BẮC NINH

Khoa học và công nghệ Động lực phát triển kinh tế - xã hội

9:37:56 AM | 29/10/2019

Những năm qua, hoạt động khoa học và công nghệ (KH&CN) tỉnh Bắc Ninh đã có nhiều đổi mới, phát huy hiệu quả thông qua việc đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất và đời sống, góp phần nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa, qua đó góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh. Ông Nguyễn Bá Thành - Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Bắc Ninh đã trao đổi với Tạp chí Vietnam Business Forum xung quanh vấn đề này.

Để KH&CN từng bước trở thành một động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, những năm qua, Sở KH&CN đã tham mưu, thực hiện giải pháp, hoạt động nào?

Thực hiện chủ trương, đường lối đổi mới của Đảng và các nghị quyết, quyết định của Tỉnh ủy, UBND tỉnh; thời gian qua, Sở KH&CN Bắc Ninh đã tích cực tổ chức triển khai nhiều giải pháp nhằm tham mưu, giúp UBND tỉnh làm tốt công tác quản lý nhà nước về KH&CN, bao gồm hoạt động KH&CN, phát triển tiềm lực KH&CN, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, sở hữu trí tuệ, ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ, an toàn bức xạ và hạt nhân, hoạt động sáng kiến, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về KH&CN… và đạt được những kết quả đáng kể.
Cụ thể, Sở đã tập trung tham mưu, đề xuất những giải pháp, hoạt động KH&CN như: Nghiên cứu khoa học xã hội, điều tra cơ bản góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách, quy hoạch, kế hoạch và đề xuất các giải pháp quản lý, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa lịch sử, truyền thống. Thúc đẩy ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất nông nghiệp, xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, hiệu quả, bền vững. Đổi mới công nghệ, tăng sức cạnh tranh sản phẩm công nghiệp; từng bước xử lý ô nhiễm môi trường; nâng cao hiệu quả chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân; ứng dụng các thành tựu trong lĩnh vực công nghệ thông tin kết hợp với áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo TCVN ISO 9001:2008, ISO 9001:2015 góp phần đẩy mạnh cải cách hành chính… Có thể khẳng định, hoạt động KH&CN tại Bắc Ninh đã trở thành một trong những động lực đóng góp tích cực vào hoàn thành thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh.

Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra nhanh chóng trên địa bàn tỉnh đang đặt ra cho hoạt động KH&CN những yêu cầu, nhiệm vụ mới về: Quy hoạch phát triển đô thị, xây dựng thành phố thông minh, môi trường sinh thái, giữ gìn bản sắc văn hóa… Ông có chia sẻ thế nào xung quanh vấn đề này?

Để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, việc tập trung ưu tiên cho các hoạt động KH&CN là yêu cầu tất yếu, nhất là trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ và có những tác động to lớn trên mọi lĩnh vực như hiện nay. Tỉnh Bắc Ninh đang tập trung mọi nguồn lực phấn đấu xây dựng tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, thành phố thông minh vào năm 2022. Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, đặt ra cho ngành KHCN yêu cầu, nhiệm vụ mới gồm:

Một là, nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Tỉnh ủy, UBND tỉnh các cơ chế, chính sách về phát triển KH&CN, về thu hút đầu tư công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ; cung cấp cơ sở khoa học cho việc xác định mô hình phát triển mới, chuyển từ mục tiêu xây dựng tỉnh công nghiệp sang xây dựng tỉnh Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2022, nhằm phát huy lợi thế so sánh trong điều kiện mới.

Hai là, đưa nhanh các loại giống cây trồng, vật nuôi mới, ứng dụng công nghệ sinh học, các biện pháp thâm canh tiên tiến để nâng cao năng suất, chất lượng nông sản, bảo đảm an ninh lương thực, an toàn vệ sinh thực phẩm. Phát triển cơ giới hóa, nông nghiệp công nghệ cao; áp dụng đồng bộ công nghệ sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ, hình thành chuỗi giá trị, phát triển nông nghiệp theo hướng đô thị, sinh thái bền vững.

Ba là, nghiên cứu, đề xuất các giải pháp chuyển giao ứng dụng công nghệ sạch, công nghệ tiết kiệm nguyên, nhiên, vật liệu, sử dụng vật liệu mới, năng lượng tái tạo... Áp dụng các giải pháp công nghệ, giải pháp quản lý để xử lý ô nhiễm môi trường trong các khu công nghiệp tập trung, các làng nghề và các khu đô thị, khu dân cư.

