Nông thôn: Khu vực tiềm năng cho thị trường bán lẻ

8:32:48 AM | 7/4/2020

Việt Nam có đến 68% dân số sống ở nông thôn, với nhu cầu mua sắm rất cao. Vì vậy, chuyển hướng bán lẻ về nông thôn là một trong những giải pháp thông minh, giúp doanh nghiệp bán lẻ tăng trưởng trong thời kỳ kinh tế khó khăn như hiện nay.

Theo tổng kết của Bộ NN&PTNT, sau  gần  10 năm  thực hiện Chương trình mục tiêu  quốc gia về  xây dựng nông thôn mới, thu nhập bình quân khu vực nông thôn đã tăng từ 12,8 triệu đồng năm 2010 lên mức 35,66 triệu đồng/ người/năm . Khu vực nông thôn đang giữ 62,5% tổng GDP cả nước, cùng với đó nhu cầu mua sắm hàng tiêu dùng, thực phẩm, nhu yếu phẩm cũng đang tăng với sức mua hơn 20 tỉ USD/năm. Khảo sát của nhiều doanh nghiệp bán lẻ cho thấy,  trong khi thị trường thành thị đạt mức tăng trưởng khoảng 1,6%, thị trường NT đã phát triển ở mức 2,7%, chủ yếu do tăng trưởng khối lượng tiêu thụ. Số lượng khách hàng nông thôn sẵn sàng tiêu dùng nhiều gấp 3 lần khu vực thành thị, có tới 95% gia đình NTVN sẵn sàng mua tivi, 92% có thể mua bếp điện hoặc bếp gas, 30% muốn mua tủ lạnh, máy giặt và 9% muốn mua máy vi tính… Điều này cho thấy nhu cầu ngành hàng tiêu dùng nhanh ởkhu vực  đang tăng cao, tăng trưởng tốt hơn so với thành thị và hứa hẹn nhiều cơ hội tiêu thụ hàng hóa.

Nói đến thị trường bán lẻ nông thôn là nói đến chợ, chợ quê đối với người dân nông thôn đã gắn bó từ bao đời đến nay. Chợ thường chỉ họp từ sớm tinh mơ cho đến 9-10 giờ sáng, nhộn nhịp kẻ mua, người bán. Chợ họp giữa sân đình bãi đất trống, trên mặt đê… với vài dãy nhà tranh, tre nứa lá, có nơi sang hơn thì được xây bằng gạch. Chợ quê luôn luôn đông vui rộn rã, các sản vật đều mang hương đồng gió nội được kết tinh từ hồn đất, hồn quê.

Cùng với quá trình hội nhập của đất nước, đời sống kinh tế của nông thôn đã nâng cao, do đó nhu cầu của người dân cũng ngày càng cao nên tác động mạnh đến chợ quê. Hàng hoá chợ quê bây giờ không chỉ là những nông sản của địa phương mà còn có đủ các thứ hang hoá nhu cầu thiết yếu từ khắp mọi nơi mang đến. Đó chính là một thị trường tiềm năng lớn khi chúng ta biết rằng hiện nay cả nước có trên 2 triệu hộ tham gia phân phối bán lẻ và 18.000 cửa hang bán nhỏ lẻ..

Theo kế hoạch của Bộ Công Thương, trong năm 2020, kênh bán lẻ hiện đại sẽ chiếm khoảng 40-45% với tổng doanh thu dự kiến là 180 tỷ USD, nhưng đồng thời bán lẻ truyền thống cũng vẫn giữ sức sống và văn hóa phát triển riêng của nó và xu hướng các nhà bán lẻ sẽ đi về nông thôn, một thị trường vô cùng tiềm năng nhưng chưa được khai thác đúng mức. Đặc biệt, thời gian tới khi thị trường ở khu vực đô thị đang dần trở nên bão hòa thì thị trường bán lẻ hiện đại sẽ đi về vùng nông thôn, nơi đang là "mảnh đất" đầy tiềm năng để các doanh nghiệp phát triển kênh phân phối.

