Tap chi dien dan doanh nghiep - VCCI
  enGlish
 
   
 
 
 
Điểm đến
Thứ 6, 27/4/2018
Thổ canh hốc đá trên cao nguyên đá Đồng Văn
10:14:08 AM | 23/9/2013

Cao nguyên đá Đồng Văn có vô vàn những nét đẹp còn ẩn chứa nhiều điều khám phá của mỗi ai biết đến nơi đây. Đó là những lễ hội dân gian huyền bí như: Gầu tào của người Mông, Cầu mưa của người Lô Lô, tục cúng rừng của người Pu Péo hay những phiên chợ tình đầy tiếng sáo, tiếng khèn và hương rượu ngô thơm nồng... Đặc biệt, đồng bào nơi đây đã để lại ấn tượng sâu sắc bởi phương thức sản xuất độc đáo: Thổ canh hốc đá.

Lần đầu tiên lên Cao nguyên đá đã khiến tôi phải đặt câu hỏi: Tại sao ở trên những ngọn núi toàn đá tai mèo sắc nhọn kia vẫn có những màu xanh bao phủ cả một vùng rộng lớn, sức mạnh nào mà đồng bào nơi đây vẫn sinh sống bao đời nay trên những “sa mạc đá” này, tìm câu trả lời dường chẳng khó khăn, khi mỗi khi thấy những người Mông gùi đất đổ vào từng hốc đá - chuyện khó tin nhưng có thật. Đá tai mèo sắc nhọn có thể đâm nát chân người, thực sự làm nhiều người xúc động! Vậy mà họ đã làm nên điều kỳ diệu và thật đáng khâm phục.

Với 3/4 diện tích núi đá, quanh năm hạn hán, mây mù, ngoài cây ngô ra hiếm loài cây nào có thể sinh trưởng mạnh như vậy. Bởi thế, nếu lên đây vào độ tháng 6, rừng đá xám lạnh nhường chỗ cho màu xanh của ngô. Ngô cũng kiên cường và có sức sống mãnh liệt như chính người Mông nơi đây. Ông Vừ Chìa Sinh, 54 tuổi, thôn Lao Xa, xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, kể: “Ngày xưa tổ tiên người Mông chúng tôi ở Quý Châu (Trung Quốc) đã có tập quán canh tác lúa, khi di cư đến Hà Giang, đất đai khan hiếm, khí hậu khắc nghiệt nên phải tận dụng những hốc đá để trồng cây lương thực. Đồng bào gùi đất đổ vào từng hốc đá, mỗi năm trồng được thêm vài cây ngô, nhiều lần như vậy là có vài chục m2 đất rồi, bây giờ nhà nào cũng đủ ngô ăn, không còn bị đói nữa”. Mặc dù sản xuất gặp nhiều gian nan nhưng đất chẳng phụ công người, những khóm ngô vẫn nhọc nhằn vươn mình trong sương núi để rồi từng ngày đem ấm no cho đồng bào nơi đây. Không ăn hết ngô, đồng bào dùng để làm bánh, nấu rượu rồi bán lấy tiền mua sắm các vật dụng khác.

