Cơ hội xuất khẩu các sản phẩm OCOP

9:31:57 AM | 15/5/2020

Theo Văn phòng điều phối Nông thôn mới (NTM) Trung ương, sau khi đánh giá xếp hạng các sản phẩm của chương trình OCOP, nhiều sản phẩm đã được các đơn vị phân phối, bán lẻ, bán thương mại điện tử ký kết hợp đồng tiêu thụ với số lượng lớn, doanh thu bán sản phẩm trong năm của các nhóm sản phẩm đã được đánh giá xếp hạng đều tăng đáng kể.

Đẩy mạnh kết nối

Với tiềm năng, lợi thế về các sản phẩm nông nghiệp, cùng với các cơ chế, chính sách hỗ trợ Chính phủ, chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" đã và đang khai thác hiệu quả thế mạnh của mỗi địa phương. Theo Phó Chánh văn phòng điều phối NTM Trung ương Ngô Tất Thắng, để đẩy mạnh chuỗi kết nối tiêu thụ sản phẩm OCOP, Chính phủ đã có nhiều văn bản đôn đốc, song tiến độ thực hiện Chương trình OCOP tại một số tỉnh, thành phố còn chậm, điển hình như tại Lạng Sơn, Lai Châu, Tây Ninh, An Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Cao Bằng, Thái Bình, Bình Dương, Bình Phước, Kiên Giang. Nguyên nhân chủ yếu do nhận thức chưa đầy đủ và sự chỉ đạo của lãnh đạo địa phương chưa quyết liệt, đội ngũ tư vấn đủ trình độ còn thiếu, do đó công tác xây dựng đề án của địa phương mất nhiều thời gian.

Ðể liên kết tiêu thụ sản phẩm, Giám đốc Phát triển kinh doanh tập đoàn Central Retail Việt Nam Phạm Thị Thùy Linh đã chỉ ra những hạn chế khiến cho sản phẩm OCOP chưa đến được với số đông người tiêu dùng và xuất khẩu cần phải được khắc phục. Ðó là do nhiều doanh nghiệp, HTX chỉ mới lấy chứng nhận OCOP mà chưa thật sự quan tâm đưa sản phẩm vào siêu thị để tiếp cận nhiều đối tượng khách hàng hơn. Do đó, Big C đã và đang nỗ lực hỗ trợ các doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất hàng OCOP… trong việc đưa vào hệ thống phân phối hiện đại, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu. Ðồng thời hoàn thiện những khâu cuối cùng về hồ sơ, thủ tục để đưa thêm 50 sản phẩm OCOP nữa vào bày bán trên hệ thống Big C và GO!

Cơ hội xuất khẩu

Chương trình OCOP khi triển khai thực tế đã góp phần khuyến khích nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tích cực khai thác tiềm năng của các đặc sản nông thôn. Đây là cơ hội khởi nghiệp cho nông dân, hợp tác xã và nhiều doanh nghiệp nhỏ đầu tư vào nông nghiệp.

Điển hình như tại Đồng Nai, dù theo kết quả đánh giá, Đồng Nai chỉ có 2 sản phẩm đạt chuẩn 4 sao nhưng thực tế nhiều sản phẩm 3 sao khác cũng có số điểm đánh giá của hội đồng khá cao, có nhiều tiêu chí đạt chuẩn 4 sao. Các doanh nghiệp, cơ sở tham gia cũng rất quan tâm đầu tư nâng sao cho các sản phẩm OCOP đã được công nhận, trong đó tập trung phát triển kênh thị trường xuất khẩu cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để nâng sao cho các sản phẩm OCOP.

Bà Hoàng Thị Kim Anh, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp An Hòa Hưng (phường An Hòa, TP.Biên Hòa) chia sẻ, Chương trình OCOP của Đồng Nai khi triển khai đã phát huy tốt tinh thần OCOP - là tinh thần cộng đồng, khuyến khích, quảng bá cho những sản phẩm, đặc sản địa phương. Chính vì vậy dù hợp tác xã có nhiều dòng sản phẩm nhưng chỉ chọn sản phẩm đặc trưng, được thị trường ưa chuộng là Cao An xoa để làm sản phẩm OCOP. Từ khi đăng ký làm sản phẩm OCOP, đơn vị được tỉnh hỗ trợ tham gia nhiều chương trình kết nối, quảng bá cho sản phẩm. Đến đâu, người tiêu dùng đều biết đây là sản phẩm độc đáo của riêng Đồng Nai.

Theo ông Trần Quang Tính, Giám đốc Công ty TNHH thương mại Trang Trại Việt, sản phẩm của doanh nghiệp hoàn toàn đáp ứng các tiêu chuẩn OCOP 4, 5 sao vì đã có chứng nhận GlobalGAP. Dự kiến trong năm 2020, doanh nghiệp sẽ có sản phẩm xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản và châu Âu vì hiện đã có đối tác đến bàn kế hoạch hợp tác đưa các mặt hàng của nông trại xuất khẩu. “Thời gian tới, doanh nghiệp sẽ tập trung bổ sung thêm các yêu cầu và hoàn thiện về mặt hồ sơ để tiếp tục nâng sao cho sản phẩm, trong đó có yêu cầu quan trọng là phát triển thị trường xuất khẩu” - ông Tính nói.

Cùng quan điểm, ông Đặng Tường Khanh, Giám đốc Công ty TNHH ca cao Trọng Đức (xã Phú Hòa, huyện Định Quán), đơn vị có sản phẩm là một trong 2 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn 4 sao của Đồng Nai chia sẻ: “Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục điều chỉnh, đầu tư thêm những tiêu chí theo OCOP yêu cầu để tiếp tục nâng sao cho sản phẩm được công nhận”. Cũng theo ông Khanh, để đạt sản phẩm OCOP, doanh nghiệp phải thực hiện rất nhiều tiêu chí, nhiều tiêu chí rất cao như: phải sử dụng 70% nguyên liệu địa phương, sản xuất an toàn; đạt tỷ lệ hàng xuất khẩu... Sản phẩm của Trọng Đức được đánh giá 4 sao là do ngay từ đầu doanh nghiệp đã đi theo hướng đầu tư phát triển vùng nguyên liệu sạch tại Đồng Nai và xuất khẩu tốt.

Tuy nhiên, theo một số doanh nghiệp tham gia Chương trình OCOP, để chương trình được nhân rộng, Nhà nước nên có chính sách đồng bộ hơn từ khâu quản lý đến chế tài quản lý để chọn lọc đúng doanh nghiệp đầu tư thực sự vào lĩnh vực nông nghiệp, chú trọng vào khâu sản xuất theo hướng bền vững chứ không chỉ là kinh doanh ngắn hạn, ăn xổi ở thì. Trong đó, nếu thu hút tốt các doanh nghiệp đầu tư vào chế biến ngay tại các vùng nguyên liệu là một lợi thế để nhân rộng Chương trình OCOP một cách bền vững.

Ngoài ra, Chương trình OCOP nên có thêm chính sách hỗ trợ cho nhà cung ứng chứ không nên hỗ trợ đại trà cho nông dân nói chung. Ở đây, nhà cung ứng có thể là nông dân, trang trại, hợp tác xã đáp ứng tốt những điều kiện và nhất là phải vào chuỗi. Qua đó khuyến khích nông dân, hợp tác xã trở thành nhà cung ứng chuyên nghiệp, bền vững để giải quyết bài toán khó là liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân dễ đứt gãy vì thiếu niềm tin lẫn nhau khi xây dựng chuỗi liên kết.

Minh Ngọc (Vietnam Business Forum)

Sự kiện sắp tới