Tàu Vietsun Integrity chìm gây thiệt hại lớn đối với hoạt động XNK hàng hóa

1:35:17 PM | 7/11/2019

Ngày 18/10/2019, tàu VietSun Integrity bị sự cố về máy và chìm ở sông Lòng Tàu. Sự cố ảnh hưởng trực tiếp rất lớn đối với hoạt động XNK hàng hóa không chỉ của khu vực phía Nam mà còn ảnh hưởng đến hoạt động XNK của cả nước.

Ảnh hưởng đến hoạt động của hãng tàu

Việc hạn chế lưu thông luồng Lòng Tàu buộc các con tàu phải chuyển hướng qua luồng Soài Rạp để cập các cảng ở thành phố Hồ Chí Minh. Do luồng Soài Rạp không sâu bằng luồng Lòng Tàu, các tàu có mớn cao buộc phải giảm tải mới có thể đi vào luồng an toàn. Việc chuyển hướng ra luồng Soài Rạp khiến các hãng tàu phải đi xa hơn, chịu phát sinh thêm một lần các loại phí hoa tiêu, phí trọng tải, phí tàu lai, phí cầu bến....

Với tàu ra vào thành phố Hồ Chí Minh phải đưa tàu vào cập ở Cái Mép- Thị Vải để dỡ các container nhập khẩu xuống, các hãng tàu cũng phải chịu mức phí xếp dỡ cao hơn, thêm chi phí chuyển hàng về các cảng và ICD ở TPHCM và phí chuyển hàng từ các cảng ở TPHCM ra các cảng ở Cái Mép - Thị Vải. Như vậy hàng loạt chi phí phát sinh mà HT phải chịu: cảng phí, vận chuyển sà lan, chi phí thuê tàu thêm 1 ngày, nhiên liệu để chạy tàu kịp lịch trình, đảo chuyển tàu tại Cái Mép để dỡ hàng, phí bãi cho hàng xuất, hàng nhập, phải bố trí thêm tàu nhỏ để giải phóng hàng tồn với chi phí rất cao, bên cạnh đó giá xếp dỡ tại các cảng Cái Mép cao hơn khu vực HCM….

Các chi phí phát sinh trực tiếp: Chi phí đảo chuyển tàu, Chi phí neo tàu tại phao chờ cầu do tàu trước chưa làm hàng xong, mặc dù tàu đến đúng lịch ETA dài hạn do các tàu khác không kịp ra do mớn nước, các chi phí này bao gồm phí tàu lai 02 lần tại phao từ 2,000 – 4,000 USD/tàu, phí neo phao, phí buộc/cởi dây, … mỗi tàu thiệt hại từ 3,500 – 5,000 USD tùy kích cỡ và thời gian nằm chờ tại phao.

Bên cạnh đó, suwk cố còn gây ra các chi phí gián tiếp như: Chi phí vận hành tàu, Chi phí cắt hàng, Chi phí thuê slot bổ sung SOC…  Các thiệt hại tài sản vô hình khác như: chất lượng dịch vụ, doanh số và thị phần.

Ảnh hưởng đến hoạt động của khách hàng XNK

Các khách hàng XNK chịu ảnh hưởng rất lớn, đặc biệt là các nhà máy có sản lượng lớn như Hyosung, Hualon, Formosa, Hoa Sen Group, Nhựa Duy Tân, CN Chính xác…Một số khó khăn mà khách hàng XNK gặp phải như sau:             

Do Hãng tàu giảm tải từ đầu nước ngoài, những lô hàng booking theo kế hoạch bị cắt từ đầu nước ngoài, dẫn đến nhà máy bị thiếu nguyên liệu phục vụ sản xuất, hàng loạt chi phí phát sinh khi nhà máy không có nguyên liệu, cắt giảm sản lượng, ảnh hưởng đến hàng thành phẩm xuất khẩu. Các hợp đồng thương mại bị ảnh hưởng khi thời gian cam kết giao/nhận hàng hoá không đúng tiến độ.

Do cắt giảm chỗ, hãng tàu thiếu chỗ, tăng giá cước từ phía nước ngoài. Các hãng tàu tăng phụ phí cho việc vận chuyển hàng giữa khu vực Cái Mép và Cát Lái làm ảnh hưởng đến giá thành sản xuất và hiệu quả kinh doanh.

Theo như Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, nhà khai thác cảng hàng đầu Việt Nam chiếm 92,5% thị phần hàng hóa XNK khu vực phía Nam, 72% khu vực Cái Mép- Thị Vải, cũng chịu ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng dịch vụ khai thác cảng: Tính từ thời điểm sự cố đến ngày 04/11/2019 đã có 38 tàu phải neo phao chờ cầu và chờ thuỷ triều mới có thể cập/rời cảng Tân Cảng - Cát Lái do mớn nước lớn; 22 tàu phải giảm tải tại Cái Mép Thị Vải trước khi cập cảng Tân Cảng - Cát Lái.

