Tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp hậu Covid-19

10:10:22 AM | 17/9/2020

Trong lúc doanh nghiệp khó khăn vì phải đóng cửa, giảm sản xuất, tồn kho nhiều, các biện pháp hỗ trợ lần 1 như ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp được đánh giá chưa đạt hiệu quả và không thực chất. Các doanh nghiệp đang chờ đợi gói hỗ trợ lần 2 với nhiều giải pháp mới mẻ hơn.

Hiệu quả chưa như mong muốn

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, từ tháng 1 đến tháng 8-2020, cả nước có 34.300 DN tạm ngừng kinh doanh, tăng 70,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, có 24.200 DN ngừng hoạt động chờ thủ tục giải thể; 10.400 DN hoàn tất thủ tục giải thể... Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế đánh giá, con số thiệt hại có thể lớn hơn nhiều. Những kết quả thống kê hiện nay chưa phản ánh đầy đủ những tác động của đại dịch Covid-19 đối với nền kinh tế, đặc biệt là khó khăn của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Báo cáo khảo sát tác động của sự bùng phát dịch COVID-19 đối với doanh nghiệp do Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính vừa thực hiện, những khó khăn lớn nhất mà doanh nghiệp gặp phải là không có khách hàng, đơn hàng, hợp đồng tiêu thụ sản phẩm, trong khi vẫn phải đảm bảo tiền lương, trả bảo hiểm xã hội và các chi phí khác. Có tới 76% trả lời hiện không cân đối được thu chi, trong đó 54% có dòng tiền vào chỉ đáp ứng dưới 50% chi phí, nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm lao động.

Đánh giá về gói hỗ trợ thứ nhất của Chính phủ, TS. Nguyễn Trí Hiếu – chuyên gia tài chính ngân hàng cho rằng, gói giải pháp của Ngân hàng Nhà nước 300 nghìn tỷ chưa đạt hiệu quả. Gói 62.000 tỷ hỗ trợ người lao động mất việc mới giải ngân được khoảng 30%, rất nhiều người dân than phiền làm thủ tục để đủ điểu kiện trợ cấp rất khó khăn.

Về hỗ trợ doanh nghiệp, theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, gói miễn thuế, giảm thuế, hoãn thuế cho doanh nghiệp chỉ có hiệu quả khi doanh nghiệp làm ăn có lãi, còn nếu doanh nghiệp lỗ, phá sản thì gói đó chẳng có ý nghĩa gì. Với gói 18.000 tỷ cho vay các doanh nghiệp với lãi suất 0%, cho đến nay nhiều doanh nghiệp vẫn chưa tiếp cận được. Cần tăng quy mô gói hỗ trợ để có thể giúp doanh nghiệp tái sản xuất kinh doanh ngay sau khi dịch Covid-19.

Các nhiều doanh nghiệp phản ánh một số nguyên nhân chính dẫn tới doanh nghiệp chưa tiếp cận được các chính sách hỗ trợ. Đơn cử, việc quy định tỷ lệ 50% lao động mất việc làm, thiệt hại 50% về tài sản… do ảnh hưởng dịch bệnh rất khó thực hiện trên thực tế, phát sinh các thủ tục hành chính bắt buộc doanh nghiệp phải chứng minh và được sự chấp thuận của các cơ quan thực thi chính sách. Trong một số trường hợp khác, có thể phát sinh tác dụng ngược không mong muốn như doanh nghiệp phải cho nghỉ việc tới mức đủ 50% lao động để được hưởng hỗ trợ hoặc nảy sinh tiêu cực, cơ chế “xin-cho” để được hưởng hỗ trợ. Mặt khác, nảy sinh bất cập, bất hợp lý đối với những doanh nghiệp có lao động nghỉ việc hoặc thiệt hại dưới mức 50% không nhận được hỗ trợ.

Kỳ vọng gói hỗ trợ thứ 2

Các chuyên gia cho rằng gói hỗ trợ thứ hai nên tập trung vào chính sách tiền tệ, giảm các chính sách tài khóa. Theo PGS.TS Phạm Thế Anh – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Chính phủ hãy hỗ trợ cho những lao động mất việc, những doanh nghiệp đang khó khăn theo hướng hỗ trợ chi phí chứ không phải là tiếp tục giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Một số các biện pháp trong chính sách tiền tệ hỗ trợ doanh nghiệp được đánh giá là thực chất và hiệu quả trong thời gian tới là mở rộng hình thức vay tín chấp để hỗ trợ doanh nghiệp, ưu đãi lãi suất, giảm lãi suất, khoanh và giãn nợ, cho phép ngành du lịch và logistics áp dụng giá điện như ngành sản xuất, ông Phạm Thế Anh cho biết.

TS Nguyễn Trí Hiếu cũng cho rằng gói hỗ trợ lần 2 đối với nền kinh tế là cần thiết, tuy nhiên, không nên cào bằng các hỗ trợ với doanh nghiệp mà nên tập trung ưu tiên các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong thực tế, dù  được cho là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế, nhưng doanh nghiệp vừa và nhỏ ít khi được ưu tiên về cơ chế, sức đề kháng của doanh nghiệp yếu, dễ bị tổn thương.

Đặc biệt, cần giảm các quy định, điều kiện thủ tục rườm rà, bất hợp lý ở gói hỗ trợ lần 1, chống suy thoái doanh nghiệp, đẩy mạnh đầu tư công, thu hút hiệu quả dòng vốn đầu tư FDI và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tận dụng tốt cơ hội. Theo đó, các đề xuất cụ thể như: đề nghị Chính phủ trình Quốc hội giảm thuế thu nhập doanh nghiệp 30% cho tất cả doanh nghiệp trong năm 2020, đồng thời giảm tối thiểu 50% các khoản bảo hiểm xã hội, y tế, tự nguyện, có thể miễn phí công đoàn…

Đáng chú ý, phương án đề xuất nên giảm thuế thu nhập doanh nghiệp 30% cho tất cả các doanh nghiệp năm 2020 thay vì chỉ áp dụng với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm 2020 không quá 200 tỷ đồng như quy định tại Nghị quyết số 116/2020/QH14 giảm thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của năm 2020. Theo đánh giá hiện nay, việc ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ làm lợi cho nhóm 2% chưa bị ảnh hưởng bởi đại dịch

Hương Ly (Vietnam Business Forum)