Cần có thể chế mạnh để thúc đẩy ĐBSCL phát triển

1:44:40 PM | 26/6/2019

 “Để đẩy nhanh việc đưa Nghị quyết số 120 từ chính sách thành thực tiễn, đã đến lúc phải kết thúc những cách làm cũ và xây dựng thể chế mạnh mẽ, hỗ trợ thực hiện hiệu quả, có cơ chế tài chính hiệu quả, thúc đẩy đổi mới – sáng tạo, sử dụng thông tin hiện có, và huy động sự tham gia của các bên liên quan.”

Đây là khẳng định của ông Ousmane Dione, Giám đốc quốc gia Ngân hàng thế giới tại Việt Nam. Ông Ousmane Dione cũng cho biết: “là các đối tác phát triển của Việt Nam, WB cam kết hỗ trợ ĐBSCL và việc thực hiện Nghị quyết số 120”.      

Tháng 11 năm 2017, khi ban hành Nghị quyết số 120/NQ-CP về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu, Chính phủ đã chỉ ra rằng, việc xây dựng một đồng bằng thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH), thịnh vượng và bền vững không phải là một lựa chọn, mà là điều bắt buộc. Gần đây nhất, cam kết này đã được củng cố bằng việc phê duyệt Chương trình hành động tổng thể triển khai Nghị quyết số 120.

Từ năm 2015 tới nay, WB đã huy động khoảng 1,6 tỷ USD cho các hoạt động tại ĐBSCL, phần lớn đều gắn với Nghị quyết số 120. Trong thời gian tới, WB đặt mục tiêu huy động thêm ít nhất 880 triệu USD để triển khai Nghị quyết số 120. Những nguồn lực này sẽ hỗ trợ các cấp chính quyền ở trung ương và địa phương, cũng như các bên liên quan khác, nắm bắt các cơ hội đến từ BĐKH, thay đổi nhân khẩu học, các thị trường mới nổi, tiến bộ công nghệ và địa chính trị khu vực.

“Bất kỳ một hỗ trợ mới nào với ĐBSCL chỉ có thể tạo ra sự khác biệt khi có thể chế mạnh, triển khai hiệu quả, thông tin đầy đủ, cam kết đổi mới sáng tạo, và sự tham gia của tất cả các bên liên quan”, ông Ousmane Dione nói. Thể chế đó cần được phân quyền rõ ràng:quyền cung cấp thông tin và định hướng cho quy hoạch tích hợp vùng; quyền lựa chọn các dự án đầu tư cấp vùng để tài trợ cấp vốn; quyền huy động nguồn tài chính vừ nhà nước và tư nhân; quyền giám sát quá trình thực hiện quy hoạch tích hợp vùng.

Bên cạnh đó, theo ông Ousmane Dione, cần cải thiện cơ chế phối hợp để có thể quy tụ các lợi ích khác nhau và xác định định hướng phát triển chung cho ĐBSCL. Nó cũng giúp xác định các ưu tiên đầu tư, phân trách nhiệm và chia sẻ lợi ích. Sự phối hợp chặt chẽ hơn sẽ giúp cung cấp thông tin cho việc hiệu chỉnh chính sách và huy động tài chính. Nó sẽ tăng tính hiệu quả trong công tác thực thi ngân sách và thúc đẩy vị thế xuyên biên giới của Việt Nam.

Thể chế mạnh cần một kế hoạch mạnh. Ở ĐBSCL, quy hoạch vùng tích hợp mà Chính phủ đang chuẩn bị có thể đóng vai trò như là khuôn mẫu để xây dựng đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu, thịnh vượng và bền vững thông qua việc xác định cơ cấu kinh tế, đô thị và công nghiệp phù hợp cho khu vực này.

Tuy vậy, chỉ có thể xây dựng được quy hoạch vùng tích hợp có ý nghĩa khi có sự tham gia tích cực của tất cả các bộ, ngành, các tỉnh và các bên liên quan và có cơ sở bằng chứng, phân tích cụ thể.

Đáng chú ý, một cơ chế điều phối vùng hiệu quả và một quy hoạch vùng tích hợp toàn diện cũng vô nghĩa nếu không có nguồn lực tài chính. Ông Ousmane Dione cho rằng, trong tình hình tài khóa- ngân sách mới tại Việt Nam, việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính phải được ưu tiên hàng đầu.

Đặc biệt, đổi mới – sáng tạo, thông tin và sự tham gia của các bên liên quan cũng có vai trò then chốt trong việc biến các quyết định tương lai thành hành động.

Theo ông Ousmane Dione, để triển khai Nghị quyết số 120, cần chuyên nghiệp hóa và tập trung nâng cao giá trị gia tăng cho ngành nông nghiệp và thủy sản thông minh với khí hậu và có ít tác động ở ĐBSCL. Ngành công nghiệp dựa trên nông nghiệp, một yếu tố quan trọng trong sự phát triển tương lai của ĐBSCL, thay vì tập trung vào sản lượng sẽ phải hướng đến các hoạt động tạo ra giá trị lớn hơn. Kiến thức và dịch vụ hỗ trợ, công cụ quản lý rủi ro, CSHT hỗ trợ, và đầu tư tư nhân có ý nghĩa rất quan trọng để có được những thay đổi này.

Cải thiện tính kết nối cũng là điều kiện bắt buộc để xây dựng ĐBSCL thích ứng với khí hậu, thịnh vượng và bền vững. Để tăng cường tính kết nối, cần có các dự án đầu tư vào CSHT có khả năng thích ứng với khí hậu và giao thông đa phương thức phù hợp trong khu vực, bao gồm cả đường thủy nội địa…

Quỳnh Chi