10:12:36 | 16/7/2010
Nếu NHNN không hé mở một lối thoát, rất có thể các NHTMCP mắc kẹt với kế hoạch tăng vốn điều lệ sẽ buộc phải tính chuyện sáp nhập. Khi TTCK chưa hồi phục vững chắc thì việc tăng vốn gần như khó khả thi đối với một số NH.
.jpg)
Đến thời điểm này, cả 23 NHCP chưa đủ số vốn điều lệ 3000 tỷ đồng đã đưa ra các kế hoạch tăng vốn. Nếu như vào thời điểm đầu năm, các kế hoạch phát hành thêm cổ phiếu được các cổ đông ủng hộ, thì nay họ ngãng ra khi mà thị giá nhiều cổ phiếu NH đã xuống dưới mệnh giá, trong khi đầu tháng 7, TTCK đi xuống mức chỉ số thấp nhất kể từ đầu năm. Một viễn cảnh bội thực cổ phiếu phát hành thêm của các NHCP nhỏ khiến các nhà đầu tư không mặn mà.
Kế hoạch bất khả thi?
Hiện hệ thống có 37 NHTM, trong đó 7 NH đã có 5.000 tỉ vốn điều lệ, 3 NH có 4.000 tỉ vốn, 1 NH có 3.500 tỉ và 3 NH có vốn từ 3.000-3.200 tỉ, 23 NH còn lại có mức vốn điều lệ dưới 3.000 tỉ đồng và các NH này đã có hồ sơ đề nghị chấp thuận tăng vốn - Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu tại cuộc họp báo của Văn phòng chủ tịch nước hồi đầu tháng 7 cho biết. Và đến nay đã có 2 NH hoàn thiện hồ sơ đề nghị chấp thuận tăng vốn, NHNN đang tiếp nhận và xem xét 16 hồ sơ, còn 5 hồ sơ đang trong quá trình xem xét tại chi nhánh NHNN cấp tỉnh, thành.
Kế hoạch tăng vốn điều lệ lên mức tối thiểu 3000 tỷ đồng được Chính phủ quyết định năm 2006, nghị định 141/2006/NĐ-CP. Trong đó, mức vốn 3.000 tỉ đồng đối với các NHTM phải thực hiện chậm nhất vào ngày 31.12.2010. NHNN cũng tỏ rõ thái độ kiên quyết trong việc yêu cầu các NHCP thực hiện quy định trên. Trong nửa đầu năm nay, NHNN đã hai lần có văn bản nhắc nhở các NH thực hiện đúng lộ trình của Nghị định 141.
Một số NH nhỏ tại phía
Tuy các NHTMCP quy mô nhỏ rất muốn tăng vốn theo quy định, nhưng thời điểm này thật khó thực hiện kế hoạch, ở một số NH thì kế hoạch khó khả thi nếu như TTCK vẫn lình xình từ nay đến cuối năm. Cổ phiếu NH đã qua thời được gọi là cổ phiếu vua, giá liên tục đi xuống trong những tháng qua, và trên thị trường OTC, nhiều cổ phiếu NH đã xuống dưới giá sổ sách và dưới mệnh giá. Chính vì vậy, các nhiều cổ đông hiện hữu, cổ đông lớn từ chối mua cổ phiếu ưu đãi bằng mệnh giá. Áp lực tăng vốn hàng loạt của 23 nhà băng, khiến giá cổ phiếu NH càng có cơ bị đè xuống, nếu NH bắt buộc phải tăng vốn bằng mọi giá. Tính toán đó khiến cổ phiếu NH càng kém hấp dẫn.