Bốn là, xây dựng, phát triển tiềm lực KH&CN nhằm tiếp thu, làm chủ, ứng dụng và chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới phục vụ sản xuất và đời sống. Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích và hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu khoa học, huy động sự đóng góp trí tuệ và vật chất của cá nhân, tập thể cho sự phát triển KH&CN; đồng thời từng bước đào tạo, bồi dưỡng, thu hút, xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH.

Năm là, tăng cường công tác quản lý về KH&CN, công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về KH&CN, nhất là các lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, sở hữu trí tuệ, an toàn bức xạ và hạt nhân. Tiếp tục duy trì, áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2008, chuyển đổi sang phiên bản ISO 9001:2015 góp phần cải cách hành chính, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

Ông đánh giá thế nào về thực trạng đổi mới, ứng dụng KH&CN của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh những năm gần đây?

Những năm gần đây, các doanh nghiệp đã tích cực đổi mới công nghệ, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội thiết thực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp và sự phát triển của tỉnh.

Tuy vậy, phần lớn doanh nghiệp FDI Bắc Ninh (như Samsung, Canon,…) có công nghệ khép kín, độc quyền; được nghiên cứu từ nước ngoài, sau đó chuyển giao về Việt Nam để sản xuất sản phẩm, thực chất là dịch chuyển công nghệ. Doanh nghiệp nhỏ và vừa của địa phương phần lớn tận dụng máy móc, thiết bị cũ; nguồn vốn sản xuất hạn hẹp,…công tác phát triển thị trường KH&CN còn hạn chế, đa số doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các sản phẩm cụ thể, không có các hoạt động sáng tạo và chuyển giao công nghệ, nên rất khó khăn trong việc đầu tư đổi mới, ứng dụng KH&CN.

Thông qua những mô hình đổi mới, ứng dụng KH&CN tại Bắc Ninh cho thấy: Việc đổi mới, ứng dụng KH&CN cần nguồn lực rất lớn và phải bảo đảm sự ổn định sản xuất để doanh nghiệp yên tâm đầu tư đổi mới, ứng dụng KH&CN. Để làm được điều này, ngoài việc từng doanh nghiệp phải tự tìm tòi nguồn lực cho sự phát triển, thì rất cần có các chính sách ưu đãi hơn nữa, nhất là đối với doanh nghiệp KH&CN để các doanh nghiệp quan tâm làm thủ tục chứng nhận doanh nghiệp KH&CN.

Trong thời gian qua, việc hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới, ứng dụng KH&CN được tỉnh Bắc Ninh triển khai ra sao; những thuận lợi, khó khăn và kết quả đạt được?

Tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trên các lĩnh vực sản xuất, cả về cơ chế và tài chính, nhiều nội dung có mức hỗ trợ kinh phí khá cao (trong đó có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo…). Tỉnh đã ban hành và thực hiện các kế hoạch và đề án như: Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; “Tăng cường, đổi mới hoạt động đo lường hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế ...”, “Thúc đẩy chuyển giao, làm chủ và phát triển công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam”... Hằng năm, tỉnh đều dành nguồn kinh phí thỏa đáng để doanh nghiệp nghiên cứu, triển khai các nhiệm vụ KH&CN (đề tài, dự án,…).

Nhìn chung, các chính sách ưu đãi đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp, công tác cải cách hành chính của tỉnh được triển khai thuận lợi, tạo điều kiện thu hút nhiều tập đoàn công nghiệp lớn, công nghệ hiện đại, cho ra các sản phẩm chất lượng cao, có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp của tỉnh theo hướng công nghiệp công nghệ cao.

Ông đánh giá sao về chất lượng, hiệu quả công tác cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực KH&CN tỉnh Bắc Ninh?

Thực hiện sự chỉ đạo thường xuyên, sâu sát của UBND tỉnh, công tác cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực KH&CN tại Sở KH&CN tỉnh Bắc Ninh và các đơn vị trực thuộc luôn được quan tâm, triển khai có hiệu quả thiết thực. 100% thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực KH&CN được giải quyết tại Trung tâm hành chính công tỉnh, kết quả được trả đúng hẹn và trước hẹn.
Với vai trò là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo ISO tỉnh, Sở đã tham mưu UBND tỉnh xây dựng và tổ chức triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo TCVN ISO 9001:2008, ISO 9001:2015 ở 172 cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt 100%; hiện đang triển khai ở các cơ quan mới và tổ chức chuyển đổi sang phiên bản ISO 9001:2015, phấn đấu hoàn thành việc chuyển đổi vào năm 2020.

Có thể nói công tác cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực KH&CN tại tỉnh Bắc Ninh được Sở KH&CN thực hiện nghiêm túc, luôn tạo mọi thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Trân trọng cảm ơn ông!