Luật Doanh nghiệp 2020 với sứ mệnh nâng chất doanh nghiệp Việt

2:46:05 PM | 31/7/2020

Những điểm mới của Luật Doanh nghiệp 2020 sẽ giúp nâng cao chất lượng doanh nghiệp thông qua khung khổ quản trị tốt; tiếp tục cải cách mạnh mẽ gia nhập thị trường, bỏ hoàn toàn thủ tục hành chính liên quan đến con dấu của doanh nghiệp, cho phép doanh nghiệp sử dụng con dấu số...  Phỏng vấn của phóng viên với ông Phan Đức Hiếu, Phó viện trưởng Viện nghiên cứu và quản lý kinh tế trung ương (CIEM). Thu Hà thực hiện.

Luật Doanh nghiệp 2020 vừa được Quốc hội thông qua. Xin ông cho biết những điểm mới của Luật Doanh nghiệp sửa đổi lần này?

Luật Doanh nghiệp 2020 vừa được Quốc hội thông qua có 10 chương, 218 điều với nhiều điểm đột phá, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Theo đó, có 5 thay đổi quan trọng theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Cụ thể: 

Một là, cắt giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi hơn cho việc đăng ký doanh nghiệp, gia nhập thị trường.

Hai là nâng cao khung khổ pháp lý về quản trị doanh nghiệp và nâng cao mức độ bảo vệ nhà đầu tư, cổ đông theo chuẩn mực, thông lệ quốc tế tốt và phổ biến.

Ba nâng cao hiệu lực quản trị và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp có sửa hữu Nhà nước.

Bốn thúc đẩy phát triển thị trường vốn nhằm đa dạng hóa nguồn vốn cho sản xuất, đầu tư kinh doanh.

Năm tạo thuận lợi hơn cho tổ chức lại và mua bán doanh nghiệp, bảo đảm tương thích với Luật Cạnh tranh 2018 đối với các quy định về sáp nhập, hợp nhất doanh nghiệp; bổ sung quy định về chuyển đổi doanh nghiệp tư nhân thành công ty cổ phần (thay vì chỉ được chuyển đổi thành công ty TNHH như quy định hiện hành).

Có thể thấy, với việc tiếp tục kế thừa, phát huy kết quả và tác động tốt của các cải cách trong các Luật Doanh nghiệp 2000 – 2005 -2014, Luật Doanh nghiệp 2020 sẽ cải thiện mạnh mẽ chất lượng quản trị nói riêng và doanh nghiệp nói chung, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh quốc gia

Những nội dung cụ thể của lần sửa đổi này hướng trọng tâm vào vấn đề gì thưa ông?

Sứ mệnh của Luật Doanh nghiệp 2020 rất khác so với các Luật Doanh nghiệp phiên bản trước đặc biệt Luật Doanh nghiệp năm 2000 và 2005 khi những luật trước đây những cải cách  và tác động của cải cách chỉ tập trung vào việc gia nhập thị trường, tạo thuận lợi cho thành lập doanh nghiệp để có được sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp. Luật Doanh nghiệp lần này ngoài việc tiếp tục sứ mệnh tạo thuận lợi cho việc gia nhập thị trường, cho việc kinh doanh thành lập doanh nghiệp một cách dễ dàng nhất, dễ dàng hơn so với các nước khác trong khu vực, thì tập chung mạnh mẽ vào nâng cao khung khổ pháp lý về quản trị công ty hướng tới nguyên tắc quản trị tốt nhất khu vực và thế giới .

Về gia nhập thị trường, Lần này Luật Doanh nghiệp cải cách triệt để về mặt con dấu, trao toàn quyền con dấu cho doanh nghiệp trong việc làm dấu và quản lý dấu. Doanh nghiệp có thể làm dấu theo cách thông thường, làm dấu điện tử hoặc sử dụng cách thức mà mình mong muốn để tạo thuận lợi nhất cho hoạt động kinh doanh, giảm tranh chấp nội bộ. Cùng vớixu hướng về số hóa, thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử hoàn toàn. Luật Doanh nghiệp thiết lập cơ chế thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử nhanh nhất và thuận tiện nhất.

Mảng thay đổi trọng tâm của Luật Doanh nghiệp 2020 là nâng cao quản trị doanh nghiệp. Đây là yếu tố quan trọng, căn cơ để doanh nghiệp phát triển bền vững, lâu dài và mở rộng quy mô nhưng lại đang còn yếu cả về nhận thức và thực thi ở nước ta. Bởi chỉ có quản trị tốt mới thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững. Quản trị tốt không chỉ là vấn đề tạo cho doanh nghiệp những chỉ số về tài chính mà quản trị tốt còn hướng đến những giá trị cao hơn nhiều đó là giá trị của người lao động, giá trị của khách hàng, giá trị của người tiêu dùng, giá trị của sự phát triển bền vững…. Luật Doanh nghiệp 2020 lần này đã chủ động sửa đổi để nâng cấp khuôn khổ quản trị chứ không đợi Luật có bất cập rồi mới sửa đổi. Đây cũng là thay đổi về tư duy làm luật và dự kiến sẽ tác động quan trọng tớinâng cao chất lượng doanh nghiệp và thúc đầy thu hút vốn đầu tư. Các nguyên tắc về quản trị doanh nghiệp tốt được đưa vào Luật Doanh nghiệp lần này được xây dựng trên cơ sở các nguyên tắc quản trị tốt của OECD năm 2015, bao gồm như: chống chèn ép của cổ đông lớn với các cổ đông nhỏ, chiếm đoạt lợi ích của cổ đông nhỏ, thúc đẩy các mô hình quản trị theo các thông lệ quốc tế tốt, kiểm soát giao dịch nội gián, nâng cao trách nhiệm Hội đồng quản trị,….

Theo ông, những thay đổi này sẽ có tác động thế nào đến doanh nghiệp?

Tương tự như những phiên bản trước, Luật Doanh nghiệp 2020, sẽ có hiệu lực vào ngày 1/1/2021 đang được kỳ vọng sẽ tác động tích cực tới cộng đồng doanh nghiệp, giảm rào cản gia nhập thị trường, đồng thời giúp nhanh chóng cải thiện môi trường kinh doanh Việt Nam. Các thay đổi của Luật doanh nghiệp dự kiến sẽ góp phần mạnh mẽ nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh thông qua nâng cao xếp hạng chỉ số khởi sự kinh doanh và bảo vệ nhà đầu tư.

Hơn thế nữa, việc thúc đẩy áp dụng chuẩn mực quản trị cao theo thông lệ tốt và phổ biến trong khu vực và trên thế giới sẽ nâng cấp chất lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp của Việt Nam. Sứ mệnh của Luật Doanh nghiệp đã có bước chuyển từ mở của thị trường, tự do kinh doanh sang nâng cấp quản trị doanh nghiệp, nâng cấp chất lượng doanh nghiệp. Khi các doanh nghiệp ý thức rõ về quản trị doanh nghiệp, góp phần giải bài toán doanh nghiệp Việt khó lớn hoặc không chịu lớn hoặc lớn rồi lại suy.

Trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn: Vietnam Business Forum

Sự kiện sắp tới