Bám sát kế hoạch thực thi EVFTA, doanh nghiệp sẽ hưởng nhiều lợi ích

12:19:47 PM | 30/6/2020

Hiệp định EVFTA khi đưa vào thực thi sẽ tạo thêm động lực cho các doanh nghiệp Việt Nam phục hồi và phát triển hoạt động kinh doanh, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn do dịch bệnh Covid-19.

Tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Ngày 29/6, Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Hội nghị “Tận dụng hiệu quả Hiệp định EVFTA: Cơ hội phát triển cho doanh nghiệp Việt Nam sau cú sốc COVID-19”. Đây là một trong chuỗi hội nghị được Bộ Công Thương tổ chức sau khi Quốc hội Việt Nam chính thức phê chuẩn Hiệp định EVFTA.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh cho biết, Hiệp định EVFTA được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quan hệ thương mại – đầu tư song phương giữa Việt Nam và EU nói riêng, cũng như thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam nói chung và từ đó góp phần vào công cuộc đổi mới và hiện đại hóa đất nước.

Dịch Covid-19 đã ảnh hưởng lớn đến tình hình kinh tế, thương mại trong thời gian qua. Nếu tính riêng tháng 4 năm 2020, xuất khẩu giảm 27,1% và nhập khẩu giảm 16,4% so với tháng trước đó và lần lượt giảm 13,9% và 11,4% so với cùng kỳ năm 2019. Tính đến hết tháng 5 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước giảm 2,8%; trong đó xuất khẩu giảm 0,9%, và nhập khẩu giảm 4,6%.

Thứ trưởng Bộ Công Thương nhận định, với EVFTA, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận thị trường gần 460 triệu dân với GDP bình quân hơn 35.000 USD với mức thuế bằng 0% ngay từ thời điểm Hiệp định có hiệu lực cho hơn 85% số dòng thuế.

Lợi ích quan trọng nhất cho các doanh nghiệp khi Việt Nam tham gia vào EVFTA là việc tham gia các chuỗi cung ứng mới thay thế cho các chuỗi cung ứng truyền thống vốn đang bị đứt đoạn hoặc đình trệ do đại dịch Covid-19, đồng thời mở rộng và đa dạng hóa hơn thị trường xuất nhập khẩu, giảm sự lệ thuộc vào một nhóm thị trường nhất định, ông Trần Quốc Khánh nhấn mạnh.

Bám sát kế hoạch thực thi EVFTA

Để hiện thực hóa các cơ hội từ EVFTA, theo Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, Chính phủ và các doanh nghiệp còn khá nhiều việc phải chuẩn bị. Về phía Chính phủ, các bộ, ngành và các cơ quan liên quan cần nhanh chóng hoàn tất Kế hoạch thực thi cũng như ban hành các văn bản pháp luật cần thiết, đồng thời tăng cường công tác đối thoại, trao đổi với cộng đồng doanh nghiệp nhằm tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong khi đó, các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu kỹ lưỡng nội dung về Hiệp định, chuẩn bị đầy đủ điều kiện cần thiết để có thể đáp ứng được các yêu cầu không chỉ của Hiệp định mà của cả thị trường EU. 

Theo ông Ngô Chung Khanh - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Thương mại đa biên (Bộ Công Thương), kế hoạch thực thi EVFTA có nhiều điểm mới hơn kế hoạch thực thi CPTPP. Kế hoạch thực thi EVFTA được chuẩn bị ngay từ sớm, đảm bảo ban hành ngay khi Hiệp định có hiệu lực. Các nội dung của kế hoạch này cũng có tính sáng tạo, đa dạng hơn, nhiều nội dung đặc thù riêng cho EVFTA như thành lập nhóm tư vấn độc lập DAG. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các tỉnh thành và các ngành có sự chặt chẽ, nhịp nhàng hơn rất nhiều.

Ông Ngô Chung Khanh cũng đưa ra một số khuyến nghị, trong đó nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp không nên lạc quan quá mức dẫn đến chủ quan trong việc tận dụng các cơ hội từ EVFTA. Các doanh nghiệp cũng nên thay đổi tư duy quản lý và kinh doanh, phối hợp và kết nối chặt chẽ với các cơ quan đầu mối để chủ động, tích cực hơn nữa thâm nhập vào thị trường EU.

