Du lịch lao đao vì Covid-19

3:45:29 PM | 18/2/2020

Dịch Covid-19 đang gây thiệt hại vô cùng to lớn tới ngành du lịch. Đây là lúc các doanh nghiệp cần nhìn lại sức khỏe của chính mình, tái cấu trúc, hoạch định lại phân khúc khách hàng, có giải pháp phục hồi tăng tốc ngắn hạn cũng như xây dựng chiến lược phát triển dài hạn.

Thống kê cho thấy, số người nhiễm bệnh Covid-19 được công bố đến ngày 18/2 là 72.438 trường hợp. Việt Nam ghi nhận 16 trường hợp nhiễm bệnh, trong đó có 7 ca đã được chữa trị khỏi.

Các chuyên gia kinh tế đánh giá, du lịch là ngành kinh tế tổng hợp chịu thiệt hại nặng nề từ dịch bệnh này.

Tác động mạnh

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, trong tổng số 18 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam năm 2019, du khách Trung Quốc chiếm tỷ lệ lên đến 32%, do đó, lượng khách từ quốc gia này giảm mạnh sẽ làm giảm phần lớn doanh thu du lịch.

Tình trạng hủy tour, hủy phòng khách sạn tăng lên, đặc biệt là ở một số điểm du lịch nhiều khách Trung Quốc như Đà Lạt, Đà Nẵng, Nha Trang… Công suất phòng thời điểm này chỉ khoảng 30% - 40%, những khách sạn nhỏ công suất thậm chí chỉ còn 10-15%.

Đà Nẵng là một trong những trung tâm du lịch của cả nước, có tác động lớn đến hoạt động du lịch tỉnh. Theo báo cáo của Hiệp hội du lịch Đà Nẵng, các thị trường khách đến từ các quốc gia Nhật Bản, Hàn Quốc, Đông Nam Á giảm từ 20-30%; các khách sạn có công suất phòng khai thác giảm từ 30-40% so với cùng kỳ, một số khách sạn công suất khai thác chỉ còn từ 10-20% và chủ yếu là các khách lẻ. Còn các điểm đến du lịch công suất giảm mạnh, từ 30-40% so với cùng kỳ. Công suất khai thác của vận chuyển du lịch cũng giảm mạnh, chỉ còn từ 40-50% và gặp rất nhiều khó khăn, trong khi đa số đều có sử dụng nguồn vốn vay ngân hàng. Trước tình cảnh đó, một số doanh nghiệp du lịch và dịch vụ đã phải chọn giải pháp tạm thời cắt giảm nhân sự,  cắt giảm giờ làm, giảm thiểu chi phí marketing, quảng cáo, chi phí điện, nước v.v

Trong 2 tháng đầu năm 2020, Covid-19 cũng đã đẩy du lịch Nghệ An vào một cuộc khủng hoảng sụt giảm nghiêm trọng doanh thu do lượng khách sụt giảm. Thống kê cho thấy, trong tuần đầu tiên của tháng 2, ở Nghệ An có khoảng gần 100 đoàn với gần 7.000 lượt khách báo hủy lưu trú tại các cơ sở lưu trú trên địa bàn. Dự kiến trong tháng 2, lượng khách lưu trú du lịch chỉ đạt khoảng 128.000 lượt, doanh thu lưu trú dự ước đạt 36,8 tỷ đồng, giảm 60% so với cùng kỳ năm 2019. Lượng khách đến các khu, điểm du lịch giảm 60%; doanh thu từ hoạt động lữ hành giảm 70% so với kế hoạch đề ra.

Về phía doanh nghiệp, ông Phạm Hà, nhà sáng lập Lux Group cho biết, như một hiệu ứng lan truyền, khách du lịch quốc tế từ các quốc gia khác cũng e ngại đến Việt Nam và các nước châu Á thời điểm này.

Thị trường khách hàng truyền thống của Lux Group là khách sang trọng đến từ Âu - Mỹ, nhưng với tình trạng dịch bệnh lan theo hiệu ứng domino từ Trung Quốc sang các nước châu Á khác trong đó có Việt Nam, lượng khách du lịch đặt mới và hủy tour đã sụt giảm nghiêm trọng. Doanh số tháng 2 của Lux Group giảm đến khoảng 70% so với cùng kì năm ngoái. Nhiều tour trong tháng 3 và tháng 4 đã bị hủy hoặc lùi lại.

“Tác động của dịch bệnh gây ra là không nhỏ đối với du lịch Việt Nam. Nếu như tình hình dịch bệnh không được kiểm soát tốt và không có những giải pháp cấp bách trong quý 1, chúng ta cũng không thể chủ quan về một kịch bản xấu hơn tác động đến kinh doanh của quý II/2020”, ông Hà nhận định.

