PHÚ YÊN

Phú Yên: Tiềm năng vẫy gọi

2:37:56 PM | 14/9/2010

Sau ba năm, chúng tôi có dịp về lại Phú Yên vẫn chưa thấy sự đổi thay nhiều từ vùng đất này. Những siêu dự án FDI đến rồi đi, rất nhiều doanh nghiệp trong tỉnh vẫn loay hoay tìm hướng phát triển riêng cho mình. Tiềm năng tỉnh đang vẫy gọi các nhà đầu tư đến với vùng đất nam đèo Cù Mông - bắc đèo Cả.

"Muôn việc đủ cả"

Còn nhớ một năm về trước trong lần tiếp xúc với ông Phạm Ngọc Chi (nguyên Chủ tịch tỉnh Phú Yên) nhân hội nghị Xúc tiến đầu tư vào Phú Yên thì tỉnh đang hồ hởi với việc xúc tiến đầu tư những dự án FDI hàng tỷ USD. Cũng có những băn khoăn về sự đến rồi đi của những dự án này nhưng trên hết người ta nhìn thấy ở Phú Yên một tư duy rộng mở và cơ hội kiến tạo sự thịnh vượng.

Trên diện tích rộng 5045km2, Phú Yên có rừng núi cao nguyên, đồng bằng và biển cả mà con sông Đà Rằng là sự kết nối của cả ba vùng sinh thái. Bờ biển trải dài 189km, với một loạt đầm, vịnh hoang sơ như: Đầm Ô Loan, Đầm Cù Mông, Vịnh Vũng Rô, Vịnh Xuân Đài; những gành đá chỉ một không hai ở Việt Nam và là nơi hiếm gặp trên thế giới mà Ghềnh Đá Đĩa, Gành Yến là những ví dụ. Sự tiếp nối của những bãi biển rồi trở ngược sông Đà Rằng mà lên miền thượng du có Khu bảo tồn thiên nhiên Krông Trai, Rừng cấm Bắc đèo Cả, suối khoáng nóng, hồ nước đẹp, rồi Đá Bia (nơi tương truyền là gắn với tiến trình nam tiến của vị hoàng đế Vĩ đại Lê Thánh Tông). Cái gì cần cho du lịch thì Phú Yên đều có.

Chạy xe suốt từ đèo Cù Mông mà về tới Tuy Hòa hay đi xa hơn nữa tới Tây Hòa điểm cuối cùng Phú Yên cảnh trí còn rất hoang sơ. Nền đất Phú Yên lại ổn định, nguyên liệu từ nông nghiệp, thủy hải sản, khoáng sản dồi dào, trữ lượng lớn như đá Granite màu, Diatomite, Bauxit, Fluorit, nước khoáng, than bùn và vàng sa khoáng và đặc biệt là dầu khí nơi thềm lục địa… tất cả cho phép Phú Yên phát triển một nền công nghiệp giàu tính cạnh tranh.

Sự hấp dẫn của Phú Yên còn được cộng hưởng thêm bởi đường bay Tuy Hòa - thành phố Hồ Chí Minh (7 chuyến/tuần), Tuy Hòa - Hà Nội (5 chuyến/tuần). Không thiếu những công ty, tập đoàn lớn trên thế giới tìm đến với tỉnh. Tính đến cuối năm 2009, Phú Yên đã thu hút được nguồn vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký hơn 16.600 tỷ đồng (trong đó 34 dự án FDI của 18 quốc gia, vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký 7,9 tỷ USD). Nhiều dự án có tầm cỡ khu vực, với mức vốn đăng ký hàng tỷ USD đưa Phú Yên vượt lên thành một trong những địa phương thu hút FDI hàng đầu cả nước.

Trong khi đó Phú Yên đang có 3/4 đại dự án: mở rộng quy mô cảng Vũng Rô từ 250.000 tấn/năm hiện nay lên 1 triệu tấn/năm; mở tuyến đường sắt từ Tuy Hòa lên Tây Nguyên dài khoảng 150 km; xây dựng hầm đường bộ qua đèo Cù Mông (vừa được khởi công) và hệ thống dẫn dầu từ Phú Yên đi Tây Nguyên.

