Phát triển các KCN vùng Duyên hải miền Trung: Cần tạo lập các liên kết ngành

9:58:22 AM | 10/8/2012

Mới đây, UBND tỉnh Bình Định đã phối hợp với Ban Điều phối vùng các tỉnh duyên hải miền Trung (DHMT) tổ chức Hội thảo khoa học “Kinh nghiệm thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng KCN các tỉnh DHMT”. Hội thảo nhằm tạo ra một diễn đàn để lãnh đạo Nhà nước, các bộ ngành, các địa phương cùng các nhà khoa học, các nhà đầu tư trao đổi, đóng góp ý tưởng cho việc thu hút đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng các KCN trong vùng. Đồng thời tạo điều kiện, cơ hội cho Ban quản lý các KCN, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư tăng cường mối liên kết để cùng nhau đẩy mạnh sự phát triển các KCN.

Những năm gần đây, các địa phương vùng DHMT từ Thừa Thiên - Huế đến Khánh Hòa đã xây dựng được nhiều KCN, thu hút được số lượng các dự án đầu tư tương đối lớn, góp phần giải quyết công ăn việc làm cho lao động địa phương cũng như đóng góp tích cực vào nguồn thu ngân sách nhà nước, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên địa bàn. Hiện tại, vùng DHMT đã được Chính phủ cho phép thành lập 42 KCN với tổng diện tích đất tự nhiên gần 14.000 ha; hiện có 24 KCN (5.431 ha) đi vào hoạt động, thu hút 943 dự án (trong đó 775 dự án đầu tư trong nước với số vốn trên 60.613 tỷ đồng và 168 dự án FDI với tổng số vốn trên 1,3 tỷ USD). Ngoài ra có 7 KCN thuộc các KKT ven biển trong vùng với diện tích quy hoạch 9.850 ha, đang trong giai đoạn triển khai xây dựng và thu hút đầu tư. Năm 2011, giá trị sản xuất công nghiệp của các KCN trong vùng đạt gần 36.000 tỷ đồng; tạo công ăn việc làm cho gần 150.000 lao động; giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1.237 triệu USD; nộp ngân sách Nhà nước 2.256 tỷ đồng.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả gặt hái được, bức tranh phát triển tại các KCN DHMT vẫn còn nhiều mảng tối. Việc đầu tư các KCN còn dàn trải dẫn đến phân tán vốn đầu tư, thiếu đồng bộ trong việc xây dựng kết cấu hạ tầng khiến cho hiệu quả thu hút đầu tư không như mong đợi. Ngay cả các KCN hoàn thiện cơ sở hạ tầng thì tỷ lệ lấp đầy vẫn còn thấp, chưa thể hiện được vai trò động lực trong phát triển kinh tế địa phương. Theo khảo sát của Nhóm tư vấn hợp tác phát triển miền Trung, toàn vùng mới chỉ có 24 KCN đi vào hoạt động, chiếm 13,33% trên tổng số số lượng các KCN đã đi vào vận hành của cả nước; đạt 10,72% số dự án đã đầu tư; 14,43% vốn đầu tư trong nước và đặc biệt vốn đầu tư của các dự án FDI chỉ chiếm 2,33% tổng số vốn FDI của cả nước.

Thêm một hạn chế nữa, theo Tiến sĩ.Trần Du Lịch - Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM, Trưởng nhóm tư vấn Vùng, đó là còn quá nhiều KCN đang dang dở, quy mô vốn đầu tư, khả năng thu hút các dự án còn hạn chế; chưa đóng góp vào nền kinh tế tương xứng với nguồn lực đã đầu tư. Bình quân mỗi dự án đang hoạt động chỉ đạt 78,2 tỉ đồng (đầu tư trong nước) và 8,27 triệu USD (đầu tư nước ngoài), so với chỉ tiêu tương ứng của cả nước là 89,7 tỉ và 14,49 triệu USD thì con số này quả thật rất thấp. Đặc biệt trình độ lao động tại các KCN còn thấp, chưa có tác phong công nghiệp cũng khiến nhiều nhà đầu tư e ngại, nhất là các nhà đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, do các địa phương trong Vùng đều sở hữu tiềm năng lợi thế và điều kiện phát triển kinh tế khá giống nhau đã dẫn đến tình trạng trùng lắp trong thu hút đầu tư các ngành nghề giữa các tỉnh, thành phố cũng như giữa các KCN trong cùng một địa phương, gây nên tình trạng giành giật trong thu hút đầu tư. Phổ biến nhất là các ngành dệt may, da giày, lắp ráp điện tử, vật liệu xây dựng, chế biến nông - lâm - thủy sản…