Tìm hiểu về phương thức thổ canh hốc đá được biết, đây là kỹ thuật canh tác truyền thống và khá độc đáo ở những nơi có diện tích đá nhiều hơn đất. Tại cao nguyên đá Đồng Văn, vào mùa Xuân khi tiết trời ấm áp, bà con rẫy cỏ, xếp đá làm hàng rào. Đối với những bãi đất nhỏ, bằng phẳng thì dùng cày, bừa cho đất tơi xốp. Còn với những hốc đá trên cao thì phải gùi đất đổ vào, chỉ cần tra hạt ngô, hạt bí hay đậu cô ve xuống rồi chờ những cơn mưa chúng sẽ nảy mầm, chỉ vài tháng sau cho những khóm xanh tốt. Ông Nguyễn Đức Vinh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho biết: Ở 4 huyện vùng cao phía Bắc là Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc, địa hình núi cao, hiểm trở và khan hiếm nguồn nước, khí hậu mát mẻ nên thích hợp phát triển cây ngô và ngô trở thành nguồn lương thực chính cho bữa ăn hàng ngày của các dân tộc nơi đây. Sản xuất nông nghiệp trên vùng đất này gặp rất nhiều khó khăn, một mặt vì đá thì nhiều, đất lại có hạn, mặt khác nguồn nước tưới khó bảo đảm, chủ yếu chờ vào nước trời, cộng thêm do ở trên cao, xa khu dân cư nên việc chăm bón, thu hoạch không dễ dàng. Tuy nhiên, người dân biết tận dụng những hốc đá, gùi từng gùi đất đổ vào hốc đá và áp dụng những giống ngô cho năng suất cao nên diện tích cũng như sản lượng ngô tăng lên hàng năm. Nếu năm 2005, diện tích trồng ngô tại 4 huyện vùng Cao nguyên đá là 25.820,8ha, thì đến năm 2012, đã lên tới 39.837,9ha; sản lượng ngô tại đây cũng khá cao, trung bình năm 2005 đạt 20,5 tạ/ha, năm 2012 đạt 33,79 tạ/ha.

Ông Hùng Đình Quý, nguyên Giám đốc Sở Văn hoá Hà Giang, cho biết: Trước kia, người Mông có tập tục du canh, du cư, họ đốt rừng làm nương, sau vài vụ đất bạc mầu lại bỏ đi nơi khác. Sau đó, rừng ngày càng cạn kiệt nên đồng bào đã kè nương đá, gùi đất, đổ vào hốc đá, trồng cây lương thực qua nhiều đời nay. Đó còn gọi là tri thức thổ canh hốc đá. Tri thức này thể hiện sức sống mạnh mẽ, tinh thần giữ đất, giữ làng, dù khó khăn đến đâu, các dân tộc vẫn tìm tòi sáng tạo, duy trì cuộc sống, từng bước vươn lên xoá đói, giảm nghèo. Kỹ thuật thổ canh hốc đá còn liên quan đến cổ tích về những loài cây cây trồng, những bài dân ca ca ngợi cuộc sống lao động sản xuất của đồng bào. Từ những ý nghĩa kinh tế, văn hóa đó, Bảo tàng tỉnh Hà Giang đang lập hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa di sản này vào danh mục Di sản văn hoá phi vật thể cấp Quốc gia. Đây là di sản văn hoá, phản ánh đầy đủ nhất, từ kỹ thuật xếp nương đá, tận dụng những hốc đá và gùi đất đổ vào hốc đá để trồng cây lương thực, phục vụ cuộc sống hàng ngày của người dân Cao nguyên đá.

Vào mùa thu, khi gió heo may tràn về, cũng là lúc người dân Cao nguyên đá bước vào mùa vụ thu hoạch. Khi những bắp ngô được xếp ngay ngắn trong và trên gác bếp cũng là lúc đồng bào lễ Cơm mới và chuẩn bị cho việc cưới xin, làm nhà. Đồng bào nơi đây có câu nói ‘‘sống trên đá, chết vùi trong đá”, bao đời nay họ đã kiên trì vật lộn với từng hốc đá tai mèo để gieo những “mầm sống” trên Cao nguyên này.