Đối với hàng xuất khẩu, có tổng cộng 40-50 tàu phải có kế hoạch giảm hàng xuất, với bình quân các tàu phải cắt từ 80-120 teu/ tàu, chiếm 5 đến 9% sản lượng xuất của tàu. Dự kiến với bình quân 1 tuần hơn 4000 teu phải cắt giảm hoặc sử dụng tàu tăng cường để vận chuyển làm tăng chi phí khai thác của các hãng tàu, tăng áp lực trong công tác bố trí cầu bến của các cơ sở cảng của Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn.

Do các tàu giảm sản lượng và tăng thời gian tàu nằm bến, ảnh hưởng lớn đến năng suất giải phóng tàu portstay. Hiện nay trung bình chỉ đạt ~ 62 cont/h, giảm 12 cont/h so với trước đây.

Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn đã có những chính sách hỗ trợ kịp thời nhằm tháo gỡ khó khăn chia sẻ cùng hãng tàu, khách hàng. Đối với các tàu giảm tải làm hàng tại cảng container quốc tế  Tân Cảng - Cái Mép (TCIT) và cảng Tân Cảng Cái Mép-Thị Vải (TCTT) thuộc Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn mà hãng tàu/ đại lý hãng tàu đã ký hợp đồng dịch vụ xếp dỡ vận chuyển container với TCIT, TCTT: TCT TCSG hỗ trợ 50% giá dịch vụ vận chuyển container (hàng và rỗng) XNK giữa TCIT/TCTT và Cát Lái bằng sà lan. Đối với các tàu giảm tải làm hàng tại cảng container quốc tế  Tân Cảng - Cái Mép (TCIT) và cảng Tân Cảng Cái Mép-Thị Vải (TCTT) mà hãng tàu/ đại lý hãng tàu chưa ký hợp đồng dịch vụ xếp dỡ vận chuyển container với TCIT, TCTT: TCT TCSG hỗ trợ giảm 26% giá dịch vụ vận chuyển container (hàng và rỗng) XNK giữa TCIT/TCTT và Cát Lái bằng sà lan. Đối với các tàu giảm tải, làm hàng tại cảng Tân Cảng – Hiệp Phước, TCT TCSG hỗ trợ giá dịch vụ vận chuyển container (hàng và rỗng) XNK giữa Tân Cảng - Hiệp Phước và Cát Lái.

Theo thông báo hàng hải, cốt luồng Soài Rạp điểm cạn nhất chỉ đạt 5.4m sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác tổ chức sản xuất và sản lượng thông qua ở cảng Cát Lái nói riêng và khu vực phía Nam nói chung, sẽ có khoảng 65% số lượng tàu hiện nay cập Cát Lái bị ảnh hưởng. Là cửa ngõ chính phục vụ XNK phía nam, ảnh hưởng của luồng Lòng tàu sẽ tác động rất tiêu cực đến hoạt động XNK của các DN khu vực TP HCM và các tỉnh phía nam, làm phát sinh chi phí logistics, gây khó khăn cho các doanh nghiệp. Các hãng tàu sẽ tiếp tục phải tính toán lại đội tàu, hành trình, lượng hàng hoá để phù hợp với điều kiện hành hải luồng Soài Rạp. Các khách hàng XNK sẽ phải tính toán, sắp xếp lại các hợp đồng thương mại, tính toán lượng hàng tồn kho và bố trí sản xuất do nguyên liệu nhập và sản phẩm xuất bị ảnh hưởng.

Các cơ quan quản lý Nhà nước cần tập trung mọi nguồn lực sớm thống nhất phương án cứu hộ tàu Integrity để thông luồng Lòng Tàu. Có thể áp dụng phương án Chính phủ ứng trước chi phí cho các đơn vị cứu hộ sau đó thu lại từ các cở sở kinh doanh cảng và các hãng tàu.

Bộ GTVT sớm chấp thuận phương án nạo vét khẩn cấp một số điểm cạn trên luồng Soài Rạp để đảm bảo tàu hành hải an toàn khi công tác cứu hộ chưa thể thực hiện sớm.

Bộ Tài Chính có các chính sách phù hợp để giảm thiểu tối đa các chi phí hàng hải cho các hãng tàu.

Đơn vị đảm bảo hàng hải và Cục hàng hải TPHCM có phương án đo đạc và tính toán chính xác độ sâu và thuỷ triều thực tế luồng sông Soài Rạp hiện nay.

Văn Lượng