Hà Nội đưa công nghiệp lớn mạnh từ phát triển các sản phẩm chủ lực

11:39:15 AM | 14/5/2019

Chương trình phát triển sản phẩm công nghiệp chủ lực (SPCNCL) được Thành phố Hà Nội đẩy mạnh đang ngày càng tạo sức lan tỏa, mang lại giá trị gia tăng lớn, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội Thủ đô phát triển nhanh, bền vững. Xung quanh chủ đề này, Tạp chí Vietnam Business Forum có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Doãn Toản - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội. Hà Thành thực hiện.

Ông có thể cho biết tầm nhìn, định hướng phát triển SPCNCL của Thành phố trong giai đoạn hiện nay?

Chương trình phát triển SPCNCL Thành phố Hà Nội được triển khai từ năm 2005 đến nay, ngày càng được quan tâm, hiện đang là một chủ trương lớn có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược đi lên, khẳng định vị trí, vai trò “trung tâm”, “đầu tàu” của Thủ đô.

Giai đoạn năm 2005-2017, Thành phố Hà Nội đã có 59 sản phẩm của 46 doanh nghiệp được công nhận là SPCNCL với tổng doanh thu đạt gần 60.000 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân doanh thu các doanh nghiệp có SPCNCL từ 10-11%. Kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp có SPCNCL chiếm tỷ trọng từ 9 - 10% tổng kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn Thành phố.

Nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế thế hệ mới, UBND Thành phố ban hành “Đề án phát triển sản phẩm công nghiệp chủ lực thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng tới năm 2025”. Định hướng xét chọn SPCNCL theo Đề án là phát triển các sản phẩm công nghệ cao phù hợp với danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; đối tượng xét chọn là các sản phẩm có doanh thu cao, có khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn về tăng trưởng, xuất khẩu, trình độ sản xuất thông qua hệ thống tiêu chí, phương pháp đánh giá xét chọn SPCNCL của Thành phố; ưu tiên, khuyến khích sản phẩm của các doanh nghiệp sản xuất thủ công mỹ nghệ hoặc doanh nghiệp khởi nghiệp (Start - Up) tham gia xét chọn SPCNCL, với mục đích: (i) Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp; (ii) Cải thiện môi trường đầu tư và sản xuất kinh doanh; (iii) Nâng cao năng lực, sức cạnh tranh và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển khoa học công nghệ; (iv) phát triển nguồn nhân lực.

Đề án phát triển SPCNCL Thành phố góp phần triển khai thực hiện Chương trình 03 của Thành ủy về “Đẩy mạnh tái cơ cấu kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, phát triển kinh tế Thủ đô nhanh, bền vững”. Mục tiêu của Đề án là phát triển các sản phẩm công nghiệp có năng lực sản xuất lớn, tăng trưởng mạnh, ổn định, có giá trị gia tăng cao, bảo vệ môi trường, phát huy được giá trị truyền thống, phù hợp với xu hướng thị trường, có sức cạnh tranh cao, phát triển bền vững; thuộc các ngành, lĩnh vực công nghiệp ưu tiên (công nghệ vật liệu mới, chế tạo khuôn mẫu, điện tử - công nghệ thông tin, cơ khí chính xác…), công nghiệp nền tảng, nhóm sản phẩm xuất khẩu chủ lực; có tính lan tỏa mạnh đến kinh tế Thành phố, đóng góp tỷ trọng lớn vào tổng giá trị sản xuất công nghiệp và phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Theo đó, những doanh nghiệp lớn trên địa bàn Thủ đô đã chú trọng hơn cho công tác nghiên cứu khoa học - công nghệ (Hà Nội hiện có 42/203 doanh nghiệp khoa học, công nghệ của cả nước). Các mô hình này đều phát triển từ kết quả nghiên cứu được thương mại hóa và hứa hẹn sẽ nâng hàm lượng chất xám trong các sản phẩm, hàng hóa có xuất xứ từ Hà Nội. Cùng với đó, hàng trăm dự án khởi nghiệp đang trong quá trình định vị thương hiệu, huy động nguồn vốn đầu tư và rất cần sự hỗ trợ về kinh nghiệm quản lý… để trong năm nay và những năm tới có thể chọn ra một số sản phẩm tốt nhất, tham gia vào nhóm SPCNCL của thành phố.

Đồng thời, để có SPCNCL đủ sức chinh phục thị trường trong và ngoài nước, Thành phố đang tiếp tục có những cơ chế, chính sách hỗ trợ thúc đẩy phát triển mạnh ngành công nghiệp hỗ trợ; đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá, kết nối giao thương cả thị trường trong và ngoài nước. Từ đó, Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2020 có hơn 80 sản phẩm công nghiệp chủ lực; doanh thu của các sản phẩm chiếm 33-35% doanh thu sản xuất công nghiệp trên địa bàn; tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2018-2020 đạt 9-10%; kim ngạch xuất khẩu chiếm tỷ trọng 12-14% tổng kim ngạch xuất khẩu...

Vậy giải pháp phát triển SPCNCL và nhiệm vụ ưu tiên hiện nay là gì, thưa ông?

