Nhiều mặt hàng xuất khẩu phục hồi “thần tốc”

09:36:47 | 17/12/2021

Trước những áp lực lớn từ dịch Covid-19, xuất khẩu năm 2021 không những trụ vững, mà còn ghi nhận tốc độ hồi phục mạnh mẽ với nhiều thành tích nổi bật.

Hiệu ứng “lò xo nén” trong xuất khẩu

Kim ngạch xuất khẩu liên tiếp giảm trong thời gian giãn cách quý III, khiến hầu hết các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng đã từng lo ngại không hoàn thành mục tiêu tăng trưởng. Mặc dù vậy, chỉ trong 2 tháng “bình thường mới”, nhiều mặt hàng đã XK đã lấy lại “phong độ”, thậm chí “về đích sớm” so với kế hoạch. Các chuyên gia so sánh sự hồi phục của nhiều mặt hàng XK như hiệu ứng lò xo nén, càng khó khăn càng bật tăng mạnh mẽ.

Một trong những mặt hàng xuất khẩu ấn tượng năm nay là nông sản. Theo Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này ước tính đạt 25,19 tỷ USD trong 11 tháng năm 2021, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu sắn tăng tới 64,7% về trị giá và tăng 47,1% về sản lượng so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu cao su, nhân điều, rau quả cũng tăng tương ứng 40,5%; 44%; 8,6% về trị giá.

Kim ngạch XK thủy sản năm nay có thể đạt ngưỡng 8,7 tỉ USD, vượt mục tiêu 8,5 tỉ USD đã đề ra. Sản lượng nuôi trồng thủy sản cả năm ước đạt 4,75 triệu tấn, tăng khoảng 4,17% so với năm 2020.

Xuất khẩu cá tra cũng bắt đầu tăng trưởng trở lại sau thời gian 3 tháng mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh bị tê liệt vì dịch bệnh. Chỉ tính riêng tháng 11 vừa qua, kim ngạch xuất khẩu cá tra đã tăng tới 50%, dự kiến kim ngạch XK năm 2021 sẽ đạt 1,54 tỷ USD. Theo đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep), Nghị quyết 128/NQ-CP của Chính phủ về chuyển chiến lược phòng chống dịch từ “Zero COVID” sang "thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19" có hiệu lực từ tháng 11.2021 đã khiến các doanh nghiệp XK thủy sản chủ động, linh hoạt hơn trong sản xuất, kinh doanh, “vững tay chèo” để hồi phục xuất khẩu.

Ngành dệt may cũng ghi nhận sự tăng trưởng doanh thu xuất khẩu cả năm ước đạt 39 tỉ USD, tăng 11,2% so với năm 2020. Con số này còn cao hơn doanh thu xuất khẩu của năm 2019 - khi chưa có dịch Covid-19. Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) chia sẻ, dịch bùng phát rộng khiến hoạt động của các doanh nghiệp gần như đóng băng, không thể trả đơn hàng cho đối tác. Chỉ đến khi Nghị quyết 128/NQ-CP về quy định tạm thời thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19 được ban hành thì sản xuất của DN mới bắt đầu hồi phục.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhận định, qua 3 năm thực hiện CPTPP và hơn 1 năm thực hiện EVFTA, các doanh nghiệp đã tận dụng tương đối hiệu quả cơ hội các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mang lại. CPTPP đã giúp xuất khẩu sang Canada, Mexico và Peru đều có mức tăng trưởng mạnh, từ 25% - 30%. Hoặc với EVFTA, tỷ lệ của tận dụng ưu đãi thông qua việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu EUR1 lên đến xấp xỉ 20%, đây là một tỷ lệ rất đáng kể.

Đơn cử, với mặt hàng giày dép, kim ngạch xuất khẩu 10 tháng đã đạt 14,06 tỷ USD, tăng 3,9%. Hiện, giày dép là mặt hàng nằm trong danh mục các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam có những chuyển biến tích cực về xuất khẩu nhờ Hiệp định EVFTA, ông Trần Thanh Hải nhận định.

