Ba khuyến nghị cho doanh nghiệp PTBV trong trung và dài hạn

9:14:14 AM | 25/5/2020

Hội đồng doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững (VBCSD) thuộc VCCI vừa  có cuộc khảo sát nhanh về Thực trạng doanh nghiệp trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Đồng thời, có kiến nghị với Chính phủ, doanh nghiệp về một số chiến lược phát triển bền vững doanh nghiệp trong trung và dài hạn gắn với Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện Chương trình nghị sự 2030 vì sự PTBV và Lộ trình thực hiện các mục tiêu PTBV Việt Nam (VSDG) đến năm 2030. Phóng viên đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quang Vinh, Tổng thư ký VCCI kiêm Phó Chủ tịch VBCSD xung quanh nội dung này.

Ông Vinh cho biết, do ảnh hưởng của COVID – 19, nhu cầu tiêu dùng của người tiêu dùng giảm mạnh, thị trường XK gặp khó, thiếu hụt nguyên liệu…đã  dẫn đến sự sụt giảm doanh thu của hầu hết các doanh nghiệp. Từ đó, các kế hoạch đầu tư, mở rộng kinh doanh cũng bị tạm dừng… Trong bối cảnh đó, VCCI với vai trò là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp và người sử dụng lao động cũng đã chủ động đưa ra nhiều kiến nghị, đề xuất tập trung vào các giải pháp ngắn hạn, cấp bách để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn tại Công văn số 0210/PTM-PTDN ngày 25/02/2020 và Công văn số 0453/PTM-KHTH ngày 06/04/2020 gửi Thủ tướng Chính phủ.

Thưa ông, trong hoàn cảnh khó khăn đó, bản thân các doanh nghiệp đã phải thay đổi “chiến thuật” kinh doanh như thế nào trong bối cảnh hiện nay?

Chúng tôi nhận thấy rằng các doanh nghiệp đã rất chủ động đưa ra các phương án, chiến lược kinh doanh phù hợp. Cụ thể, 31% doanh nghiệp hội viên VBCSD cho biết sẽ tập trung nhiều hơn cho thị trường trong nước, giảm phụ thuộc vào các thị trường nước ngoài; 25% doanh nghiệp hội viên cho biết sẽ thu hẹp/ mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh. Đặc biệt, có tới 81% hội viên cho biết sẽ đẩy mạnh liên kết ngành, đảm bảo không đứt gãy chuỗi cung ứng trong trường hợp các sự kiện tương tự như Covid-19 có thể xảy ra trong tương lai. Ngoài ra, các doanh nghiệp hội viên cũng cho biết sẽ đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử, kinh doanh trực tuyến nhằm giảm phụ thuộc vào các thị trường, hình thức kinh doanh truyền thống; thực hiện tiết kiệm, cắt giảm chi phí, hoãn đầu tư với các hạng mục chưa thiết yếu…

Mặc dù gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch COVID- 19. Tuy nhiên, ý thức được trách nhiệm của mình với cộng đồng, các doanh nghiệp hội viên VBCSD đã ủng hộ hơn 116 tỷ đồng (bao gồm cả tiền mặt và hiện vật), cùng chung tay với Chính phủ và các cơ quan liên quan trong các nỗ lực phòng chống dịch Covid-19

Từ thực tiễn những khó khăn mà cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối mặt do đại dịch Covid-19. Theo ông, vấn đề PTBV  cần được các doanh nghiệp  nhìn nhận lại như thế nào?