Để thúc đẩy phát triển SPCNCL, chính quyền Thành phố đã đưa ra 6 giải pháp và nhiệm vụ chủ yếu giao các sở, ban, ngành Thành phố; UBND các quận, huyện, thị xã; các hiệp hội doanh nghiệp và doanh nghiệp tham gia tổ chức thực hiện gồm: (i) Rà soát, ban hành, triển khai cơ chế, chính sách; (ii) Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp; (iii) Tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư và sản xuất kinh doanh; (iv) Tuyên truyền, tôn vinh SPCNCL và nâng cao uy tín Chương trình SPCNCL Thành phố; (v) Nâng cao năng lực, sức cạnh tranh và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển khoa học công nghệ; (vi) Phát triển nguồn nhân lực.

Trong bối cảnh hiện nay, Thành phố Hà Nội ưu tiên thực hiện các nhiệm vụ cụ thể như: Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại; cải thiện môi trường đầu tư, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục hành chính cho doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp phát triển khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng lực, sức cạnh tranh của doanh nghiệp; hỗ trợ thông qua hoạt động kiểm toán năng lượng thuộc Chương trình tiết kiệm năng lượng, đánh giá sản xuất sạch hơn trong công nghiệp...

Giá trị khác biệt giữa SPCNCL của Thành phố Hà Nội, nhất là dưới góc độ tạo thêm “giá trị gia tăng” cho các sản phẩm, thương hiệu của doanh nghiệp là gì, thưa ông?

Năm 2018, có 46 doanh nghiệp với 73 sản phẩm đăng ký tham gia Chương trình; UBND Thành phố đã công nhận 61 SPCNCL và Top 10 SPCNCL thành phố Hà Nội đều thuộc những lĩnh vực công nghiệp ưu tiên, có tính lan tỏa mạnh, giá trị gia tăng cao, có sức cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước. Các sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền thiết bị có trình độ công nghệ ngang tầm khu vực, bảo đảm các tiêu chuẩn về môi trường. Với tổng doanh thu của 61 sản phẩm đạt 40.000 tỷ đồng (tăng 28,4% so với năm trước); chiếm 35,2% giá trị sản xuất ngành công nghiệp Thành phố; chiếm 7,7% tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP); kim ngạch xuất khẩu đạt trên 10.000 tỷ đồng (tăng 74% so với năm trước); trong đó có 12 doanh nghiệp trong tốp 500 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam và 15 doanh nghiệp dẫn đầu ngành công nghiệp Hà Nội với doanh thu trên nghìn tỷ đồng/năm.

Tiêu biểu có doanh nghiệp đạt doanh thu trên 4.000 tỷ đồng như Công ty cổ phần Vicostone, Công ty TNHH Panasonic Việt Nam; doanh nghiệp đi đầu trong hoạt động nghiên cứu phát triển công nghệ như Công ty cổ phần quốc tế Sơn Hà, Công ty cổ phần Bóng đèn- Phích nước Rạng Đông; doanh nghiệp dẫn đầu về sản xuất phần mềm, công nghệ thông tin như Công ty TNHH phần mềm FPT, Công ty cổ phần công nghệ công nghiệp bưu chính viễn thông (Tập đoàn Bưu chính Viễn thông).

Các doanh nghiệp tham gia Chương trình đã nỗ lực áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ tiên tiến vào sản xuất, áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng quốc tế, nâng cao mức độ tự động hóa,... Theo đó, sản phẩm được công nhận SPCNCL Thành phố được vinh dự gắn tên “SPCNCL Thủ đô” bảo đảm tính cạnh tranh cao, phát huy được giá trị truyền thống, định hướng cho các sản phẩm cùng loại, góp phần khẳng định uy tín sản phẩm, nâng cao giá trị thương hiệu của doanh nghiệp trên thị trường và trong cộng đồng doanh nghiệp. Đơn cử như sản phẩm của Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh - CTCP đã đưa Việt Nam trở thành một trong 10 nước trên thế giới thiết kế và chế tạo thành công máy biến áp 500kV; hay là sản phẩm của Công ty cổ phần Dệt công nghiệp Hà Nội (Haicatex) đứng hàng đầu thế giới về vải địa kỹ thuật; hoặc sản phẩm công nghiệp hỗ trợ của Công ty cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu được các hãng sản xuất ô tô, xe máy lớn của thế giới tại Việt Nam tin tưởng ký kết hợp tác lâu dài...

Qua đây, ông có chia sẻ hay nhắn gửi thông điệp của chính quyền đến các doanh nghiệp đã, đang và sẽ có SPCNCL nói riêng và cộng đồng doanh nghiệp nói chung?

Sự phát triển của các sản phẩm chủ lực đã thể hiện sự quan tâm, hỗ trợ, luôn đồng hành của chính quyền Thành phố đối với doanh nghiệp Thủ đô. Chương trình nhằm tôn vinh các doanh nghiệp đồng thời phổ biến mô hình sản xuất sản phẩm công nghiệp tiêu biểu để thúc đẩy phát triển sản xuất công nghiệp Thủ đô; với tinh thần Thành phố “cùng kiến tạo, cùng hành động, cùng phát triển” với các doanh nghiệp trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế; tôn vinh các doanh nghiệp đã không ngừng sáng tạo, nỗ lực vươn lên, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trong sản xuất kinh doanh đạt hiệu suất cao, sản phẩm có hàm lượng chất xám cao, thân thiện với môi trường và định hướng cho các sản phẩm cùng loại; đồng thời mở rộng thị trường trong nước, đẩy mạnh xuất khẩu, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô và cả nước.

Trân trọng cảm ơn ông!