Bản thân lãnh đạo tỉnh Phú Yên đã không ít lần khẳng định cam kết của mình trong việc trải thảm đón đầu tư, giải phóng mặt bằng thì Phú Yên làm khá tốt, cấp giấy phép đầu tư FDI nhanh gọn. Muôn việc đủ cả nhưng sự trù phú của đất nông nghiệp dường như dễ ngày một ngày hai mà bén duyên với những siêu dự án.

Nhìn từ góc độ PCI

Đã đến lúc Phú Yên cần nhìn lại chính sức sống nội sinh của mình đó là cộng đồng doanh nghiệp nội tỉnh. Khoảng 1300 doanh nghiệp nội tỉnh đang cần những cú hích để tăng trưởng mạnh mẽ hơn.

Kể từ khi bảng xếp hạng PCI chính thức được công bố (2005), Phú Yên liên tục tụt hạng. Năm 2009, tỉnh xếp thứ 49 trong bảng tổng sắp PCI, giảm 10 bậc so với xếp hạng năm 2008, giảm 26 bậc so với năm 2007… Môi trường kinh doanh của Phú Yên trong mắt những doanh nghiệp nội tỉnh đang bị thu hẹp chăng? Và đâu là nguyên nhân?

Trước hết là chỉ số Minh bạch và bình đẳng trong tiếp cận thông tin, năm 2009, Phú Yên đạt 5,26 điểm đứng thứ 50/63. Người ta cũng có thể nói đến thói quen bao cấp thông tin của doanh nghiệp nhỏ và vừa đã dẫn tới kết quả này. Nhưng cái chính là bởi Phú Yên chưa sử dụng một cách hiệu quả những công cụ mà mình có. Trang thông tin điện tử của tỉnh (phuyen.gov.vn) rất chậm trong việc cập nhật những thông tin về quy hoạch đất đai, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Ngay đến cả địa chỉ liên lạc của lãnh đạo một số huyện cũng không được cập nhật kịp thời.

Doanh nghiệp "đói" thông tin dẫn đến hệ quả họ có thể bị phạt vì vi phạm các quy định của nhà nước mà họ chưa bao giờ biết đến. Và nguy hại hơn là để có được những thông tin hữu ích doanh nghiệp buộc phải mất đi chi phí không chính thức. Đó là môi trường để dung dưỡng thói quen bao cấp thông tin và làm chậm lại tiến trình cải cách thủ tục hành chính (Năm 2009, Chỉ số chi phí thời gian để thực hiện các quy định của Nhà nước Phú Yên đạt 5,45 điểm đứng thứ 56/63, chỉ số Chi phí không chính thức đạt 5,41 điểm đứng thứ 44/63)

Một điều nữa là chất lượng hạ tầng của Phú Yên không đồng bộ. Đi các khu công nghiệp như Hòa Hiệp, Bắc Sông Cầu, … người ta mới thấy một điều kỳ lạ là trong khi hạ tầng khu công nghiệp (bao gồm cả giao thông, điện nước trong KCN) rất tốt thì tính kết nối giữa KCN với các trục giao thông như quốc lộ 1A lại bị hạn chế. Từ Quốc lộ 1A vào đến Khu công nghiệp Hòa Hiệp (KCN đầu tiên của tỉnh) mất 9km đường vòng và hoàn toàn không thể chạy xe container, đường vào KCN Bắc Sông Cầu thì chưa được hoàn thành. Không chỉ có vậy ở thành phố Tuy Hòa đã xuất hiện những khách sạn 5 sao, bốn sao … nhưng đường đến một số thắng cảnh nổi tiếng của Phú Yên (như ghềnh Đá Đĩa) đang trong tình trạng thi công.

Còn rất nhiều khó khăn cho doanh nghiệp nội tỉnh ở Phú Yên phát triển, thiết nghĩ những cú hích từ phía chính quyền sẽ là cần thiết. Doanh nghiệp phát triển mạnh hơn cũng có nghĩa là Phú Yên thành công hơn với các siêu dự án của mình.

PV

Các tin khác