Gồng mình vượt qua những thách thức

Quan ngại trước tình hình dịch bệnh leo thang, ảnh hưởng trước hết đến an nguy của người dân cũng như hoạt động của ngành du lịch, các cơ quan quản lý du lịch nhà nước từ Bộ VHTTDL, Tổng cục Du lịch đến Sở ban ngành các địa phương và doanh nghiệp đã  nhanh chóng tiến hành các cuộc họp gấp để bàn bạc giải pháp, nhanh chóng đối phó khắc phục thiệt hại.

Là thành phố du lịch lớn của cả nước, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Ánh Hoa cho biết: Sở Du lịch thành phố đã kịp thời tuyên truyền thông tin liên quan về dịch bệnh đến người dân và du khách; ban hành các văn bản thực hiện tốt phòng, chống dịch bệnh; lắng nghe, ghi nhận những thông tin phản ánh về các biện pháp ứng phó dịch bệnh của các doanh nghiệp du lịch, đơn vị kinh doanh thuộc lĩnh vực du lịch trên địa bàn. Đặc biệt, ngành du lịch đã thông điệp đến du khách trong và quốc tế về một diểm đến an toàn và thân thiện thông qua việc luôn cập nhật thông tin, hỗ trợ và đặc biệt phát khẩu trang y tế miễn phí cho người dân và du khách tại nhiều điểm như Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện, Nhà hát thành phố, Hội trường Thống Nhất, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, v.v.

Theo Giám đốc Sở Du lịch Nghệ An Nguyễn Mạnh Cường: Nghệ An đã thành lập 3 đoàn kiểm tra, chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh tại 15 cơ sở lưu trú, lữ hành, điểm du lịch. Đồng thời, để giúp cho du lịch Nghệ An thoát khỏi cuộc khủng hoảng, hồi phục tăng trưởng, Sở Du lịch Nghệ An tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá, khẳng định Nghệ An là điểm đến hết sức an toàn, không hề có dịch bệnh Covid-19 cho đến thời điểm hiện nay; thực hiện tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao nhân lực cho các đơn vị du lịch trong thời điểm dịch bệnh vắng khách; phối hợp tốt với ngành Y tế để đáp ứng tốt yêu cầu phòng, chống dịch bệnh từ các đơn vị...

Để kích cầu du lịch ngay sau khi hết dịch bệnh, các đơn vị trong ngành du lịch cũng lên các phương án đào tạo nhân lực, truyền thông quảng bá, xây dựng sản phẩm mới đặc trưng để thu hút du khách trở lại.

Giám đốc Công ty Goldentour Phạm Tiến Dũng chia sẻ: “Chúng tôi đã xác định rất rõ đây là giai đoạn khó khăn của ngành du lịch nói chung và của doanh  nghiệp nói riêng. Đây là lúc chúng tôi tái cấu trúc lại hoạt động, tập trung khai thác năng lực lõi, tăng cường đào tạo nhân viên, thắt chặt quan hệ đối tác doanh nghiệp đồng thời nghiên cứu các sản phẩm mới chuyên sâu, đặc biệt các thị trường dễ hồi phục, không bị ảnh hưởng và du lịch nội địa sẵn sàng bung ra sau dịch bệnh được kiểm soát”.

Tán đồng ý kiến, ông Nguyễn Văn Quảng, giám đốc công ty Tư vấn Du lịch & Quản lý khách sạn Viet Orient ( VOH) cũng cho biết: đây là giai đoạn “nghỉ” để VOH xem lại “sức khỏe” của mình, nhằm “kê lại” những chỗ còn lệch và cân sao cho bằng để phát huy thế mạnh của mình.

“Một mặt chúng ta phải tối ưu hóa hoạt động của doanh nghiệp, tăng cường  công tác đào tạo, nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng, cắt giảm bớt chi văn phòng, tiết giảm lao động không cần thiết. Mặt khác cần hệ thống hóa lại kinh doanh và tiếp thị, tăng cường khả năng kinh doanh để khi qua đại dịch có thể bắt kịp được xu thế phát triển của thị trường.”- Ông Quảng nhấn mạnh.

Ngoài ra, đa số các doanh nghiệp lữ hành đều cho rằng, cần phải có những giải pháp hỗ trợ để ứng phó đại dịch như: Đào tạo kỹ năng nguồn nhân lực như Sale, Marketing, đề xuất nhà nước hỗ trợ miễn, giảm thuế đối với doanh nghiệp du lịch, mong muốn các ngân hàng đẩy nhanh tiến độ thực hiện các gói vay ưu đãi v.v.

