THANH HOÁ

 

để Khoa học và công nghệ trở thành giải pháp đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội

1:49:42 PM | 19/4/2019

Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Ngọc Túy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa. Duy Bình thực hiện

Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XVIII đã xác định khoa học và công nghệ (KH&CN) là một trong 4 khâu đột phá để phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH)của tỉnh. Để KH&CN trở thành "đột phá" thì phải xác định được các nhiệm vụ trọng tâm, những giải pháp chủ yếu đảm bảo sát, đúng và trúng với chỉ đạo, định hướng của Chính phủ và phải phù hợp với điều kiện địa phương. Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Ngọc Túy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa. Duy Bình thực hiện.

KH&CN được xác định có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng, là một trong những động lực quan trọng nhất để phát triển KT-XH của tỉnh. Xin ông chia sẻ một vài kinh nghiệm trong quá trình thúc đẩy phát triển KHCN tại địa phương?

Nhận thức và xác định là như vậy, nhưng để chuyển từ nhận thức đến hành động là cả một câu chuyện dài, đòi hỏi sự quyết tâm, quyết liệt của ngành KHCN Thanh Hóa trong thời gian qua. Tôi xin được chia sẻ một vài kinh nghiệm và kết quả cụ thể:

Một là, tổ chức đi “Tầm sư học đạo” ở các địa phương trong và ngoài nước có hoạt động KH&CN đang là điểm sáng, để học thêm về lý luận và thực tiễn nhằm tham gia vào Dự thảo văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2015-2020, trong đó phải xác định KH&CN là một trong 4 khâu đột phá để phát triển KT-XH của tỉnh. Ngay từ năm 2014, Sở đã tổ chức các đoàn nhỏ nhưng “tinh” với sự tham gia của các Sở, ngành khác trong tỉnh đi trao đổi, học hỏi về hợp tác và phát triển KHCN ở CHLB Đức, Hàn Quốc; Quảng Ninh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Đồng Nai,…

Hai là, ngay trong năm 2015, năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XVIII, Sở đã tập trung lực lượng xây dựng các đề án, chính sách, chương trình, quy hoạch, kế hoạch phát triển KH&CN một cách đồng bộ nhằm đưa ngay Nghị quyết vào cuộc sống. Trong đó, Sở tham mưu cho Chủ tịch UBND tỉnh ban hành các quyết định, kế hoạch hành động trong lĩnh vực KH&CN, cụ thể như:

- UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch hành động số 169/KH-UBND ngày 9/11/2016 thực hiện khâu đột phá về nâng cao năng lực nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật (KHKT) phục vụ phát triển KT-XH.

- Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2023/QĐ-UBND ngày 13/6/2016 phê duyệt Đề án phát triển KH&CN tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2016-2020. Đề án đã cụ thể hóa 5 định hướng nhiệm vụ phát triển KH&CN được nêu trong Chiến lược phát triển KH&CN giai đoạn 2011 - 2020 theo Quyết định 418 ngày 11/4/2012 của Thủ tưởng Chính phủ.

- Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2397/QĐ-UBND ngày 13/6/2016 phê duyệt Quy hoạch phát triển tổ chức KH&CN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020. Toàn tỉnh có 51 tổ chức KH&CN (31 tổ chức KH&CN công lập, 20 tổ chức KH&CN ngoài công lập). Trong 5 năm qua, các tổ chức KH&CN công lập đã được tỉnh hỗ trợ, bố trí nguồn vốn từ ngân sách tỉnh 241,724 tỷ đồng, Trung ương hỗ trợ (thực hiện các dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia) trên 300 tỷ đồng để đầu tư mua sắm trang thiết bị, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật nhằm nâng cao năng lực hoạt động.

- Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 4369/QĐ-UBND ngày 8/11/2016 phê duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2016 – 2020 nhằm hỗ trợ các tổ chức cá nhân tạo lập, phát triển và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ thông qua việc thực hiện các dự án về SHTT và hỗ trợ khi xác lập quyền (40 triệu đồng/văn bằng đối với sáng chế, GPHI; 10 triệu đồng/văn bằng đối với giống cây trồng, KDCN; 5 triệu đồng/văn bằng đối với nhãn hiệu).

- Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 4892/QĐ-UBND ngày 17/12/2017 phê duyệt Chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp KH&CN và khởi nghiệp ĐMST tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2017 – 2020 với mục tiêu hỗ trợ xây dựng phát triển các daonh nghiệp KH&CN và triển khai, cụ thể hóa nội dung Đề án 844 “Hỗ trợ hệ sinh thải khởi nghiệp ĐMST quốc gia đến năm 2025”. Thực hiện Chương trình, các Doanh nghiệp KH&CN tăng nhanh: đến nay tỉnh có 23 doanh nghiệp KH&CN.

- Chủ tịch UBND tỉnh ban hành ban hành Quyết định số 2538/QQĐ-UBND ngày 17/7/2017 phê duyệt Đề án Xây dựng Chính quyền điện tử và phát triển các dịch vụ thành phố thông minh tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2017-2020.

- Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Kế hoạch 164/KH-UBND ngày 25/9/2017 phê duyệt Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường năng lực tiếp cận cuộc CMCN lần thứ tư.

- Đặc biệt, Sở đã tham mưu cho UBND tỉnh trình HĐND tỉnh Thanh Hóa ban hành Nghị quyết số 81/2017/NQ-HĐND ngày 07/12/2017 về chính sách khuyến khích phát triển KH&CN trở thành khâu đột phá trong phát triển kinh tế - xã hội, với 11 chính sách cụ thể. Lần đầu tiên Chính sách khuyến khích phát triển KH&CN của tỉnh được ban hành và tổ chức thực hiện đã góp phần đẩy mạnh hoạt động KH&CN trên địa bàn tỉnh; thu hút được nhiều nguồn lực của xã hội cho hoạt động KH&CN. Qua hơn 1 năm triển khai thực hiện, đã đạt được kết quả bước đầu, đưa chính sách vào cuộc sống: đã tiếp nhận được 40 hồ sơ của các tổ chức, cá nhân, trong đó đã thẩm định và có quyết định hỗ trợ 28 hồ sơ với tổng kinh khí hỗ trợ gần 29 tỷ đồng (trong đó mức hỗ trợ cao nhất là 5 tỷ đồng, mức thấp nhất là gần 50 triệu đồng/hồ sơ).

- Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 38/2018/QĐ-UBND ngày 19/12/2018 về Giải thưởng KH&CN Thanh Hóa, nhằm tôn vinh, khuyến khích các tổ chức cá nhân có nhiều đóng góp cho hoạt động KH&CN tỉnh Thanh Hóa.

- Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 13-NQ/TU về Tích tụ, tập trung đất đai để phát triển nông nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Triển khai Nghị quyết vào cuộc sống nhằm hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao để tăng năng xuất, chất lượng, khả năng cạnh tranh của nông sản hàng hóa.

- Thực hiện Luật KH&CN năm 2013 và Nghị định của Chính phủ, các Thông tư của Bộ Khoa học và Công nghệ; trong 4 năm qua (2015-2018), Sở KH&CN đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản quy phạm pháp luật Quy định về xác định; tuyển chọn, giao trực tiếp nhiệm vụ KH&CN; kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá nghiệm thu nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh, cấp cơ sở có sử dụng ngân sách nhà nước nhằm nâng cao khả năng ứng dụng trong thực tiễn của các kết quả nghiên cứu. Trong đó, nổi bật là việc triển khai thực hiện cơ chế đặt hàng, bàn giao kết quả nhiệm vụ KH&CN, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ ngoài ngân sách...

- Sở đang được UBND tỉnh tham mưu xây dựng Kế hoạch ứng dụng các công nghệ mới của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh giai đoạn 2020-2025; Xây dựng phương án Quy hoạch phát triển KH&CN tỉnh Thanh Hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Ba là, tăng cường đầu tư kinh phí từ nguồn ngân sách nhà nước, từ nguồn xã hội hóa cho KH&CN.