Quang Bách

Link to facebook Facebook   In trang nay Bản In
 
Các tin khác
Khai trương Trung tâm Yoga& Dance (Shivom yoga& dance) (18/9/2013)
Thưởng thức Buffet Nhật Bản tại Equatorial Hotel (17/9/2013)
Khám phá Mộc Châu (13/9/2013)
Du lịch Quảng Bình: Tìm hướng đi mới (4/9/2013)
Cùng khách sạn Equatorial TP.HCM chào mừng Quốc khánh (29/8/2013)
Khám phá ẩm thực Malaysia tại Hotel Equatorial (23/8/2013)
Khám phá vẻ đẹp Canada (16/8/2013)
Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa (16/8/2013)
Đưa du lịch phát triển tương xứng với tiềm năng (11/7/2013)
Khách sạn Quốc tế Mường Thanh Sông Lam: Cạnh tranh bằng chất lượng dịch vụ (4/7/2013)
Khách sạn Equatorial TP.HCM tổ chức lễ hội ẩm thực Mỹ (2/7/2013)
The Nam Hải: Khu nghỉ dưỡng Xanh trong lòng du khách (20/6/2013)
 
Sự kiện sắp tới
Hội thảo gặp gỡ doanh nghiệp Việt Nam - Hàn quốc, Hà Nội, 16/05/2018
Diễn đàn Kỹ thuật số Á - Âu tại thành phố Minsk - CH Belarus từ ngày 15-16/5/2018
Hội nghị Cảng biển Quốc tế được tổ chức tại Baku - Azerbaijan từ ngày 8-11/5/2018
Khóa đào tạo công nghệ thông tin cho doanh nghiệp
Triển lãm - Diễn đàn Quốc tế Giới doanh nhân lầm thứ III / Brest - 2018" tổ chức tại TP. Brest - CH Belarus
Triển lãm - Diễn đàn Quốc tế Giới doanh nhân lầm thứ III / Brest - 2018" tổ chức tại TP. Brest - CH Belarus
Chuyên trang
Danh sách Hội chợ - Triển lãm
Số liệu thống kê
Bản tin Hỗ trợ Xuất khẩu Việt Nam
Mua - Bán - Tìm đối tác
Danh bạ doanh nghiệp Xuất khẩu Việt Nam
Tiềm năng tỉnh thành
CÁC NHÀ TÀI TRỢ
Tin Tỉnh/Thành phố
Đài Phát thanh Truyền hình Sóc Trăng: Vươn dài cánh sóng [ SÓC TRĂNG ]
Bệnh viện Chuyên khoa Sản Nhi tỉnh Sóc Trăng: Điểm đến tin cậy của bệnh nhân [ SÓC TRĂNG ]
Trung tâm Y tế huyện Thạnh Trị: Điểm tựa vững chắc về chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân [ SÓC TRĂNG ]
Trung tâm Y tế TX. Vĩnh Châu: Hết lòng vì người bệnh [ SÓC TRĂNG ]
Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sóc Trăng: Không ngừng trau dồi y thuật, nâng cao y đức [ SÓC TRĂNG ]
Trung tâm Y tế thị xã Ngã Năm: Xứng danh "Thầy thuốc như mẹ hiền" [ SÓC TRĂNG ]
Bảo hiểm xã hội tỉnh Sóc Trăng: Quyết tâm hoàn thành cấp mã số bảo hiểm xã hội [ SÓC TRĂNG ]
Huyện Mỹ Xuyên: Trên đà xây niềm tin và dựng giá trị [ SÓC TRĂNG ]
Huyện Mỹ Tú: Quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2018 [ SÓC TRĂNG ]
Huyện Thạnh Trị: Đi lên bằng sự nỗ lực [ SÓC TRĂNG ]
 
Coca cola
GFS
Doji
Ngan hang MB
TH true milk
Dien luc VN EVN
Tập đoàn Videc
Tổng công ty 36
Cty Thái Bình
Bitis
Vingroup
FLC
Quates 3
vietnam-autoexpo.com
ippgroup
Buhler
Tong cuc Dlich
Trien lam CN Dien
 
   
     
 
Trang chủ Hoạt động VCCI Đối ngoại Kinh tế-Thị trường Xuất nhập khẩu Đầu tư Tài chính - NH Du lịch Doanh nghiệp Bất động sản CNTT & Viễn thông