25 năm thu hút vốn FDI: Những “điểm sáng” đáng ghi nhận

10:11:29 AM | 3/12/2019

Năm 1993 ghi cột mốc quan trọng với những dự án FDI đầu tiên đã "cập bến" tỉnh Tây Ninh. Đến nay qua 25 năm đổi mới, sáng tạo, đồng hành sẻ chia cùng nhà đầu tư, Tây Ninh đã vươn lên trở thành "điểm sáng" trên bản đồ thu hút đầu tư của cả nước khi gia nhập Top 10 tỉnh, thành thu hút vốn FDI nhiều nhất tại Việt Nam. Cùng tìm hiểu thêm về thành tích ấn tượng này thông qua nội dung trao đổi ngắn với ông Trịnh Ngọc Phương, Giám đốc Sở Kế hoạch & Đầu tư tỉnh Tây Ninh. Công Luận thực hiện.

Xin ông nêu bật những thành tựu tỉnh nhà đạt được qua 25 năm thu hút vốn FDI?

Ngày 29/12/1987, Luật Đầu tư nước ngoài (ĐTNN) tại Việt Nam lần đầu tiên được Quốc hội thông qua. Do Luật này mới đi vào thực thi, thị trường đầu tư của Việt Nam nói chung và Tây Ninh nói riêng còn mới mẻ với các nhà đầu tư FDI nên giai đoạn 1987 - 1992 tỉnh Tây Ninh chưa tiếp nhận được dự án FDI nào.

Đến năm 1993, Tây Ninh mới chính thức tiếp nhận 2 dự án FDI đầu tiên với vốn đăng ký 3,85 triệu USD. Qua 25 năm không ngừng nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, đến nay Tây Ninh đã trở thành quê hương thứ hai và là "bến đỗ" lý tưởng của các DN FDI. Lũy kế đến ngày 31/12/2018, trên địa bàn tỉnh có 291 dự án FDI với vốn đăng ký 5.782,15 triệu USD, đến từ 29 quốc gia và vùng lãnh thổ. Vốn thực hiện lũy kế trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 3.149,16, chiếm 54,46% tổng vốn đăng ký.

Trong 25 năm qua, Tây Ninh đã trải qua nhiều giai đoạn thu hút vốn FDI, trong  đó giai đoạn 2016 - 2018 đạt nhiều kết quả khởi sắc với 81 dự án FDI thu hút được, tổng vốn cấp mới và tăng thêm đạt 2.563,54 triệu USD. Cùng với thu hút các dự án FDI cấp mới, trong giai đoạn này nhờ tập trung thu hút đầu tư theo hướng "tại chỗ" - tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư trong quá trình triển khai và hoạt động của dự án; kịp thời tháo gỡ khó khăn; đồng hành xuyên suốt cùng DN…nên nhiều dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh đã tin tưởng và an tâm cho tăng vốn đầu tư, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh. Giai đoạn 2016- 2018, đã có 86 lượt dự án FDI tăng vốn, với số vốn tăng thêm 1.061,28 triệu USD.

Từ một tỉnh thuần nông với xuất phát điểm kinh tế gần như không có gì, nhờ sự đoàn kết phấn đấu của cả hệ thống chính trị đã đưa Tây Ninh vươn lên trở thành tỉnh có cơ cấu kinh tế theo hướng CNH – HĐH, tăng trưởng công nghiệp - dịch vụ trong GRDP hiện nay chiếm 75%. Thực tế cho thấy, khu vực kinh tế có vốn FDI chiếm vị trí quan trọng và có tác động lớn tới sự phát triển, góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Cụ thể kim ngạch xuất nhập khẩu của các dự án FDI ổn định, tăng dần theo từng năm và luôn chiếm tỷ trọng cao trong tổng giá trị xuất khẩu, giá trị nhập khẩu toàn tỉnh. Nếu như năm 2002, kim ngạch xuất nhập khẩu FDI trên địa bàn tỉnh là 181,24 triệu USD thì đến năm 2018 đã tăng lên con số 6.894,1 triệu USD.