Có thể nói, PTBV không còn là câu chuyện xa vời với doanh nghiệp, mà sẽ trở thành “máu, thịt” với doanh nghiệp trong dài hạn, là “chiếc phao cứu sinh” giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng chống chọi và phục hồi trong mọi tình huống, nhất là trong bối cảnh dịch COVID – 19 như hiện nay. Tôi cho rằng, từ trung đến dài hạn, cộng đồng doanh nghiệp cần triển khai một số giải pháp:

Thứ nhất, cần tập trung tái cơ cấu, quản trị doanh nghiệp theo định hướng PTBV, doanh nghiệp nên chủ động, thay đổi tư duy kinh doanh, thực hiện quản trị tích hợp PTBV trong quản trị doanh nghiệp. Ví dụ như thực hiện lập báo cáo phát triển bền vững; Xác định KPI liên quan trực tiếp đến chiến lược PTBV; Áp dụng Bộ chỉ số doanh nghiệp bền vững (Bộ chỉ số CSI) trong quản trị doanh nghiệp… Liên tục nâng cao năng lực cho người lao động. Quản trị tài chính bền vững: đảm bảo dòng tiền đầu tư cho các hoạt động đổi mới sáng tạo, giúp doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh bền vững trong dài hạn, thực hiện Quản trị kinh doanh liên tục…

Thứ hai, nâng cao năng lực quản trị nguồn cung ứng, trong hàng thập kỷ qua, khi thiết lập chuỗi cung ứng, hầu hết các doanh nghiệp ưu tiên tối ưu hóa hiệu suất hơn là củng cố sức bền của chuỗi. Chính điều này khiến chuỗi cung ứng rất dễ bị tổn thương từ những cú sốc toàn cầu và đại dịch Covid-19 đã chứng minh điều đó. Để khắc phục yếu điểm này, các doanh nghiệp cần chủ động tăng cường năng lực cho chuỗi cung ứng, thông qua phát triển đa dạng chuỗi cung ứng đầu cuối. Đa dạng nguồn cung ứng: bên cạnh các nhà cung ứng theo hợp đồng dài hạn, doanh nghiệp cũng nên chủ động xây dựng hệ thống các nhà cung ứng ngắn hạn để tránh phụ thuộc hoàn toàn vào các nhà cung ứng lớn). Xây dựng các kịch bản quản trị rủi ro cho chuỗi cung ứng, kế hoạch sản xuất linh hoạt và tinh gọn. Áp dụng công nghệ trong quản trị nguồn cung ứng

Thứ ba, xây dựng tầm nhìn dài hạn và chiến lược, Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các chính sách phát triển kinh tế của Chính phủ trong dài hạn để có thể xây dựng/ điều chỉnh chiến lược sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp phù hợp với định hướng chung của quốc gia, đồng thời cũng giúp doanh nghiệp nắm bắt và đón đầu các nguồn lực hỗ trợ từ Chính phủ, các cơ hội kinh doanh tiềm năng từ các chính sách cho Chính phủ xây dựng. Chủ động nghiên cứu xu thế phát triển chung của nền kinh tế thế giới (như nền kinh tế số, sử dụng Trí tuệ nhân tạo, v.v) để xây dựng những mô hình kinh doanh trong tương lai, từ đó “đi tắt đón đầu”, đáp ứng tốt các thay đổi của thị trường và xu hướng tiêu dùng mới. Thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ trong hoạt động quản trị, hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp…

Trên cơ sở thực tiễn từ doanh nghiệp, VBCSD sẽ tham mưa cho Chính phủ những vấn đề gì trong câu chuyện phát triển bền vững trong trung và dài hạn?

Với vai trò kiến tạo, Chúng tôi cho rằng, Chính phủ cần đẩy mạnh cải cách thể chế, xây dựng hành lang pháp lý tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững doanh nghiệp, ban hành các chính sách với tầm nhìn chiến lược trong dài hạn đi kèm với các hoạt động trung hạn, phù hợp với xu thế phát triển chung của thế giới và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia. Các chính sách của Chính phủ cũng cần tính đến yếu tố quản rị rủi ro thông qua việc xây dựng các kịch bản ứng phó với các điều kiện bất lợi có thể xảy ra trong tương lai (như đại dịch, thiên tai do biến đổi khí hậu).