Đối với kinh phí cho KH&CN, ngân sách tỉnh đã bố trí gấp hơn 2,3 đến 2,4 lần mức phân bổ kinh phí sự nghiệp khoa học (SNKH) của Trung ương cho KH&CN. Kinh phí SNKH tỉnh cho các nhiệm vụ KH&CN, cho thực hiện Chính sách phát triển KH&CN được HĐND tỉnh thông qua và bố trí mục lục ngân sách riêng hàng năm: năm 2018 là 117,387 tỷ đồng (trong đó 60 tỷ đồng để thực hiện chính sách khuyến khích phát triển KH&CN); năm 2019 là 115,2 tỷ đồng (trong đó 55 tỷ đồng để thực hiện chính sách). Điều này thể hiện sự quan tâm và quyết tâm của tỉnh đối với KH&CN.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng mỗi năm cho hoạt động KH&CN: năm 2017 hơn 240 tỷ đồng; năm 2018 480 tỷ đồng.

Để KH&CN tiếp tục thực sự trở thành khâu đột phá trong phát triển KT-XH của tỉnh, những năm tới, ngành KH&CN Thanh Hóa cần phải làm gì, thưa ông?

Về nhiệm vụ hàng đầu và lâu dài: Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao tiến bộ KHKT vào sản xuất và đời sống, các lĩnh vực cần tập trung nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, tiến bộ KHKT để tạo sự đột phá trong phát triển KT-XH của tỉnh gồm: nông nghiệp, y dược, công nghệ thông tin (CNTT), bảo vệ môi trường, tập trung vào 5 trụ cột phát triển KT-XH của tỉnh đến năm 2030 tầm nhìn 2045 là: Chế biến, chế tạo; Du lịch vừa túi tiền; Y tế vừa túi tiền; Nông nghiệp; Hệ thống cơ sở hạ tầng tích hợp. Trong lĩnh vực nông nghiệp cần tập trung nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ mới, tiến bộ KH-KT, phấn đấu đến năm 2020 tỷ lệ sản phẩm nông, lâm, thủy sản an toàn đạt 100%, trong đó sản phẩm ứng dụng công nghệ cao đạt 30%. Trong lĩnh vực y dược cần tập trung nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao các công nghệ tiên tiến trong chẩn đoán và điều trị; sản xuất dược phẩm. Trong lĩnh vực CNTT cần tập trung nghiên cứu sản xuất sản phẩm nội dung số, phần mềm, từng bước xây dựng công nghiệp CNTT của tỉnh; đẩy mạnh xây dựng, ứng dụng các phần mềm, cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động của các cơ quan nhà nước. Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu cần tập trung ứng dụng công nghệ, kỹ thuật tiến bộ mới trong xử lý ô nhiễm môi trường; ứng dụng công nghệ, các kỹ thuật tiến bộ nhằm tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo, giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.

Nhiệm vụ tạo "đột phá" nhanh: Đẩy mạnh thu hút các dự án sản xuất, kinh doanh các sản phẩm có hàm lượng KH&CN cao: Trong nông nghiệp, thu hút các dự án phát triển vùng lúa chất lượng cao gắn với chế biến gạo; sản xuất lúa chất lượng cao, an toàn bằng phương pháp hữu cơ; sản xuất hạt lai Fl, nghiên cứu, du nhập, sản xuất các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng, hiệu quả cao; sản xuất, chế biến cây ăn quả ứng dụng công nghệ cao, quy mô lớn. Trong lĩnh vực công nghiệp, thu hút các dự án sản xuất thiết bị âm thanh, nghe nhìn, thiết bị thông tin liên lạc; thiết bị bán dẫn, máy tính và thiết bị ngoại vi máy tính; thiết bị điều hòa không khí, sưởi ấm; sản xuất vật liệu, panel pin mặt trời; vật liệu không nung loại nhẹ; gạch không nung bê tông; sản xuất điện năng lượng mặt trời nối lưới…Trong lĩnh vực CNTT, thu hút sản xuất phần mềm ứng dụng phục vụ sản xuất, kinh doanh; phục vụ công tác chỉ đạo điều hành của các cơ quan nhà nước. Lĩnh vực y-dược thu hút dự án sản xuất dược phẩm công nghệ cao; sản xuất mỹ phẩm công nghệ cao; sản xuất thiết bị y tế.

- Nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng: Nâng cao năng lực KH&CN cả về cơ sở vật chất, nhân lực và vốn đầu tư.

Phát triển các tổ chức KH&CN trên địa bàn tỉnh theo hướng: các tổ chức KH&CN công lập trực thuộc các sở, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội được sắp xếp lại theo hướng giảm số lượng, nâng cao năng lực hoạt động KH&CN; DN KH&CN, các tổ chức KH&CN trực thuộc DN được đặc biệt khuyến khích phát triển cả về số lượng cũng như nâng cao năng lực KH&CN. Xây dựng được những kết cấu hạ tầng cơ bản nhất cho KH&CN, gồm: cơ sở hạ tầng khu công nghệ cao, khu nông nghiệp công nghệ cao, khu CNTT tập trung; cơ sở vật chất, trang thiết bị của các trung tâm nghiên cứu, các phòng thí nghiệm, thử nghiệm trong các cơ quan nhà nước và trong doanh nghiệp ; sàn giao dịch công nghệ.

Xây dựng được mạng lưới các nhà khoa học, chuyên gia giỏi trong tỉnh, trong nước và quốc tế sẵn sàng tham gia giải quyết các vấn đề KH&CN của tỉnh, của từng DN.

Bố trí tăng dần tỷ lệ chi ngân sách cho KH&CN, gồm: Ngân sách địa phương (chi sự nghiệp khoa học, chi đầu tư phát triển KH&CN) để đạt 2% chi ngân sách tỉnh trở lên. Triển khai tích cực các biện pháp để vốn đầu tư khác cho KH&CN (Quỹ phát triển KH&CN của DN; các chương trình, dự án về KH&CN của Trung ương, của các tổ chức quốc tế; đối ứng kinh phí để thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh; đầu tư của DN; Quỹ đầu tư mạo hiểm của tỉnh Thanh Hóa ...) bằng ít nhất 3 lần vốn đầu tư từ ngân sách tỉnh.

Để thúc đẩy KH&CN đòi hỏi nhiều quyết tâm, nhiều nguồn lực, nhiều công sức của các cấp, các ngành. Song, điều quyết định cho việc KH&CN có trở thành "đột phá" hay không lại nằm ở trong tay của từng DN, từng cơ sở sản xuất kinh doanh, từng hộ nông dân với tư cách là lực lượng trực tiếp quyết định việc sử dụng KH&CN để nâng cao năng suất, chất lượng của sản phẩm và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Do đó, quyết tâm cao và hành động cụ thể của chính quyền cùng với sự hưởng ứng tham gia mạnh mẽ của các DN, các cơ sở sản xuất kinh doanh, của người dân trong ứng dụng KH&CN là vấn đề có ý nghĩa quyết định để KH&CN trở thành đột phá trong phát triển KT-XH.

Trân trọng cảm ơn ông!

 

 

Sự kiện sắp tới

Mời tham dự Hội thảo gặp gỡ doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc (22.5.2019)

Ngày 22.5.2019

Khách sạn Grand Plaza Hà Nội, 117 Trần Duy Hưng, Hà Nội

Gặp gỡ doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc (Sơn Đông) 27/5/2019

Phòng Hội trường 1, tầng 7, Tòa nhà Trung tâm Thương mại Quốc tế - VCCI, số 9, Đào Duy Anh, Đống Đa, Hà Nội

Ngày 27/5/2019

VIETNAM PFA 2019: Cầu nối giao thương ngành chế biến nông sản, thực phẩm

Từ ngày 24-27/07/ 2019

Trung tâm Hội chợ & Triển lãm Sài Gòn – SECC, Tp. Hồ Chí Minh.