Chia sẻ cụ thể về những chính sách mới, ông Phạm Tuấn Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Tài chính) cho biết, trọng tâm trong kế hoạch thực hiện Hiệp định EVFTA của Bộ tài chính dựa trên các trụ cột: truyền thông, tuyên truyền phổ biến về Hiệp định cũng như thông tin thị trường EU; Xây dựng pháp luật, thể chế, hoàn thiện khung khổ pháp luật. Cụ thể qua quá trình rà soát pháp lý Hiệp định, Bộ Tài chính đã xây dựng danh mục và lộ trình các cam kết cần được nội luật hóa và xây dựng pháp luật, thể chế để thực thi gồm 01 luật và 02 nghị định. Trong đó, Nghị định về Biểu thuế xuất khẩu – nhập khẩu ưu đãi đặc biệt để thực hiện Hiệp định EVFTA giai đoạn 2020-2022 sẽ được ban hành, dự kiến có hiệu lục từ 01/08/2020.

Nêu lên những khó khăn của doanh nghiệp trong vấn đề cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), ông Nguyễn Tương - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Logistics Việt Nam mong muốn thủ tục cấp C/O phải nhanh, nếu không giải quyết được thì DN dệt may, da giày, gỗ đều gặp khó.

Ông Mai Xuân Thành, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, cho biết hiện nay có đến 99,99% thủ tục hải quan điện tử. Hiện Bộ Công Thương cũng đang muốn cùng Tổng cục Hải quan trao đổi, tính toán tới việc cấp C/O điện tử với EU. Ngành hải quan cũng sẽ phối hợp để chia sẻ số liệu, kinh nghiệm, đặc biệt là đánh giá về DN, xếp hạng DN để VCCI có thể dựa vào đó rút ngắn thời gian cấp C/O.

Theo bà Nguyễn Cẩm Trang - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 11/2020/TT-BCT quy định về quy tắc xuất xứ hàng hóa trong EVFTA. Thông tư áp dụng với đối tượng là cơ quan, tổ chức cấp C/O và thương nhân. Ngay khi EVFTA có hiệu lực và đi vào thực thi, hàng hóa của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường EU sẽ được cấp C/O theo quy định tại thông tư này. Việc cấp C/O cho hàng hóa xuất khẩu đi EU theo EVFTA được thực hiện bởi các cơ quan, tổ chức cấp C/O ưu đãi do Bộ Công Thương ủy quyền.

Ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương)

Không chỉ ở trong nước mà ở cả nước ngoài, hoạt động XTTM chủ yếu phục vụ cho cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ bởi những doanh nghiệp này có nhiều hạn chế như khó khăn trong tiếp cận nguồn lực thông tin về thị trường, về danh sách các nhà nhập khẩu và xuất khẩu; hạn chế về tài chính để trực tiếp tham gia hoặc tổ chức các sự kiện XTTM ở nước ngoài. Do vậy, doanh nghiệp vừa và nhỏ rất cần sự hỗ trợ từ Chính phủ.

Khi đi vào thực hiện EVFTA, chúng tôi nhận thấy rằng có một số ngành Việt Nam có lợi thế lớn như dệt may, da giày, nông - thủy sản… Chúng tôi sẽ cung cấp thông tin tốt hơn thông qua hệ thống thương mại điện tử, nền tảng kỹ thuật số, qua đó giảm chi phí hoạt động XTTM cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Chúng tôi sẽ có các chương trình XTTM lồng ghép với nhau trong cùng thời điểm để có thể nâng cao hiệu quả cho hoạt động XTTM.

Thời gian qua, do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nên các chuyến XTTM trực tiếp không thực hiện được. Vì vậy, Cục XTTM và Bộ Công Thương đã tổ chức hàng trăm cuộc giao thương trực tuyến. Có thể nói Việt Nam là một trong số những nước đầu tiên trên thế giới tổ chức các hội nghị giao thương trực tuyến nhằm kết nối nhu cầu của doanh nghiệp các bên với mức phí thu của doanh nghiệp mang tính rất tượng trưng. Thống kê của Cục XTTM cho thấy, tỷ lệ giao thương thành công của doanh nghiệp đạt trên 50%.

Trong bối cảnh hậu Covid-19, các thị trường, đặc biệt là thị trường EU sẽ có những điều chỉnh đáng kể. Ở quy mô lớn hơn, sẽ có những điều chỉnh và dịch chuyển của các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị. Những điều chỉnh này cùng với cơ hội của Hiệp định EVFTA đặt ra yêu cầu đối với công tác XTTM cần thích ứng kịp thời, có những hoạt động cụ thể hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng cơ hội của EVFTA.