Bên cạnh đó các doanh nghiệp nội đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn trên thế giới. Sức cạnh tranh của các nhà bán lẻ trong nước còn khá yếu so với các nhà bán lẻ lớn đang thâm nhập vào thị trường Việt Nam. Trước bối cảnh đó, chuyển hướng thị trường bán lẻ về nông thôn lại càng thể hiện tính ưu việt của mình. Bởi các doanh nghiệp nội sẽ có thế mạnh hơn trong việc nắm bắt thị trường và khách hàng ở nông thôn so với doanh nghiệp nước ngoài. Để tiếp cận thị trường nông thôn, doanh nghiệp có thể lựa chọn những mặt hàng thiết yếu như nước mắm, mì chính, dầu ăn, dầu gội đầu, nước rửa bát, bột giặt... Ðặc biệt cần chú ý tới những sản phẩm mà thị trường nông thôn chưa có, chẳng hạn như các loại thực phẩm chế biến sẵn. Bên cạnh chất lượng sản phẩm bảo đảm, thì một trong những yếu tố quan trọng để thu hút người dân nông thôn là giá cả phải chăng.

Đối với người tiêu dùng nông thôn, điều quan trọng là sản phẩm phải đa dạng, mới lạ và phải gắn liền với giá trị mà họ theo đuổi bởi họ sẽ không có xu hướng mua những sản phẩm không thực sự cần thiết. Đặc biệt, minh bạch và trung thực là yếu tố cốt yếu, bởi hầu hết người tiêu dùng sẵn sàng mua những sản phẩm do nhà bán lẻ tư vấn.Và chìa khoá để chiến thắng ở thị trường nông thôn bao gồm đảm bảo độ phủ sóng của truyền thông, quảng bá, đặc biệt là quảng cáo trên truyền hình. 

Tuy nhiên, để hướng đến thị trường bán lẻ ở nông thôn, doanh nghiệp cần phải quan tâm đến các yếu tố như: chi phí thiết lập, dịch vụ hậu mãi như bảo hành, bảo trì…  và cần có kế hoạch dài hơi.

 Ông Vũ Thanh Sơn, Tổng Giám đốc Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro)

Hapro chủ trương phát triển hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện ích bám theo khu vực dân cư và tiếp tục phát triển thương hiệu Hapro ra các khu vực dân cư mới, khu vực ngoại thành; tập trung phát triển thị trường nông thôn, coi đây là khu vực thị trường chiến lược trong thời gian tới...

Ông Nguyễn Xuân Phú, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Sunhouse

Muốn giữ vững thị phần hàng gia dụng, doanh nghiệp phải nắm rõ thị hiếu người tiêu dung. Chẳng hạn với sản phẩm chảo, người Việt Nam lại thích sử dụng chảo nhiều công dụng trong quá trình chế biến thức ăn hơn là chỉ có một chức năng. Vì vậy, Sunhouse đã đầu tư sản xuất sản phẩm chảo chống dính phù hợp với nhiều chức năng sử dụng. Đến nay, sản phẩm chảo chống dính Sunhouse chiếm lĩnh tới 40 – 50% thị phần tại các siêu thị, ở nông thôn tới 60 – 70%.

Bà Phan Lan Chi, Phó Tổng Giám đốc chuỗi siêu thị Lan Chi Mart

Thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong năm nay. Đặc biệt là ở khu vực nông thôn, tiềm năng và cơ hội phát triển hệ thống bán lẻ hiện đại vẫn còn rất lớn. Chuỗi siêu thị Lan Chi sẽ tiếp tục đầu tư vào chất lượng hàng hóa, cơ sở hạ tầng và trình độ nhân lực để nâng cao chất lượng dịch vụ cho khách hàng.

Minh Ngọc (Vietnam Business Forum)