Phát huy giá trị di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha - Kẻ Bàng

11:24:05 AM | 28/7/2020

Những năm qua công tác quản lý, bảo tồn Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia (VQG) Phong Nha - Kẻ Bàng luôn được tỉnh Quảng Bình đặc biệt quan tâm và có nhiều chuyển biến tích cực. Trong giai đoạn mới, bên cạnh nhiệm vụ trên, tỉnh tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm phát huy giá trị của Di sản, nhất là đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển du lịch, dịch vụ - lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của địa phương.

“Viên ngọc” giữa đại ngàn

VQG Phong Nha - Kẻ Bàng được thành lập ngày 12/12/2001 theo Quyết định số 189/TTg của Thủ tướng Chính phủ, với tổng diện tích là 85.754 ha (năm 2013 mở rộng lên 123.326 ha, là VQG lớn nhất cả nước), tiền thân là Khu rừng đặc dụng Phong Nha được thành lập ngày 09/8/1986.

Vườn là nơi hội tụ các giá trị ngoại hạng toàn cầu về địa chất địa mạo và đa dạng sinh học, có hệ Karst thuộc hàng lớn nhất châu Á. Trải qua nhiều giai đoạn kiến tạo phức tạp đã hình thành nên những hang động độc đáo, được chia làm 3 hệ thống chính, gồm: Phong Nha, Vòm và Nước Moọc. Đến nay đã phát hiện 404 hang động, tổng chiều dài trên 231 km, tiêu biểu như: hang Sơn Đoòng - hang động lớn nhất thế giới; động Phong Nha - hang nước với 7 tiêu chí nổi trội; động Thiên Đường - hang dài nhất châu Á với kiến tạo thạch nhũ đẹp nhất; hang Én - cửa hang cao và rộng nhất...

Phong Nha - Kẻ Bàng là một khu rừng nhiệt đới nguyên sinh được bảo vệ gần như nguyên vẹn, độ che phủ trên 95%. Hệ động thực vật đa dạng, với 2.952 loài thực vật, 1.395 loài động vật, trong đó có nhiều loài đặc hữu, quý hiếm, được ghi trong sách đỏ Việt Nam và thế giới như: Quần thể Bách xanh núi đá; Chà vá chân nâu, Vọoc Hà Tĩnh, Vượn Siki... Gần đây, thông qua phương pháp bẫy ảnh đã ghi nhận dấu hiệu trở lại của Sao La, loài động vật cực kỳ quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng.

Khu vực này còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa và lịch sử, điển hình là di tích Chăm và Việt cổ được tìm thấy ở một số hang động tại thung lũng sông Son, bằng chứng cổ nhất về sự cư trú của con người từ thời kỳ đồ đá. Nơi đây cũng lưu giữ dấu tích của Vua Hàm Nghi với phong trào Cần Vương chống Pháp; có đường 20 Quyết Thắng trong kháng chiến chống Mỹ, với những địa danh tiêu biểu như: hang Tám Cô, hang Y tá, suối Rào Con, ngã tư Trạ Ang,…

Ngày 05/7/2003, tại Hội nghị thường niên lần thứ 27 diễn ra tại Pháp, UNESCO đã công nhận VQG Phong Nha - Kẻ Bàng là Di sản thiên nhiên thế giới; ngày 03/7/2015, tổ chức này tiếp tục vinh danh Vườn là Di sản thế giới. Ngày 12/8/2009, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 1272/QĐ-TTg, công nhận VQG Phong Nha - Kẻ Bàng là Di tích Quốc gia đặc biệt.

Với tầm quan trọng đó, những năm qua, BQL VQG Phong Nha - Kẻ Bàng đã triển khai nhiều đợt tuyên truyền, giáo dục về bảo tồn đa dạng sinh học, nhất là các loài động, thực vật nguy cấp, quý hiếm cho người dân các xã vùng đệm. Chú trọng nắm thông tin các đối tượng thường xuyên khai thác gỗ, săn bắn, bẫy động vật trong rừng; đẩy mạnh tuần tra, truy quét ngăn chặn tình trạng khai thác, vận chuyển trái phép lâm sản.

Đồng thời, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và các chủ rừng, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Đặc biệt, chú trọng thực hiện khoán bảo vệ rừng và hỗ trợ phát triển cộng đồng dân cư vùng đệm nhằm ổn định sinh kế, cải thiện thu nhập cho người dân, góp phần giảm áp lực lên tài nguyên rừng.