Hầu hết các dự án FDI đều trong giai đoạn được hưởng chính sách ưu đãi về thuế nên đóng góp cho ngân sách địa phương chưa nhiều, tuy vậy khoản thu này khá ổn định và tăng cao trong những năm gần đây. Cụ thể đối với nguồn thu ngân sách từ nội địa, năm 2000 khu vực FDI nộp ngân sách Nhà nước 17,29 tỷ đồng; đến năm 2018 nộp 727,95 tỷ đồng. Bắt đầu từ năm 2006, hoạt động xuất nhập khẩu của các DN FDI trên địa bàn tỉnh mới đóng góp nguồn thu ngân sách. Trong năm này, khu vực FDI nộp ngân sách Nhà nước 21,16 tỷ đồng, đến năm 2018 nộp 409,87 tỷ đồng. Các dự án FDI đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh nhà theo hướng công nghiệp hoá; hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực như: sản xuất sợi, dệt vải, may mặc, giày dép... Vốn đầu tư phát triển hằng năm của khu vực này chiếm khoảng 21%-31% tổng vốn đầu tư phát triển toàn tỉnh.

Việc thu hút các dự án FDI những năm qua cũng góp phần đáng kể vào giải quyết việc làm cho lao động địa phương, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của người dân. Nếu như năm 2000, các dự án FDI trên địa bàn tỉnh đã giải quyết việc làm cho khoảng 4.043 lao động thì đến năm 2018 tăng lên 135.333 lao động.

Trong thu hút vốn FDI, tỉnh chú trọng như thế nào đến việc thực hiện cơ chế chính sách, phân cấp ủy quyền và công tác phối hợp thực hiện quản lý nhà nước về ĐTNN?

Tây Ninh áp dụng thực hiện các cơ chế, chính sách theo quy định của các văn bản luật, nghị định, thông tư các bộ, ngành …; không có xây dựng chính sách ưu đãi riêng biệt, bám sát và tuân thủ các cơ chế, chính sách theo quy định của pháp luật về ĐTNN. Thực hiện tốt việc phân cấp quản lý đầu tư cho các Sở, ban, ngành và địa phương đã tạo ra tính chủ động trong hoạt động ĐTNN, làm giảm thời gian và chi phí đi lại, từ đó tạo được sự tin tưởng đối với các nhà đầu tư (trong các KCN – KKT, cơ quan đầu mối là Ban Quản lý KKT; ngoài các KCN, KKT cơ quan đầu mối là Sở Kế hoạch và Đầu tư). Ngoài ra tỉnh không ngừng tìm các giải pháp nhằm cải thiện môi trường đầu tư như: đẩy mạnh cải cách hành chính, thực hiện mô hình "một cửa", "một cửa liên thông"; đầu tư xây dựng Trung tâm hành chính công; rà soát công tác quy hoạch, kịp thời hỗ trợ giải quyết vướng mắc khó khăn cho nhà đầu tư; chỉ đạo công tác phối hợp giữa các sở, ngành trong quản lý đầu tư...

Một thành tích vượt trội khác của Tây Ninh chính là cải thiện Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về thành công này?

Với tinh thần đổi mới, sáng tạo, luôn đề cao vai trò trách nhiệm, tận tụy đồng hành cùng nhà đầu tư đã giúp Tây Ninh ngày càng tỏa sáng và ghi điểm  cộng quan trọng trong mắt các nhà đầu tư. Năm 2018, Chỉ số PCI của tỉnh tăng 5 bậc so với năm 2017, xếp thứ 14/63 tỉnh thành, nằm trong nhóm Tốt. Đây là vị trí cao nhất từ trước đến nay mà tỉnh Tây Ninh được cộng đồng DN "chấm điểm" qua kết quả khảo sát, đánh giá năng lực cạnh tranh trong thực hiện nhiệm vụ điều hành phát triển kinh tế của chính quyền cấp tỉnh. Thành tích ấn tượng này cũng đồng thời thể hiện quyết tâm của lãnh đạo tỉnh trong cải cách hành chính, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi cho DN và nhà đầu tư phát triển; từ đó giúp Tây Ninh thu hút được các dự án có quy mô vốn đầu tư lớn.

