Chiếc cần câu hay con cá ...

1. Tôi gặp em trong một lần về huyện Bá Thước

Bố mẹ em làm nghề nông. Nhà có 9 anh chị em. Anh trai của em đang làm nghĩa vụ tại Sư đoàn phòng không B70. Em là con thứ 2 trong nhà và là lao động chính. Các em em đều còn nhỏ. Căn nhà mái lá 15m2 có độc một chiếc giường cũ chỏng chơ, bốn bề thủng lỗ chỗ.

Ấn tượng của tôi về em đó là một cậu bé đầy ước mơ. Nhà nghèo nhưng em vẫn quyết tâm đi học và là học sinh giỏi của trường cấp 3 Huyện. Lúc tôi vừa thực hiện xong cảnh quay cuối của phóng sự em đưa cho tôi xem một tờ giấy, mắt đầy hy vọng: Anh giúp em chuyển cái hoạt cảnh này thành Clip được không? Em viết từ lâu rồi…Đây là tiền em tiết kiệm hơn năm nay. Em muốn trở thành đạo diễn…Rồi em dúi vào tay tôi một xấp tiền lẻ, quăn queo.

Đọc kịch bản ngô nghê, không “nghề” của em mà mắt tôi cay cay: Hãy quên ước mơ kia đi. Đó là ước mơ quá xa xỉ. Hãy lo cho những bữa ăn thường là đói của cả nhà em đi - Tôi định nói với em thế, nhưng nhìn đôi mắt tràn đầy hy vọng của em tôi không nỡ. Tôi gấp mảnh giấy lại rồi hứa trả lời em sau. Sau lần ấy, mỗi lần về huyện Bá Thước Tôi cứ có cảm giác như chạy trốn. Tôi sợ gặp em. Sợ em hỏi Tôi về ước mơ kia…Và ánh mắt của em cứ ám ảnh tôi mãi.

2. Thế rồi … không biết có phải tình cờ hay một cơ duyên Trời định

Viettel của tôi lại nhận hỗ trợ 3 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a của Chính phủ, trong đó có Bá Thước. Hai huyện còn lại là Mường Lát và Dakrong. Viettel của tôi vẫn luôn tâm niệm một điều rằng, có được thành công ngày hôm nay là chúng tôi có được sự ủng hộ của 86 triệu người dân Việt Nam, bởi vậy, chúng tôi phải có trách nhiệm đóng góp một phần trách nhiệm cho xã hội.

Viettel còn có một niềm tin rằng, thông tin sẽ giúp người dân thay đổi cuộc sống. Có thông tin là có cơ hội và có cơ hội là có thể thoát nghèo. Vậy thì cớ gì Viettel không giúp bà con, không đem những cơ hội tiếp cận với thông tin để giúp bà con tìm thấy cơ hội thay đổi cuộc sống của mình.

3. Hiểu và làm đôi khi lại là hai việc rất khác nhau

Tới khi xuống làm việc trực tiếp với UBND các huyện nghèo mà Viettel nhận hỗ trợ, chúng tôi mới thấy, để sự hỗ trợ của mình thực sự có ý nghĩa, thực sự giúp bà con có một chiếc cần câu chứ không chỉ là con cá thì cách suy nghĩ và cách hỗ trợ phải rất thiết thực. Nhưng Viettel vốn đi lên từ nghèo khó nên có được sự đồng cảm với bà con các huyện nghèo. Cái họ cần không chỉ là tiền hỗ trợ mà phải là an sinh, giáo dục và cơ hội nghề nghiệp cho tương lai.

Cách giúp đỡ của Viettel vì thế mà khác biệt. Có người bảo cứ cấp tiền là xong hết. Nhưng liệu “cho tiền” có làm cho huyện đó hết nghèo bền vững hay không? Hay ngày hôm nay có thể người ta được ăn cơm với cá nhưng khi số tiền hỗ trợ hết thì bà con lại không có cơm để ăn.

Chính vì vậy, Viettel xác định phải hướng dẫn bà con “cách câu”, hoặc ít nhất cũng là cấp được chiếc “cần câu” chứ không phải là cấp “con cá”. Muốn vậy, người Viettel phải cùng làm với lãnh đạo các huyện. Cùng làm nghĩa là Viettel sẽ phải suy nghĩ, bàn bạc cùng địa phương, sẽ phải “xắn tay” xây dựng kế hoạch. Dự án không chỉ trong một tháng hay một năm mà là cả chặng đường đưa địa phương thoát nghèo. Chỉ có cùng làm thì người Viettel mới thực sự hiểu nhu cầu của bà con và người Viettel mới thấy hết giá trị của việc mình đang làm.

Bằng lợi thế của mình, Viettel triển khai xây dựng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin cho 3 huyện gồm lắp đặt bổ sung trạm BTS, kéo cáp quang; hỗ trợ 765 máy điện thoại cố định không dây (Homephone) và 927 máy điện thoại di động kèm Sim (SumoSim) cho các cơ quan và lãnh đạo chính quyền cấp xã, thị trấn, trưởng thôn bản, trạm y tế của 2 huyện tương đương với kinh phí 2,5 tỉ đồng. Ngoài ra, Viettel còn hỗ trợ 166 thiết bị moderm truy nhập Internet, 166 máy tính để bàn và 200 thiết bị xem truyền hình (Tivi và đầu kỹ thuật số) với tổng số tiền trên 2 tỷ đồng. Cùng với chiếc cần câu là hệ thống thông tin, Viettel còn quan tâm, thúc đẩy việc học – cũng là một chiếc cần câu để bà con thoát nghèo.

Quỹ khuyến học của cả ba huyện được thành lập với tổng số tiền lên tới hơn 5 tỷ đồng. Số tiền đó được Quỹ khuyến học các địa phương gửi tiết kiệm vào Ngân hàng và hàng năm, số lãi thu được sẽ được sử dụng để hỗ trợ học sinh giỏi, học sinh nghèo vượt khó, giáo viên dạy giỏi, giáo viên có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.Nhưng có an cư thì mới lạc nghiệp. Viettel cũng hiểu cả những nhu cầu cơ bản nhất của người dân nghèo khó. Gần 4.945 ngôi nhà sẽ được dựng lên tại ba huyện nghèo. Số nhà ấy lại được dựng với một thời gian thần tốc để bà con kịp đón Tết Nguyên đán sắp tới.

Người ta vẫn bảo VIETTEL làm việc gì cũng có triết lý của nó. Giờ tôi mới hiểu câu nói ấy. Người lính bao giờ cũng giản dị và làm việc gì cũng tới cùng. Cùng suy nghĩ, cùng trăn trở để hiểu được nhu cầu thực sự của bà con; để tìm ra hướng đi ngắn nhất nhưng chắc chắn nhất. Viettel đã bắt đầu như thế với Nghị quyết của Chính phủ.

4. Ngày mai, tôi sẽ gọi điện cho em. Tôi đã tìm được lời giải cho ước mơ của em…

Tôi sẽ cùng với những đồng nghiệp của mình tại Viettel nỗ lực hơn nữa để không chỉ có Bá Thước, Đakrong, Mường Lát mà sẽ còn nhiều huyện nữa. Và tôi mong, chỉ trong một thời gian ngắn thôi, danh sách các huyện nghèo của Việt Nam sẽ không còn dài nữa, những ước mơ hồn nhiên, trong sáng như của em sẽ có cơ hội hóa thành hiện thực, không có ai rơi vào hoàn cảnh như tôi, phải tránh nhìn vào những đôi mắt trong veo đấy hy vọng nữa.

Hiệp Đồng