Tiếp tục giảm lãi vay để kích cầu

9:29:15 AM | 14/5/2020

Theo số liệu của NHNN, các ngân hàng đang tích cực triển khai các gói cho vay mới với lãi suất ưu đãi. Quy mô của gói tín dụng này hiện đã lên tới khoảng 650.000 tỷ đồng, gấp hơn 2 lần so với mức đăng ký ban đầu với lãi suất cho vay thấp hơn so với lãi suất cho vay trước khi dịch xảy ra khoảng từ 1-2%. Đến nay, đã có 147.637 khách hàng được vay với doanh số cho vay lũy kế từ ngày 23/1/2020 đạt khoảng 553.000 tỷ đồng.

Các ngân hàng thực hiện việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi suất cho vay đối với các khách hàng bị ảnh hưởng dịch COVID-19, đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 170.746 khách hàng với số dư nợ 128.210 tỷ đồng; Miễn giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ cho 14.372 khách hàng với dư nợ 28.441 tỷ đồng; Hạ lãi suất dư nợ hiện hữu cho 318.528 khách hàng với dư nợ là 980.163 tỷ đồng và mức hạ lãi suất phổ biến từ 0,5-2%. Thậm chí có một số tổ chức tín dụng đã hạ lãi suất cho vay từ 2,5% lên tới 4%/năm so với trước khi có dịch.

Giảm thêm lãi vay với kỳ hạn linh hoạt

Bước sang tháng 5/2020, lãi suất cho vay của các ngân hàng vẫn tiếp tục xu hướng giảm của những tháng trước đó.

Trong đó, 4 ngân hàng có vốn nhà nước (Agribank, Vietcombank, VietinBank, BIDV) giảm từ 1,5-2%/năm, với hàng chục ngàn tỷ đồng tín dụng ưu đãi. Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã chấp nhận giảm 2.240 tỉ đồng lợi nhuận để chia sẻ với các doanh nghiệp. Vietcombank giảm đồng loạt trên hệ thống từ nay đến 30/9/2020. Theo đó, số dư nợ các ngành/lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi Covid-19 được Vietcombank hỗ trợ, ưu đãi lãi suất thấp hơn 0,5%-1,5% so với mặt bằng lãi suất chung đến nay đã lên gần 113 nghìn tỉ đồng. Đồng thời, Vietcombank sẽ tiếp tục kéo dài chính sách giảm lãi suất 1%-1,5% đối với dư nợ hiện hữu (từ hạn 30/4 chuyển sang đến 30/9). Như vậy, thực hiện chính sách này, lợi nhuận của Vietcombank ước tính giảm khoảng 300 tỉ đồng.

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã cơ cấu giảm nợ cho khoảng hơn 3.300 khách hàng, đồng thời miễn giảm lãi các dư nợ cũ 0,5%-1,2%/năm. BIDV cũng vừa công bố gói tín dụng cá nhân lên đến 50.000 tỷ đồng. Đây là gói tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh được triển khai từ ngày 6/5/2020 đến 30/9/2020 thay thế cho gói tín dụng quy mô 30.000 tỷ đồng triển khai trước đó. Với gói vay mới này, khách hàng được hưởng lãi suất hấp dẫn hơn với các kỳ hạn linh hoạt, phù hợp với từng nhu cầu vay sản xuất kinh doanh. Cụ thể, khách hàng được áp dụng lãi suất chỉ từ 6%/năm đối với các khoản vay có kỳ hạn dưới 6 tháng và chỉ từ 6,5%/năm đối với các khoản vay từ 6 đến 12 tháng.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) tập trung thực hiện miễn giảm lãi và hạ lãi suất cho 27.500 khách hàng, với dư nợ 45.165 tỷ đồng, trong đó đã thực hiện miễn giảm lãi cho 500 khách hàng, dư nợ 5.165 tỷ đồng; hạ lãi suất 27.000 khách hàng, dư nợ 40.000 tỷ đồng.

Ngân hàng Công thương Việt Nam (VietinBank) cũng giảm ngay lãi suất 2 - 2,5%/năm so với mức thông thường đối với các lĩnh vực thiết yếu. Các trường hợp còn lại tùy mức độ ảnh hưởng bởi dịch, giảm từ 0,5 - 1,5%/năm.