Cụ thể, Xây dựng và triển khai Đề án Nâng cao Năng lực quản trị doanh nghiệp bền vững giai đoạn 2021-2025. Cải thiện năng lực quản trị doanh nghiệp cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) là yếu tố sống còn, tạo nền tảng cho một cộng đồng doanh nghiệp bền vững, qua đó giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng chống chọi của nền kinh tế trước những biến động khó lường có thể xảy ra trong tương lai. Xây dựng Chiến lược phát triển mô hình Kinh tế tuần hoàn trong một số ngành kinh tế trọng yếu, giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050 và trong trung hạn cần xây dựng và triển khai Chương trình quốc gia về Hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp triển khai Mô hình Kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025.

Tại sao tôi nhấn mạnh tới việc lựa chọn nền kinh tế tuần hoàn (KTTH)? Bởi đây là yêu cầu tất yếu nhằm khắc phục hạn chế của mô hình tăng trưởng truyền thống, gắn với mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Trong giai đoạn trung hạn, Chính phủ có thể lựa chọn một số ngành kinh tế trọng yếu để triển khai thí điểm mô hình KTTH, như ngành nhựa, ngành giấy, ngành xây dựng, ngành thực phẩm, v.v.

Bên cạnh đó, cần Xây dựng Đề án Thúc đẩy Tín dụng xanh, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp thực hiện phát triển bền vững giai đoạn 2021-2025.

VBCSD cũng kiến nghị Chính phủ sớm xây dựng và ban hành, triển khai Chiến lược quốc gia về Thúc đẩy sự tham gia bền vững của các doanh nghiệp Việt Nam trong các ngành kinh tế trọng yếu vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu, với tầm nhìn dài hạn. Nhằm làm giảm sự đứt gãy chuỗi cung ứng, cần có chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, chú trọng thị trường trong nước. Với nguồn lực hữu hạn, việc lựa chọn một số lĩnh vực/ ngành kinh tế chính vốn là thế mạnh của Việt Nam để đầu tư phát triển, thay vì phát triển dàn trải, là yếu tố hết sức quan trọng.

Chiến lược cũng sẽ tạo cơ sở để các Bộ, ngành, VCCI, các cơ quan chức năng có thể hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tham gia vào tất cả các “mắt xích” trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì chỉ những “mắt xích” giá trị thấp như hiện nay, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của từng doanh nghiệp cũng như toàn nền kinh tế.

Ngoài ra, chúng tôi cũng kiến nghị Chính phủ sớm có lộ trình phát triển bền vững Ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) đối với các ngành kinh tế trọng yếu, giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050. Chiến lược Phát triển các mô hình kinh tế mới tại Việt Nam, giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2045; Chiến lược Phát triển Nhân lực Việt Nam thời kỳ 2021-2030; Kế hoạch hành động ứng phó với Biến đổi khí hậu, giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn 2030; Lộ trình Phát triển Năng lượng tái tạo của Việt Nam, giai đoạn 2021-2030; Chiến lược Phát triển Nông nghiệp bền vững, giai đoạn 2021-2030…

Tiếp tục thực hiện chỉ đạo của Chính phủ tại Thông báo số 398/TB-VPCP ngày 15/12/2015 về việc xếp hạng doanh nghiệp bền vững từ năm 2016, đồng thời thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị về Phát triển bền vững số 13/CT-TTg ngày 20/05/2019, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Chương trình Đánh giá, Công bố các doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam năm 2020. Bộ chỉ số Doanh nghiệp bền vững (CSI) sẽ tiếp tục được sử dụng làm căn cứ đánh giá mức độ phát triển bền vững của các doanh nghiệp tham gia Chương trình.

Lễ phát động Chương trình sẽ được tổ chức vào ngày 26/05/2020 tại Hà Nội. Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tuyến và/hoặc qua đường bưu điện. Các doanh nghiệp nộp hồ sơ trực tuyến sẽ có điểm thưởng. Hạn chót nhận hồ sơ là ngày 15/08/2020 (tính theo dấu bưu điện).

Doanh nghiệp quan tâm đến Chương trình có thể tìm hiểu thông tin tại http://vbcsd.vn/

Nguồn:  Vietnam Business Forum