Theo PGS-TS.Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện nghiên cứu kinh tế Việt Nam, cho đến nay phương thức phát triển KCN DHMT như một siêu thị tổng hợp, không thiếu bất cứ ngành nghề nào nhưng lại thiếu chất lượng và sự chuyên sâu. Điều đó làm giảm sức cạnh tranh của các KCN, không thể kêu gọi đầu tư hoặc kết nối vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông Thiên khuyến nghị phát triển KCN tại các địa phương không nên chạy theo số lượng mà cần theo nguyên tắc “cụm công nghiệp”, tạo lập các liên kết ngành (Cluster) giữa các KCN, KKT và Khu công nghệ cao trong Vùng; đồng thời tập trung nâng cao thể chế để có thể tạo sức cạnh tranh trên trường quốc tế cũng như trong phạm vị khu vực cho các KCN.

Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, Trưởng Ban điều phối Vùng Nguyễn Bá Thanh nhận định hiện nay vấn đề quan trọng nhất của các KCN vùng DHMT là tăng cường liên kết, hợp tác nhằm đẩy mạnh sự phát triển các ngành nghề và sản phẩm hỗ trợ. Ngoài ra để xóa bỏ những bất cập, hướng tới nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư vào các KCN; các tỉnh, thành trong vùng cần hoàn thiện công tác quy hoạch và quản lý các KCN trên cơ sở đánh giá tiềm năng, lợi thế của từng địa phương và của vùng, gắn kết chặt chẽ với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị, quy hoạch khu dân cư.

Không chỉ chú trọng xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng trong và ngoài KCN, hoàn thiện hạ tầng giao thông đường bộ gắn kết các KCN ở từng địa phương; các địa phương trong vùng cũng cần định hướng các ngành nghề tập trung thu hút vào từng KCN trên cơ cấu kinh tế vùng, lợi thế so sánh và điều kiện phát triển thực tiễn của từng địa phương. Đồng thời hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích xây dựng kết cấu hạ tầng xã hội phục vụ các KCN, phục vụ người lao động và dân cư.

Tại Hội thảo, Ban điều phối vùng các tỉnh DHMT đã tổ chức kết nạp 2 tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận cùng tham gia hợp tác phát triển với các tỉnh trong vùng. Đồng thời lãnh đạo 13 Ban quản lý các KCN, KKT và khu công nghệ cao của 9 tỉnh, thành phố DHMT cũng đã ký kết Bản cam kết hợp tác phát triển các KCN, KKT và Khu công nghệ cao vùng DHMT. Mục tiêu của Bản cam kết là tăng cường liên kết ngành, liên kết vùng trong phát triển các KCN, KKT và Khu công nghệ cao nhằm hình thành các liên kết về nguyên liệu, sản phẩm, thị trường, công nghệ, đào tạo nghề…, góp phần tăng lợi thế cạnh tranh và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Bản cam kết hợp tác phát triển này là cơ sở pháp lý để triển khai các công việc hợp tác phát triển tiếp theo giữa các KCN, KKT và Khu công nghệ cao của 9 tỉnh/thành phố vùng DHMT Việt Nam.

Thanh Hùng

Sự kiện sắp tới

Mời tham dự Hội thảo gặp gỡ doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc (22.5.2019)

Ngày 22.5.2019

Khách sạn Grand Plaza Hà Nội, 117 Trần Duy Hưng, Hà Nội

Gặp gỡ doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc (Sơn Đông) 27/5/2019

Phòng Hội trường 1, tầng 7, Tòa nhà Trung tâm Thương mại Quốc tế - VCCI, số 9, Đào Duy Anh, Đống Đa, Hà Nội

Ngày 27/5/2019

VIETNAM PFA 2019: Cầu nối giao thương ngành chế biến nông sản, thực phẩm

Từ ngày 24-27/07/ 2019

Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn – SECC, Tp. Hồ Chí Minh.