, hiện người tiêu dùng sẽ tiếp cận nguồn hàng với cách thức mới như: Mua bán online, nguồn hàng cũng đảm bảo sức khoẻ. Bán hàng đa kênh và mang lại những trải nghiệm khác nhau. Sản phẩm và các nhà bán lẻ cũng có thể đưa ra những kênh bán hàng riêng kết hợp chặt chẽ với công nghệ để mang lại sự trải nghiệm mới lạ cho khách hàng.

Ông Nguyễn Tiến Vượng, Phó Tổng giám đốc thường trực Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) cảnh báo, thị trường bán lẻ Việt Nam là thị trường đầy tiềm năng, nhiều cạnh tranh, nếu doanh nghiệp Việt Nam không chủ động hội nhập, có chiến lược đầu tư bài bản, lâu dài, đúng đắn, thì ắt hẳn “ngôi vương” sẽ mất vào tay các nhà đầu tư ngoại bất cứ lúc nào.

Anh Phương