Tính riêng năm 2019, Ban đã tổ chức 2.345 đợt tuần tra (tăng 10,6% so với cùng kỳ năm 2018), tháo gỡ 3.151 sợi dây bẫy, phá hủy 25 lán trại, đẩy đuổi 277 lượt người vào rừng trái phép; ra quyết định xử lý 52 vụ vi phạm hành chính, 02 vụ chuyển hồ sơ cho cơ quan công an ra quyết định khởi tố hình sự. Trong năm qua, trên địa bàn quản lý không để xảy ra cháy rừng.

Đối với công tác phát triển du lịch, Ban chú trọng phối hợp với các đơn vị, doanh nghiệp tổ chức các hội nghị hợp tác, phát triển du lịch trong và ngoài tỉnh, các cuộc thi tìm hiểu về VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, các hoạt động thể thao để thu hút khách du lịch... Đồng thời, tích cực liên kết với các công ty lữ hành giới thiệu ấn phẩm về Vườn tại các hội nghị, hội chợ, sự kiện về văn hóa - chính trị, du lịch trong nước và quốc tế; đẩy mạnh quảng bá thu hút du khách trên các phương tiện thông tin đại chúng...

Năm 2019, VQG Phong Nha - Kẻ Bàng đã đón và phục vụ 953.227 lượt khách (tăng 10,08% so với năm 2018), trong đó khách trong nước 780.240 lượt (tăng 11,8%), khách quốc tế 172.987 lượt (tăng 2,97%). Tổng doanh thu trực tiếp từ các sản phẩm du lịch đạt hơn 273 tỷ đồng (tăng 1,56% so với năm 2018).

Nỗ lực phát huy giá trị Di sản

Ngày 7/1/2020, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Bình đã ban hành Chỉ thị số 39-CT/TU về đẩy mạnh công tác bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha - Kẻ Bàng. Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng, huy động sự tham gia và nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân về vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác quản lý Di sản trong giai đoạn mới. Đặc biệt, tạo cơ sở xây dựng Phong Nha - Kẻ Bàng trở thành khu du lịch trọng điểm quốc gia; là điểm đến du lịch đẳng cấp, hấp dẫn, nổi tiếng trong khu vực và trên thế giới; góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Theo ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc BQL VQG Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, để thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 39-CT/TU, Ban sẽ khẩn trương rà soát các quy hoạch liên quan đến công tác quản lý, bảo tồn và phát triển du lịch; xây dựng bộ cơ sở dữ liệu của VQG Phong Nha - Kẻ Bàng. Chủ động tham mưu, đề xuất bổ sung, điều chỉnh, ban hành những cơ chế, quy chế, quy định phù hợp liên quan đến công tác quản lý, bảo tồn Di sản. Tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng xây dựng các kế hoạch triển khai các nội dung liên quan…

Song song với đó, tham mưu tỉnh đẩy mạnh xúc tiến đầu tư nhằm đa dạng hóa các sản phẩm du lịch gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị Di sản. Để thực hiện hiệu quả, trước hết, Ban sẽ chủ động rà soát các quy định pháp luật liên quan, nhất là Luật Di sản và theo Luật Lâm nghiệp để đồng bộ hóa, tránh chồng chéo, mâu thuẫn nhau. Đồng thời, nghiêm túc thực hiện các quy hoạch đã được phê duyệt, như: Quy hoạch phát triển Du lịch bền vững khu vực VQG Phong Nha - Kẻ Bàng đến năm 2020, tầm nhìn 2030; Quy hoạch chung xây dựng VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Bình đến năm 2030;Quy hoạch tổng thể phát triển khu du lịch quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Bình đến năm 2030...

Cũng theo ông Phạm Hồng Thái, Ban sẽ tập trung tham mưu tỉnh nhất quán chủ trương không chấp thuận đầu tư ồ ạt mà có cơ chế đánh giá, lựa chọn nhà đầu tư thực sự có năng lực, dự án khả thi và cam kết tiến độ rõ ràng. Ưu tiên dự án có sản phẩm du lịch độc đáo, chuyên biệt, tính cạnh tranh cao, phù hợp với xu hướng du lịch quốc tế và xứng tầm với giá trị của Di sản; chú trọng liên kết với chuỗi sản phẩm du lịch khám phá, trải nghiệm nhằm tăng hệ số lưu trú khách.

“Mặt khác, chúng tôi sẽ rà soát, đánh giá lại toàn bộ các sản phẩm du lịch đã và đang khai thác để có kế hoạch đầu tư, nâng cấp, nhằm phát huy tối đa hiệu quả. Thường xuyên chỉ đạo đổi mới, nâng cao chất lượng dịch vụ; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao. Ngoài ra, chú trọng bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm tại các điểm du lịch, nhà hàng; quản lý chặt chẽ giá cả dịch vụ và công tác an ninh trật tự trên địa bàn...”, ông Phạm Hồng Thái cho biết.

Nguồn: Vietnam Business Forum