Cùng với 4 ngân hàng nhà nước, các ngân hàng tư nhân cũng đã dành một lượng tín dụng cho vay mới với lãi suất ưu đãi để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Ngân hàng Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) tung thêm gói 10.000 tỷ đồng, lãi vay giảm 2-4%/năm cho cá nhân và doanh nghiệp nhỏ; Ngân hàng Nam Á (NamA Bank) giảm thêm 2-2,5%/năm lãi vay cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch. Ngân hàng Phương Đông (OCB) giảm 2%/năm lãi suất cho vay VND so với khoản vay thông thường. Ngân hàng Xây dựng (CB) giảm lãi suất cho vay, có thể được giảm lãi suất tối đa tới 2%/năm so với mức lãi suất cạnh tranh trước đó. Đồng thời, CB tài trợ phí thẩm định tài sản, hoàn toàn miễn phí trả trước hạn khi khoản vay tròn ba năm.

Chấp nhận tăng trưởng tín dụng âm

Cùng với khó khăn chung của các doanh nghiệp, các ngân hàng cũng chịu nhiều thiệt thòi.

Theo số liệu thống kê, tăng trưởng tín dụng toàn ngành ngân hàng chỉ nhích nhẹ trong quý đầu năm ( tăng 1,3%) và giảm 0,5% trong nửa dầu tháng 4/2020. Tính đến giữa tháng 4/2020, tăng trưởng dư nợ tín dụng cả nước chỉ còn 0,8%.

Lý do tín dụng giảm mạnh là vì nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp sụt giảm do không chỉ Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới thực hiện giải pháp giãn cách xã hội, tiêu dùng và xuất khẩu đều giảm mạnh, nguyên liệu đầu vào lẫn thị trường đầu ra đều khó khăn. Thực tế này khiến các doanh nghiệp tập trung vào thu hồi vốn, trả nợ vay, không có nhu cầu vay vốn tiếp.

Nhiều ngân hàng đã dành một lượng tín dụng cho vay mới với lãi suất ưu đãi để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục duy trì hoạt động sản xuất - kinh doanh. Thế nhưng, các nhà băng khó có thể đẩy mạnh tăng trưởng dư nợ trong bối cảnh khó khăn hiện nay.

Theo số liệu thống kê, tính đến cuối tháng 3, tổng tài sản của VietinBank đạt 1,22 triệu tỷ đồng, giảm 1,46% so với hồi đầu năm. Trong đó, dư nợ cho vay giảm 1,25% xuống 923.623 tỷ đồng. Huy động tiền gửi khách hàng chỉ tăng nhẹ hơn 2.900 tỷ lên 895.750 tỷ đồng.

Trong 3 tháng đầu năm, Saigonbank không tăng trưởng được tiền gửi khách hàng vào ngân hàng khiến nguồn tiền này sụt giảm 0,8%, về mức 15.543 tỷ đồng. Trong khi đó, hoạt động cho vay khách hàng cũng giảm 2,3%, về mức 14.215 tỷ đồng. Tổng tài sản của ngân hàng cũng theo đó giảm gần 11%, về mức 20.308 tỷ đồng.

Tổng tài sản đến cuối tháng 3/2020 của Ngân hàng Quân đội- MB ở mức 406.802 tỷ đồng, giảm hơn 1% so với đầu năm. Cho vay khách hàng giảm 1,3%, xuống 244.072 tỷ đồng, trong khi tiền gửi giảm 12%, còn 240.737 tỷ đồng.

Tại thời điểm cuối tháng 3/2020, tổng tài sản có của Ngân hàng quốc gia - NCB sụt giảm hơn 12%, xuống mức 70.458 tỷ đồng. Trong đó, cho vay khách hàng cũng suy giảm 0,27% về 37.806,6 tỷ đồng. Ngược lại, tiền gửi khách hàng lại tăng 2,4%, lên mức 60.547 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tuy tăng trưởng tín dụng chậm, nhưng nợ xấu nội bảng có dấu hiệu tăng. Ngân hàng Nhà nước nhìn nhận, tỷ lệ nợ xấu chắc chắn tăng trong bất kỳ trường hợp nào. Kịch bản tốt nhất là dịch bệnh được kiểm soát vào đầu quý II/2020, tỷ lệ nợ xấu nội bảng, đã bán cho VAMC và nợ đã phân loại sẽ ở mức 2,9-3,2% vào cuối quý II/2020 và 2,6-3% vào cuối năm 2020.

Vì thế, tín dụng ngành ngân hàng tăng chậm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi nhuận, song các ngân hàng sẽ không tăng tín dụng bằng mọi giá vì đã có quá nhiều bài học ở giai đoạn trước. Bởi nếu ngân hàng cho vay không có điều kiện hoặc dưới chuẩn trong bối cảnh nhiều rủi ro như hiện nay thì sẽ tạo ra nguy cơ lớn với tính an toàn của cả hệ thống.

Quỳnh Anh (Vietnam Business Forum)