Ngăn chặn hành vi lợi dụng xuất xứ hàng hóa Việt Nam

4:39:17 PM | 11/7/2019

Hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, giả mạo nhãn mác hàng hóa Việt Nam ngoài việc ảnh hưởng đến những doanh nghiệp làm ăn chân chính, người tiêu dùng, còn gây thiệt hại cho nền kinh tế quốc gia. Trước tình hình đó, Tổng cục Hải quan, Cục hải quan các tỉnh, thành phố đã xây dựng giải pháp căn bản chống gian lận xuất xứ, chống chuyển tải bất hợp pháp, chống giả mạo nhãn mác hàng hóa.

Nâng cao cảnh giác

Tại các đơn vị hải quan tỉnh, thành phố, các kế hoạch tăng cường quản lý xuất xứ hàng hóa được triển khai đồng bộ, đặc biệt tại các địa bàn trọng điểm như Lạng Sơn, Hà Nội, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh…

Dự báo nguy cơ tiềm ẩn, Cục Hải quan Lạng Sơn tập trung kiểm tra việc khai báo của chủ hàng trên tờ khai hải quan về tên hàng, nhãn hiệu, xuất xứ, chất lượng, nhãn mác, hạn sử dụng của sản phẩm, bao bì đóng gói, đối chiếu với kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa với các chứng từ có liên quan trong bộ hồ sơ hải quan. Chỉ đạo các chi cục hải quan cửa khẩu rà soát, kiểm soát chặt chẽ khu vực cửa khẩu, đặc biệt cửa khẩu phụ, lối mở kịp thời ngăn chặn hàng hóa tiêu dùng, thời trang… giả mạo xuất xứ, nhãn mác mang vác qua đường mòn, lối tắt để có biện pháp quản lý theo đúng quy định pháp luật. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như: Nhập lậu, lưu thông nội địa các mặt hàng sản xuất nước ngoài nhưng lại gắn mác “made in Việt Nam” để gian lận, đánh lừa người tiêu dùng.

Tại Hải Phòng- địa bàn có lưu lượng hàng hóa lớn trên cả nước, Cục Hải quan Hải Phòng đã chỉ đạo các đơn vị thực hiện kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa đối với những mặt hàng trọng điểm có nghi ngờ gian lận về xuất xứ, giả mạo nhãn mác hàng hóa. Việc kiểm tra, xác định hàng hóa XK, NK được thực hiện theo đúng quy định. Đơn vị thực hiện thu thập thông tin về hàng hóa, DN thuộc địa bàn quản lý của đơn vị có nghi ngờ gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, giả mạo nhãn mác hàng hóa. Báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan những trường hợp đã phát hiện gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, giả mạo nhãn mác hàng hóa.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp, trao đổi thông tin với các đơn vị có liên quan được đặc biệt chú trọng. Cụ thể như phối hợp với Ban chỉ đạo 389, Cục Quản lý thị trường, Công an thành phố… nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hàng hóa giả mạo xuất xứ, nhãn mác trên địa bàn và có biện pháp quản lý theo quy định của pháp luật.

Đánh giá rủi ro

Đánh giá nguy cơ vi phạm qua xuất xứ hàng hóa, Cục Hải quan Hà Nội cũng đề cao cảnh giác, phân tích thủ đoạn gian lận để đưa ra giải pháp quản lý chặt chẽ. Theo Cục Hải quan Hà Nội, dự báo thủ đoạn chủ yếu của đối tượng là khi khai báo hải quan thường không khai nhãn hiệu hàng hóa, khai sai xuất xứ, chủng loại. Đối với hàng NK, khi đóng gói hàng hóa để vận chuyển về Việt Nam, đối tượng thường trộn hàng giả với hàng thật, đóng chung hoặc vận chuyển nhiều chủng loại hàng hóa với các nhãn hiệu khác nhau. Hàng hóa xâm phạm về nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, nhiều nhất là quần áo, túi xách, giày dép, phụ kiện thời trang, đồ gia dụng, đồ điện tử, thiết bị nội thất, đồng hồ đeo tay, điện thoại di động, mỹ phẩm, trang sức, đông dược, tân dược, thực phẩm chức năng…

Chính vì vậy, bên cạnh việc đề cao cảnh giác, tập trung phân tích yếu tố nguy cơ rủi ro để có biện pháp quản lý, Cục Hải quan Hà Nội kiến nghị nhiều giải pháp kiểm soát xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, giả mạo nhãn mác hàng hóa. Trong đó các bộ, ngành nghiên cứu sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn thực hiện các quy định về sở hữu trí tuệ, xuất xứ, nhãn hàng hóa… hoàn thiện cơ chế phối hợp, tăng cường đẩy mạnh kiểm tra, giám sát thị trường, đặc biệt việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ Việt Nam cho hàng hóa XK, tránh tình trạng làm giả xuất xứ Việt Nam, đảm bảo thực hiện thống nhất trên toàn quốc tạo nên “hàng rào” pháp lý đủ mạnh làm cơ sở cho lực lượng chức năng thực hiện tốt việc kiểm soát thị trường. “Riêng đối với mặt hàng cần bảo hộ hoặc đã xây dựng được thương hiệu mang tầm quốc tế cần quy định tiêu chí cụ thể cho các sản phẩm, xây dựng chế tài xử phạt đủ tính răn đe đối với cá nhân, tổ chức cố tình ghi sai nhãn xuất xứ hàng hóa”-Cục Hải quan Hà Nội đề xuất. Đồng thời, Tổng cục Hải quan xây dựng danh mục các mặt hàng trọng điểm, DN trọng điểm để thiết lập các tiêu chí rủi ro qua từng thời kỳ phù hợp với các chuyển biến mới trong thủ đoạn, hành vi vi phạm của các đối tượng; tập huấn, đào tạo chuyên sâu về sở hữu trí tuệ, hàng giả, giả mạo xuất xứ.

Ngoài ra các đơn vị hải quan cũng kiến nghị nhiều giải pháp để tăng cường quản lý. Bộ Công Thương cần tăng cường công tác cấp C/O ưu đãi đối với hàng XK và kết nối dữ liệu với cơ quan Hải quan để phục vụ công tác thu thập thông tin kiểm tra sau thông quan. Tổng cục Hải quan xây dựng hệ thống thu thập thông tin để cảnh báo đối với các DN, mặt hàng thường có rủi ro, rủi ro cao để cảnh báo trên hệ thống khi đăng ký tờ khai; đồng thời cập nhật thông tin về mẫu dấu chữ ký của cơ quan có thẩm quyền cấp C/O kể cả đối với các tổ chức tự chứng nhận xuất xứ để các đơn vị tra cứu… Thường xuyên trao đổi thông tin với các hiệp hội, ngành hàng trong nước để nắm bắt được sản lượng, chủng loại mặt hàng trong nước đã sản xuất được hoặc chưa để tăng cường kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm. Cục Hải quan Hải Phòng cho rằng, bên cạnh các biện pháp tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát cần tuyên truyền phổ biến cho cá nhân, tổ chức biết quyền lợi và trách nhiệm của mình trong công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nhãn mác xuất xứ.

Lê Hiền

Sự kiện sắp tới

Mời tham gia Hội chợ SIPA 2019 tại An-giê-ri

Ngày 06-09/11/2019

Trung tâm hội nghị Mohamed Ben Ahmed, thành phố Oran, An-giê-ri

VIETNAM PFA 2019: Cầu nối giao thương ngành chế biến nông sản, thực phẩm

Từ ngày 24-27/07/ 2019

Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn – SECC, Tp. Hồ Chí Minh.