“Lối mở” cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn

10:32:26 AM | 8/7/2019

Nghị định số 39/2019/NĐ-CP (Nghị định 39) của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chính thức có hiệu lực từ 1/7/2019, tạo ra "lối mở" cho DN có thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Đây là Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, do Thủ tướng Chính phủ thành lập.

Theo đó, Quỹ hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, số vốn tối thiểu là 2.000 tỷ đồng. Hoạt động cho vay của Quỹ được thực hiện dưới hai hình thức: Cho vay trực tiếp (Quỹ trực tiếp cho vay đối với DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị có nhu cầu vay vốn) và cho vay gián tiếp (Quỹ thực hiện cho vay đối với DNNVV thông qua giao vốn cho ngân hàng thương mại).

Để được vay vốn, DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị phải có dự án, phương án sản xuất, kinh doanh khả thi; đảm bảo nguồn vốn chủ sở hữu tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư của dự án; đáp ứng các quy định về bảo đảm tiền vay theo quy định pháp luật.

Đáng chú ý, lãi suất cho vay trực tiếp của Quỹ bằng 80% mức thấp nhất lãi suất cho vay thương mại. Mức thấp nhất của lãi suất cho vay thương mại được xác định trên cơ sở so sánh lãi suất cho vay của 4 ngân hàng thương mại có vốn nhà nước và có tổng tài sản lớn nhất tại thời điểm xác định lãi suất cho vay của Quỹ.

Thời hạn cho vay được xác định phù hợp với khả năng thu hồi vốn, khả năng trả nợ của DN và điều kiện cụ thể của từng dự án, phương án sản xuất, kinh doanh nhưng tối đa không quá 7 năm.

Đặc biệt, để hỗ trợ DNNVV sử dụng nguồn vốn có hiệu quả, Quỹ thực hiện các hoạt động hỗ trợ tăng cường năng lực cho DNNVV bao gồm: Đào tạo, tư vấn, xúc tiến đầu tư, thương mại, cung cấp thông tin, cơ sở dữ liệu.

Bên cạnh đó, căn cứ nguồn vốn hoạt động và kế hoạch hoạt động hàng năm, Quỹ lập dự án, đề án hỗ trợ nghiên cứu phát triển; dự án, đề án đầu tư, thành lập cơ sở ươm tạo, cơ sở kỹ thuật, khu làm việc chung để hỗ trợ DNNVV, đảm bảo hỗ trợ hiệu quả, đúng đối tượng…

Để được vay vốn, DNNVV khởi nghiệp sáng tạo, DNNVV tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị phải có dự án, phương án sản xuất, kinh doanh có hiệu quả. Mức tài trợ vốn không quá 1 tỷ đồng cho một dự án, phương án sản xuất, kinh doanh nhưng không quá 50% vốn đầu tư xây dựng nhà xưởng, mua máy móc, thiết bị...

Dù số lượng chiếm áp đảo với tỷ lệ xấp xỉ 97% tổng số DN đang hoạt động, đóng góp khoảng 45% vào GDP, 31% vào tổng thu ngân sách, nhưng DNNVV vẫn luôn phải loay hoay tìm kiếm các nguồn tài chính để hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Từ nhiều năm nay, vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) vẫn luôn là bài toán khó khi mà có rất ít doanh nghiệp (DN) tiếp cận được nguồn chính thức từ ngân hàng.  Cho dù DNNVV chiếm số lượng lớn nhưng chỉ khoảng hơn 30% các DNNVV tiếp cận được nguồn vốn chính thức từ các ngân hàng, còn lại là phải tiếp cận nguồn vốn phi chính thức, trong đó có nhiều khoản đến từ tín dụng đen với lãi suất rất cao.

Cùng với vấn đề thủ tục, một khó khăn nữa mà DNNVV gặp phải là khi cấp tín dụng, các ngân hàng yêu cầu phải có tài sản bảo đảm là nhà đất, tài sản cố định có giá trị cao. Tuy nhiên, tài sản bị định giá ở mức độ thấp so với giá trị thị trường (từ 20 đến 25%) và cho vay với tỷ lệ 70% khiến DN không có đủ tài sản tích lũy để thế chấp.

Bài toán thiếu vốn, khó tiếp cận vốn của doanh nghiệp kéo dài từ nhiều năm nay, và đến nay vẫn chưa thực sự có lời giải. Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, để DNNVV không tiếp cận được nguồn vốn, trách nhiệm thuộc về cả “ba nhà”, đó là Nhà nước- nhà băng, các thiết chế tài chính - và bản thân doanh nghiệp. 

Cụ thể, về phía Nhà nước, hiện còn nhiều khuôn khổ pháp luật chưa thật sự khơi nguồn cho đầu tư. Phía các nhà băng và thiết chế tài chính còn thờ ơ. Còn về phía doanh nghiệp, điểm yếu lớn nhất là kém minh bạch trong quản trị khiến các tổ chức tín dụng không thể có niềm tin vào doanh nghiệp. Do đó, giải pháp khơi thông nguồn vốn cho DNNVV buộc cả 3 nhà phối hợp giải quyết.

Để giải quyết vấn đề này, ngoài Quỹ Phát triển DNNVV chính thức có hiệu lực từ 1/7/2019, theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, cần tạo môi trường kinh doanh công bằng cho tất cả các loại hình doanh nghiệp, đồng thời khuyến khích tinh thần khởi nghiệp quốc gia. Phải có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp này theo đúng nguyên tắc của thị trường và thông lệ quốc tế, không phân biệt đối xử.

Đồng thời, tăng cường xúc tiến thương mại và quản lý thị trường; phát triển quan hệ hợp tác giữa DNNVV với doanh nghiệp lớn, giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI; khuyến khích phát triển các cụm công nghiệp, các dịch vụ phát triển kinh doanh. Ngoài ra, cần đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức quốc tế, đặc biệt là các quỹ đầu tư quốc tế nhằm tìm kiếm nguồn vốn đầu tư tài chính cho các DNNVV tiềm năng...

Quỳnh Chi

Sự kiện sắp tới

Mời tham gia Hội chợ SIPA 2019 tại An-giê-ri

Ngày 06-09/11/2019

Trung tâm hội nghị Mohamed Ben Ahmed, thành phố Oran, An-giê-ri

VIETNAM PFA 2019: Cầu nối giao thương ngành chế biến nông sản, thực phẩm

Từ ngày 24-27/07/ 2019

Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn – SECC, Tp. Hồ Chí Minh.