Từ nền tảng thành công này, với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị nhằm khắc phục những bất cập, tạo bước chuyển mạnh mẽ trong cải cách hành chính, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư sẽ góp phần nâng cao hơn nữa Chỉ số PCI, đưa Tây Ninh lọt Top các tỉnh, thành dẫn đầu cả nước vào năm 2020,

Ông có thể chia sẻ về định hướng thu hút, quản lý sử dụng nguồn vốn FDI của Tây Ninh trong thời gian tới?

Tây Ninh sẽ tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút đầu tư phù hợp với định hướng phát triển KT – XH của tỉnh trong giai đoạn 2016 - 2020; ưu tiên thu hút các dự án có công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường, sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên, đất đai. Tập trung thu hút vào các lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp phục vụ nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế, có hàm lượng tri thức cao, công nghệ thông tin; dịch vụ khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, kết cấu hạ tầng; thu hút có chọn lọc công nghiệp chế biến, công nghiệp công nghệ cao….

Tỉnh hạn chế các dự án đầu tư vào khu vực phi sản xuất, làm gia tăng tình trạng nhập siêu, khai thác không gắn với chế biến; không tiếp nhận các dự án sử dụng lãng phí năng lượng, tài nguyên, sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường. Đối với các KCN, tỉnh định hướng phát triển theo mô hình Công nghiệp - Dịch vụ - Đô thị gắn liền nhau, trong đó KCN làm hạt nhân hình thành đô thị, đẩy nhanh quá trình đô thị hoá và kích thích dịch vụ phát triển, ngược lại đô thị - dịch vụ là hậu cần bổ trợ cho phát triển sản xuất công nghiệp.

Từ định hướng trên, để nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút dòng vốn FDI, tỉnh Tây Ninh sẽ tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào?

Lãnh đạo tỉnh sẽ tiếp tục quan tâm chỉ đạo các cấp, ngành chức năng nêu cao tinh thần trách nhiệm, sáng tạo, đổi mới để tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, năng động, minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính cũng như tạo bước đột phá trong phong cách, thái độ phục vụ, tạo uy tín, niềm tin trong cộng đồng DN. Thực hiện tốt các chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát để bảo đảm DN FDI thực hiện đúng cam kết đầu tư, tuân thủ đúng tiêu chí, điều kiện hưởng ưu đãi và phát triển sản xuất kinh doanh thuận lợi.

Đồng thời, tỉnh tiếp tục thực hiện tốt cơ chế "một cửa" về đầu tư và cơ chế "một cửa liên thông" trong đăng ký kinh doanh; tăng cường đối thoại với nhà đầu tư, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong hoạt động sản xuất kinh doanh của DN, phấn đấu nâng cao hơn nữa Chỉ số PCI, đưa Tây Ninh nằm trong Top 10 cả nước vào năm 2020.

Ngoài ra, tỉnh tập trung giải quyết cac mối quan hệ:

- Nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng, nhất là kết nối giao thông: đường bộ, đường sông đến cảng sông, sân bay, cảng cạn, sân bay quốc tế, đặc biệt là san bay Long Thành trong thời gian tới , cũng như phát huy đường Xuyên Á kết nối với Thái Lan, Lào, Myanmar.

- Tạo điều kiện phát triển dịch vụ Logictis, cảng cạn

- Nâng cao nguồn nhân lực, trong đó nâng cao tay nghề công nhân, đáp ứng nhu cầu cung cấp công nhân chất lượng cao cho các Doanh nghiệp.

- Bảo đảm an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội, tạo niềm tin vững chắc cho Doanh nghiệp, Nhà đầu tư khi đầu tư vào tỉnh Tây Ninh.

Trân trọng cảm ơn ông!