Theo thông tin Tổng cục Du lịch, từ nay đến hết tháng 2-2020 sẽ có 4 đoàn công tác do Tổng cục Du lịch thành lập đến một số địa phương trọng điểm về du lịch để làm việc, nắm bắt ảnh hưởng của dịch Covid-19 lên các doanh nghiệp du lịch địa phương. Từ đó, đoàn sẽ tổng hợp đề xuất giải pháp, kiến nghị với Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn cho địa phương, doanh nghiệp; đề xuất các giải pháp phục hồi, thúc đẩy ngành du lịch sau khi dịch bệnh chấm dứt.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện

Các doanh nghiệp cần lưu ý đến việc phát triển thị trường nội địa, thông qua việc thực hiện 5 liên kết “địa phương - doanh nghiệp hàng không - nhà hàng - khách sạn - lữ hành” thành một chuỗi chặt chẽ, để đưa ra những gói giảm giá, kích cầu cho thị trường khách trong nước và quốc tế để tạo ra một thị trường đồng bộ. Bên cạnh đó, UBND các tỉnh, thành phố cũng cần xem xét giảm giá, miễn phí vé, phí tham quan từ 1-2 tháng sau khi hết dịch để kích cầu du lịch sau khi dịch Covid-19 được kiểm soát.

Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Trương Quang Nghĩa

Cùng với tăng cường quản lý khách sạn, ngành du lịch và Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cần có chiến dịch quảng bá du lịch, quảng bá hình ảnh an toàn của Đà Nẵng.

Một mặt, các doanh nghiệp du lịch là cần bình tĩnh, tiếp tục hoạt động, xây dựng kế hoạch xúc tiến, chăm sóc khách hàng, tìm kiếm các thị trường khách mới. Trong việc tìm kiếm thị trường mới, cần tìm phân khúc khách hàng có thu nhập cao hơn cũng là những giải pháp có thể đáp ứng được nhu cầu và nắm bắt cơ hội mới để cơ cấu lại nguồn khách có thu nhập cao, nắm bắt cách làm của các quốc gia khác để phát triển về mô hình du lịnh bền vững, minh bạch hơn…

Ông Bùi Đình Long

Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo phát triển du lịch tỉnh Nghệ An

Các đơn vị ngoài việc thực hiện tốt chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Sở Du lịch về công tác phòng, chống dịch cũng cần sớm ổn định tổ chức; thực hiện công tác đào tạo nhân lực, nâng cao chất lượng phục vụ; xây dựng tâm thế và các sản phẩm du lịch để sẵn sàng đón du khách khi hết dịch... Làm sao khi dịch bệnh lui thì khách đã về Nghệ An và các cơ sở du lịch đã sẵn sàng đón khách với chất lượng dịch vụ tốt nhất.

Hiệp hội Du lịch Nghệ An cần tập trung tuyên truyền, quảng bá tour, tuyến, điểm đến ở Nghệ An. Nội dung chính để tuyên truyền tập trung đó là hình ảnh Nghệ An thân thiện, văn minh, đang an toàn và làm tốt công tác phòng, chống dịch bệnh. Sở Du lịch Nghệ An tổng hợp kiến nghị của các doanh nghiệp trình lên UBND tỉnh để nghiên cứu, giải quyết; xây dựng chương trình, kế hoạch, sự kiện du lịch nhằm thu hút du khách ngay sau khi hết dịch bệnh.

Ông Phạm Hà, nhà sáng lập Lux Group

Để hỗ trợ hiệu quả các doanh nghiệp vượt khó trong thời điểm khó khăn này, Chính phủ cần có những biện pháp thiết thực kiểm soát dịch bệnh tốt, tránh lây lan Covid-19 ra bên ngoài cộng đồng để đảm bảo an toàn cho khách du lịch ở Việt Nam. Công tác truyền thông về điểm đến Việt Nam an toàn để du khách yên tâm khi tới Việt nam cần được đẩy mạnh. Cần thống nhất chủ trương xuyên suốt từ chính phủ đến các bộ ngành và địa phương để khuyến khích du lịch, đặc biệt là sau khi kết thúc dịch.

Ngoài ra, Chính phủ cần có những giải pháp cấp bách như miễn giảm các loại thuế, các gói tín dụng, giảm lãi suất cho các doanh nghiệp du lịch, đồng thời mở rộng chính sách miễn thị thực cho một số quốc tịch khác như Úc, Newzeland... để tạo điều kiện cho khách du lịch từ các nước khác tới Việt Nam.