Châu Phi: Thị trường lý tưởng

Việt Nam và châu Phi tuy cách xa về địa lý nhưng có sự tương đồng sâu sắc về lịch sử và truyền thống. Trong công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, nhân dân Việt Nam luôn nhận được sự đồng tình, ủng hộ quý báu của nhân dân và chính phủ các nước châu Phi.

Hiện nay, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với hầu hết các nước châu Phi. Những nhận thức chung giữa lãnh đạo cấp cao các nước châu Phi và lãnh đạo cấp cao Việt Nam đã tạo tiền đề quan trọng cho sự hợp tác trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật giữa hai bên.

Nhu cầu thị trường lớn

Châu Phi có nhu cầu lớn về nhập khẩu lúa, gạo, xi măng, chè, hàng thủy sản, hàng dệt may, vật liệu xây dựng, phương tiện vận tải và điện tử. Sức mua tại thị trường châu Phi lớn nhưng các yêu cầu về chất lượng có mức độ, không quá khắt khe như các thị trường EU, Mỹ, Nhật..vv. Có thể nói, châu Phi là thị trường khá lý tưởng, phù hợp với trình độ sản xuất và khả năng tiếp cận của các doanh nghiệp Việt Nam.

Việt Nam và các nước Châu Phi có quan hệ chính trị ngoại giao rất tốt từ nhiều thập kỷ nay, Việt Nam cũng đã có quan hệ hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và y tế: đối với các nước nói tiếng Pháp đã có từ những năm 70 và đối với các nước nói tiếng Bồ đào nha vào những năm 80 của thế kỷ 20. Trong những năm gần đây, có nhiều công dân Việt Nam làm ăn và sinh sống tại Angola, Mozambique, Cộng Hòa Congo, Cộng hòa Trung Phi, Ghana, Sudang. Người Việt Nam tham gia hoạt động kinh doanh, dịch vụ, sản xuất và xây dựng được các nước sở tại đánh giá cao. Họ mong muốn ngày càng có nhiều lao động Việt Nam đến Châu Phi làm việc.

Hàng dệt may là một trong những mặt hàng mà thị trường châu Phi có nhu cầu lớn

Các nước Châu Phi có nhiều tiềm năng về nông nghiệp, thủy sản, rừng, khoáng sản phong phú đang cần có sự hợp tác liên doanh để khai thác các tiềm năng đó nhằm phục vụ cho công cuộc xóa đói giảm nghèo mà Lãnh đạo các quốc gia Châu Phi đang theo đuổi.

Châu Phi cũng có nguồn cung cấp lao động phổ thông đồi dào, trẻ, có thế lực tốt, gía nhân công rẻ. Do vậy các doanh nghiệp Việt Nam có thể sử dụng nguồn nhân lực phổ thông tại địa phương, giúp tiết kiệm chi phí.

Tìm hiểu kỹ thị trường, luật pháp, tập quán kinh doanh

Mặc dầu vậy, Châu Phi vẫn còn tiềm ẩn nhiều thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam khi họ muốn đầu tư làm ăn tại châu lục này. Đó là xa xôi về địa lý, phương tiện đi lại không được thuận lợi (thông thường phải quá cảnh 2 đến 3 lần mới đến được nơi cần đến, giá cước vận tải đắt đỏ (thông thường gấp 2 lần vé đi cùng một khoảng cách so với các nước Châu Âu, Châu Mỹ); thủ tục xin cấp thị thực phức tạp, cán bộ xuất nhập cảnh một số nước Châu Phi nhiều khi còn từ chối nhập cảnh đối với công dân nước ngoài mặc dầu họ đã có thị thực nhập cảnh.

Đa phần doanh nghiệp Việt Nam thiếu thông tin chính xác về đất nước hay đối tác mình cần giao dịch dẫn đến dễ bị lừa. Về mặt thanh toán ít theo thông lệ quốc tế vì các doanh nghiệp Châu Phi quen thanh toán bằng tiền mặt, hay chuyển tiền qua Ngân hàng mà ít khi mở L/C, dẫn đến có nhiều rủi ro.

Để biến những cơ hội hợp tác thành hiện thực, Việt Nam cần có các hướng thúc đẩy hợp tác cụ thể. Nhà nước phải có chính sách kinh tế hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư và khai thác thị trường Châu Phi: như giảm thuế thu nhập doanh nghiệp hay miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong một thời gian nhất định, thay vì các chính sách ủng hộ chung chung.

Ngoài ra, cần duy trì và pháp huy mạnh cổng thông tin điện tử Việt Nam-Châu Phi của Phòng Thương mại và Công Nghiệp Việt Nam, Các cơ quan ngoại giao của Việt Nam tại các nước Châu Phi, phải nắm chắc tình hình chính trị, kinh tế của nước sở tại để cố vấn cho Chính phủ trong các chính sách hợp tác đầu tư với các nước Châu Phi.

Ban Thường vụ của Hôi Hữu nghị hợp tác Việt Nam Châu Phi phải làm cầu nối vững chắc cho công tác ngoại giao nhân dân, quy tụ được nhiều tổ chức quần chúng, doanh nghiệp để đẩy mạnh hơn nữa các quan hệ hợp tác và hữu nghị, thông qua các cơ quan ngoại giao của các nước Châu Phi tại Việt Nam.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, mỗi khi cần thâm nhập, hợp tác đầu tư tại Châu Phi, phải tìm hiểu kỹ luật pháp của nước đó, tập quán kinh doanh buôn bán, luật nhập cảnh, đầu tư, hải quan cũng như các chính sách khuyến khích đầu tư mà nước đó sẽ tạo cho mình. Phải chọn cho mình một hoạt động phù hợp nhất, không dàn trải. Mỗi khi chưa hội tụ đủ các điều kiện đó thì chưa nên đầu tư hay kinh doanh tại đây.

Đặc biệt, cần có ngoại ngữ tốt thì ngoại ngữ là khâu then chốt quan trọng cho quá trình tiếp cận của các doanh nghiệp.

Lê Phước Thảo