Mặt hàng ghi nhận đà tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ nhất năm nay là thép với kim ngạch 10,27 tỷ USD, tăng tới 136,6% so với cùng kỳ năm 2020. Theo đánh giá của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), sự tăng trưởng XK bất ngờ của mặt hàng này là do nhu cầu tăng đột biến của các nước châu Âu, Mỹ và các nước ASEAN, Trung Quốc. Theo thống kê của Bộ Công Thương, liên tiếp 4 tháng liền kể từ tháng 7/2021, xuất khẩu sắt thép đều đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD/tháng, cao điểm nhất là tháng 10 đạt 1,219 tỷ USD, trong khi tháng 10/2020 chỉ đạt 508 triệu USD.

Có thể nhận thấy, sức chống chịu và phục hồi mạnh mẽ của nhiều mặt hàng đã mang đến kết quả ấn tượng cho XK Việt Nam. Tính chung 11 tháng năm 2021, kim ngạch xuất khẩu ước tính đạt 299,67 tỷ USD, tăng 17,5% so với cùng kỳ năm trước. Cả nước ghi nhận 7 mặt hàng góp mặt trong “câu lạc bộ xuất khẩu trên 10 tỷ USD”. Dự kiến, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa có thể đạt kỷ lục mới 640 - 645 tỷ USD trong năm nay.

Nhiều dự báo lạc quan

Chuyên gia kinh tế - TS Cấn Văn Lực dự báo xuất khẩu năm 2021 có thể đạt 330-336 tỉ USD, tăng 17%-19% so với năm trước. Năm 2022, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu được dự báo tăng trưởng13%-15%.

Ông Nguyễn Quốc Toản - Cục trưởng Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) dự báo, xuất khẩu nông sản sẽ tiếp tục tăng trưởng tới hết quý I năm 2022 do nhu cầu các thị trường chính đều tăng. Đặc biệt, trong bối cảnh dịch bệnh như hiện nay, nhiều quốc gia sẽ tăng cường nhập nông sản, thực phẩm để chủ động đối mặt với những diễn biến xấu.

Theo bà Lê Hằng - Phó Giám đốc Trung tâm VASEPPRO, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) dự đoán xuất khẩu cá tra năm 2021 sẽ cán đích khoảng 1,54 tỉ USD, tăng nhẹ 3% so với năm 2020 và năm 2022 sẽ phục hồi nhẹ với mức tăng khoảng 7% đạt 1,65 tỉ USD. Xuất khẩu cá tra tiếp tục tăng trưởng nhờ các Hiệp định Thương mại tự do tiếp tục là đòn bẩy xúc tiến thương mại sang nhiều thị trường, nhất là những thị trường nhỏ tiềm năng như: Mexico, Brazil, Nga, Colombia, Thái Lan…

Đại diện VITAS cho biết hiệp hội đã xây dựng 3 kịch bản mục tiêu cho năm 2022. Ở kịch bản tích cực nhất, kim ngạch xuất khẩu đạt 42,5-43,5 tỉ USD. Với kịch bản trung bình, xuất khẩu cả năm đạt 40-41 tỉ USD và kim ngạch xuất khẩu dệt may trong kịch bản xấu nhất là 38-39 tỉ USD. Như vậy, ở phương án thấp nhất, ngành dệt may vẫn tự tin thành tích xuất khẩu năm sau sẽ bằng năm nay.

Dự báo xuất khẩu thép trong tháng cuối năm 2021 vẫn còn nhiều triển vọng bởi việc thiếu hụt nguồn cung thép, xi-măng từ Trung Quốc có thể tiếp tục kéo dài sang quý đầu năm mới. Các thị trường động lực khác như châu Âu (EU), Mỹ, ASEAN cũng tiếp tục phát tín hiệu cho thấy nhu cầu nhập khẩu sắt, thép đang gia tăng để phục vụ cho tiến trình hồi phục kinh tế trong và sau đại dịch.

Hương Ly (Vietnam Business Forum)

Sự kiện sắp tới

Triển lãm công nghiệp ô tô - Automechanika Hochiminh 2022 đã trở lại

29/06/2022 - 01/07/2022

Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn - SECC (799 Nguyễn Văn Linh, quận 7, TP.HCM)

VIFA EXPO 2022: Bệ phóng đưa ngành gỗ và nội thất Việt quay lại chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch

31/8- 3/9/2022

Trung tâm Hội chợ Triển lãm Sài Gòn (SECC) – 799 Nguyễn Văn Linh, Quận 7, TP.HCM