Nhận thức rõ điều này, Cục XTTM đã lựa chọn trọng tâm cho giai đoạn 2021-2025 về Xuất khẩu bền vững với các mục tiêu và định hướng chính bao gồm: Hình thành hệ thống nghiên cứu và cung cấp thông tin thị trường chuyên sâu cho một số ngành hàng chủ lực; Giữ vững sự đa dạng thị trường và tăng dần tỷ trọng tại các thị trường cao cấp và các nhóm sản phẩm chất lượng cao; Nâng cao năng lực cho các hiệp hội ngành hàng và các cơ quan XTTM; Lồng ghép được các hình thức XTTM để đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực XTTM và tạo hiệu ứng lan tỏa trong hoạt động xuất khẩu.

Bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký của Hiệp hội Da - Giày -Túi xách Việt Nam

EVFTA chính thức có hiệu lực, DN nói chung và các DN da giầy túi xách nói riêng có cơ hội nhập khẩu các nguyên phụ liệu cao cấp cũng như tiếp cận công nghệ tiến  bộ để có thể phát triển được những dòng sản phẩm chất lượng cao phục vụ cho người tiêu dùng.  Bên cạnh đó sẽ có cơ hội đẩy mạnh thu hút đầu tư nước ngoài đối với thị trường, đặc biệt trong lĩnh vực da giầy thì những khâu DN còn yếu như thiết kế, phát triển sản phẩm, phát triển thị trường, dịch vụ hướng đến nâng cao chất lượng sản phẩm da giầy v.v. sẽ có cơ hội rất tốt để cọ xát nâng cao năng lực trong giai đoạn sắp tới.

Để có thể tận dụng được cơ hội từ EVFTA các DN phải chuẩn bị tốt nội lực, đáp ứng tốt các yêu cầu, quy định mới được đặt ra trong sân chơi mới mới có thể thực hiện đi dến thành công. Nhiều DN hiện nay đang có khoảng cách lớn giữa năng nội lực và yêu cầu. Vì vậy DN cần phải nắm bắt thông tin rõ ràng, đầy đủ; có sự chuẩn bị tốt; phải mạnh dạn tiếp cận thị trường.

Với 3 giai đoạn như vậy, mỗi DN cần phải xây dựng được chiến lược từ ngắn hạn đến dài hạn mới có thể đi đường dài. Nếu không có sự chuẩn bị thì DN thậm chí không thể tận dụng được cơ hội do EVFTA mang lại mà còn bị đào thải vì thị trường mở được dỡ bỏ hoàn toàn thuế quan chỉ có DN giữ được uy tín chất lượng sản phẩm, năng lực cạnh tranh mới có thể đứng vững trên thị trường.

 Ông Nguyễn Kim Hùng, Chủ tịch Kim Nam Group

Để tận dụng được lợi thế do EVFTA mang lại các DN SMEs cần phải nghiên cứu kỹ thông tin, đặc biệt là thuế để được giảm thuế quan thì phải đạt được tiêu chuẩn gì?

Điều đầu tiên là DN phải minh bạch hoạt động, phải chứng minh được nguồn gốc xuất xứ, số hóa hoạt động để có thể nhanh chóng, thuận lợi trong giao dịch với đối tác.

Bên cạnh đó, DN phải có tính cam kết rất cao vì các DN Châu Âu có yêu cầu về tính minh bạch rất cao. Họ có cổng thông tin dữ liệu DN nếu như DN làm không tốt, bất tín một lần sẽ không có cơ hội làm việc với DN tiếp theo.

Vấn đề cuối cùng DN SMEs cần phải làm là sáng tạo và áp dụng nền tảng số 4.0 đưa vào hoạt động của mình để luôn chủ động, cởi mở bắt tay với các hiệp hội, DN các ngành hàng Châu Âu.

Ông Trần Việt Cường- Tổng giám đốc công ty Cacao Đồng Nai

EVFTA chính thức có hiệu lực sẽ giúp cho DN nhanh chóng tiếp cận thị trường lớn như Châu Âu. Tất cả các khâu từ sản xuất, thu mua, sơ chế, bảo quản tới người tiêu dùng tất cả sẽ được đồng bộ, chuyên nghiệp.

Cũng như nhiều DN sản xuất khác khó khăn hiện tại của Cacao Đồng Nai là khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc xuất xứ và năng lực sản xuất của DN dẫn đến mất lợi thế so với các đối tác Indonesia, Phillipines. Tôi đề xuất nhà nước nên áp dụng hình thức, biện pháp công nghệ dán tem, mã vạch để có thể minh bạch xuất xứ, nguồn gốc sản phẩm , tiến hành nhanh việc cấp C/O điện tử đến việc cấp C/O được nhanh hơn nữa , cần sự đồng bộ từ trung ương đến địa phương để từ đó có thể tận dụng tối đa cơ hội do EVFTA đem lại.

Nguồn: Vietnam Business Forum