Một “cửa” khác là bán cổ phần cho đối tác chiến lược, nhưng theo quy định không được bán dưới giá sổ sách, nên hầu như không mấy hấp dẫn nhà đầu tư. Một số cổ đông lớn đang nắm giữ cổ phần tại các NH nhỏ cũng có ý định rút lui và không rót thêm vốn cho các đợt phát hành cổ phiếu tăng thêm trong năm nay. Vietcombank đang tính đến việc giảm tỉ lệ sở hữu trong GiaDinh Bank từ 19% xuống còn khoảng 11% theo quy định. Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), vốn nắm giữ 11% cổ phần trong Navibank, cũng xem xét lại việc rót thêm vốn vào Navibank khi NH này phát hành tăng vốn.Việc tìm kiếm các cổ đông chiến lược nước ngoài không dễ dàng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hiện nay. Đó là chưa kể đến niềm tin của các cổ đông chiến lược nước ngoài đối với một số NHTM cổ phần Việt
Nếu TTCK không khởi sắc và giá cổ phiếu được NH được đẩy lên, thì có thể khẳng định nhiều NH sẽ không hoàn thành kế hoạch tăng vốn đúng hạn định. Chủ trương tăng vốn được đưa ra trước thời điểm khủng hoảng tài chính quốc tế, nên việc tăng vốn, mở rộng hoạt động trở nên khó khăn. Một giám đốc NHCP thuộc diện này chia sẻ: NH sẽ tìm mọi cách để hoàn thành việc tăng vốn, nhưng phải chờ cơ hội chứ chưa thể làm ngay lập tức trong thời điểm hiện nay. Một số NH đang hy vọng cơ quan quản lý sẽ gia hạn thay vì áp dụng các biện pháp mạnh, với lý do tình hình khách quan tác động chứ không phải các NH cố ý chây ì.
Yếu + yếu = mạnh?
Ông Lê Xuân Nghĩa, Phó Ủy Ban Giám sát Tài chính Quốc gia, việc phải đáp ứng mức vốn tối thiểu 3.000 tỷ đồng cuối năm nay sẽ tạo áp lực không nhỏ cho các ngân hàng, nhất là những ngân hàng chưa có cổ đông chiến lược lớn đứng phía sau. Nhiều khả năng một số NHTM không hoàn thành việc tăng vốn lên tối thiểu 3.000 tỷ đồng vào cuối năm nay, nếu vậy Chính phủ và NHNN sẽ xử lý thế nào?
Kinh tế thế giới vừa bước vào giai đoạn phục hồi thì đầu năm 2010 bùng phát cuộc khủng hoảng nợ tại Châu Âu, khiến việc mời đối tác chiến lược vốn đã khó khăn càng khó khăn. Cộng thêm khó khăn từ TTCK tác động xấu đến quá trình tăng vốn. Đó là các lý do được các NH đưa ra để vận động giãn thời hạn chót bắt buộc tăng vốn. Đây được xem như giải pháp cuối cùng mà các NH hy vọng.
Tín hiệu từ NHNN đến thời điểm này khá cứng rắn. Đối với các tổ chức tín dụng (TCTD) không trình NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ hoặc không được chấp thuận tăng vốn điều lệ để đảm bảo mức vốn pháp định tại Nghị định 141, chậm nhất ngày 30.9.2010, TCTD phải có phương án chấm dứt tư cách pháp nhân của mình theo luật định (bao gồm: Sáp nhập, hợp nhất, mua lại, tự giải thể...) trình NHNN- chi nhánh tỉnh, thành phố (đối với TCTD cổ phần) hoặc cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng (đối với TCTD không phải cổ phần).
Trong trường hợp Chính phủ và NHNN không cho phép giãn thời hạn, việc sáp nhập, hợp nhất sẽ xảy ra. Vấn đề là các NH đều không muốn có viễn cảnh này. Một sự sáp nhập không tự nguyện, không từ chính nhu cầu của các NH có đem lại một kết quả tốt đẹp? Không phải một NH mạnh đủ sức chi phối một NH yếu mà hai NH yếu hợp nhất với nhau có thể trở nên lớn mạnh hơn? Câu trả lời chưa thể là khẳng định.
Lê Minh
24 – 25/4/2026
Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh
6/3/2026 - 09/5/2026
Hà Nội
Từ ngày 29/4 đến 10/5/2026
Phoenix – Washington D.C. – New York (Hoa Kỳ)
English
