Thị trường bán lẻ: Doanh nghiệp nội nắm bắt lợi thế để chiến thắng

8:35:59 AM | 9/4/2020

Được đánh giá là thị trường có chỉ số phát triển bán lẻ đứng thứ 6 toàn cầu (theo xếp hạng của Hãng Nghiên cứu thị trường A.T.Kearney), Việt Nam đang hút một lượng lớn vốn đầu tư vào thị trường này. Bên cạnh hàng loạt vụ mua bán, sáp nhập của các nhà đầu tư “ngoại”, thì sự vươn lên của các nhà đầu tư trong nước cho thấy, các doanh nghiệp bán lẻ “nội” đang có nhiều cơ hội để bứt phá, chiếm lĩnh thị phần. Phỏng vấn của phóng viên Vietnam Business Forum với bà Vũ Thị Hậu, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam. Thu Hà thực hiện.

Thưa bà, thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2019 đã chứng kiến nhiều bước tiến đáng kể của các thương hiệu trong và ngoài nước. Bà nhìn nhận gì về bức tranh chung của thị trường trong một năm qua?

Thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2019 có thể nói là năm phát triển rất sôi động cả mặt lượng và chất. Với sự tăng trưởng về mặt số lượng các siêu thị, trung tâm thương mại tại các thành phố lớn như Hà Nội, Tp.Hồ Chí Minh là 15%, sự tăng trưởng về số lượng còn nhiều hơn tại các khu đô thị vùng ngoại ô, điều này cho thấy sự dịch chuyển của bán lẻ hiện đại đã phủ sóng rộng lớn hơn và đi vào thị trường ngách.

Năm 2019 cũng là năm thị trường bán lẻ VN chứng kiến nhiều cuộc mua bán, sáp nhập của các nhà bán lẻ trong và ngoài nước cho thấy hệ thống bán lẻ nội đang dần lên ngôi.

Với quy mô dân số lớn, thu nhập gia tăng, mức chi tiêu cho tiêu dùng cao bởi độ tuổi từ 35- 55 chiếm đa phần, chắc chắn thị trường bán lẻ VN trong những năm tới sẽ còn thu hút mạnh nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Năm qua thị trường bán lẻ cũng chứng kiến sự năng động, nỗ lực vươn mình của các doanh nghiệp nội.Thương vụ M&A cuối năm 2019 giữa Vinmart và Masan hay việc tiếp quản hệ thống siêu thị mang thương hiệu Auchan của nhà bán lẻ Pháp... cho thấy nỗ lực của các DN Việt trong việc giữ thị phần trong lĩnh vực này?

Có thể thấy, các DN Việt Nam đang hết sức cố gắng để giữ thị trường bán lẻ vào tay mình. Các tập đoàn lớn khi đã xây dựng được thương hiệu riêng. Họ thường đặt ra chiến lược phát triển cho doanh nghiệp và có những bước tiến vững chắc cho riêng mình. Thêm vào đó, họ có những chính sách sử dụng nhân tài, tạo dựng một hệ thống nhân sự vững chắc để vận hành cũng như quản lý cho doanh nghiệp. Họ sẵn sàng xông pha, thử sức để có thêm năng lực, ngành nghề hoặc mở rộng mạng lưới chiếm lĩnh thị phần sẵn sàng đưa thuyền vượt sóng. Điển hình là Masan thu nạp sáp nhập Vinmart, vinmart+ (tạo dựng ngành nghề mới), Saigon Co-op thu nạp toàn bộ hệ thống Auchan (Pháp) (mở rộng mạng lưới, tăng thị phần). Đây chính là những “điểm sáng” để ngành bán lẻ Việt Nam tiếp tục phát triển trong năm tiếp theo.

Vậy theo bà, trong cuộc đua với các DN ngoại, đâu là cơ hội và thách thức với các DN Việt?

Có thể nói cuộc chạy đua với các doanh nghiệp ngoại đã đặt ra rất nhiều cơ hội và thách thức với doanh nghiệp Việt.

Việc VN tham gia các FTA thế hệ mới đã góp phần tăng cơ hội cho bán lẻ nội tham gia vào các chuỗi cung ứng của nhiều tập đoàn lớn trên thế giới. Việc hình thành chuỗi cung ứng hàng nông sản trong nước giữa nhà bán lẻ & nhà sản xuất cũng làm gia tăng độ phong phú, tươi ngon của hàng hóa & kiểm soát được chất lượng sản phẩm, mang lại lòng tin cho người tiêu dùng cũng là cơ hội cho bán lẻ nội. Còn lợi thế sân nhà thì quá rõ rồi. Phải phát huy lợi thế để biến lợi thế thành cơ hội.

Một trong những thách thức cơ bản nhất của doannh nghiệp nội đó là sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các nhà bán lẻ trong và ngoài nước. Các cuộc cạnh tranh phần lớn chạy đua về giá, về các chương trình khuyến mại, về độ hấp dẫn của các dịch vụ phục vụ khách hàng, về độ tiện lợi của các điểm bán hàng. Ngoài ra các nhà bán lẻ nước ngoài có rất nhiều kinh nghiệm trong việc quản lý & vận hành bán lẻ theo chuỗi, đó cũng là một thách thức lớn.

Công nghệ 4.0 trong lĩnh vực bán lẻ đã tạo nhiều cơ hội phát triển cho các DN với những thay đổi đột phá từ những tiêu chuẩn dịch vụ đa dạng, hiệu quả và nhanh chóng dựa trên nền tảng công nghệ số. Theo bà, các DN Việt đã và đang tận dụng cơ hội thế nào từ cuộc CMCN này?

Các doanh nghiệp bán lẻ Việt đang có nhiều lợi thế, cơ hội để bứt phá trong thời gian tới. Cuộc CMCN 4.0 đã thôi thúc các nhà bán lẻ chạy đua với việc áp dụng công nghệ này vào việc phục vụ khách hàng ở mọi lúc, mọi nơi mang lại nhiều thỏa mãn cho khách hàng. Công nghệ sẽ thúc đẩy ngành hàng phát triển theo hướng nhanh hơn, tiện hơn, nâng cấp công cụ thanh toán hay phát triển những mô hình kinh doanh mới như kinh doanh trực tuyến, tiếp thị đa kênh... Hiện nay, thói quen mua sản phẩm qua điện thoại, thương mại điện tử… của người dân không ngừng tăng lên, cho thấy người tiêu dùng đang quen dần với việc ứng dụng công nghệ vào mua sắm. Vì vậy, đầu tư công nghệ chính là hướng đi tất yếu của các nhà bán lẻ.

Tuy nhiên, để một hệ thống bán lẻ đưa công nghệ 4.0 vào áp dụng cũng đòi hỏi một chi phí không hề nhỏ cho việc này trong khi còn rất nhiều các chi phí phát sinh khác.

Về những cơ hội và xu hướng của thị trường trong năm 2020, bà có nhận định gì?

Năm 2020 là một năm sẽ còn rất nhiều khó khăn cho ngành bán lẻ. Nhưng với sự nỗ lực phấn đấu của các nhà sản xuất, các nhà phân phối và sự vào cuộc của cơ quan quản lý nhà nước trong cuộc vận động Người VN ưu tiên dùng hàng VN tôi hy vọng bán lẻ nội sẽ dành lại thị phần từ tay bán lẻ ngoại.

Và các cuộc cạnh tranh vẫn rất gay gắt giữa nội với nội và nội với ngoại… và sẽ còn có những bất ngờ xảy ra.

Nguồn: Vietnam Business Forum