Xuất khẩu dệt may vào EU: Phải đáp ứng yêu cầu về Quy tắc xuất xứ

10:45:33 AM | 26/4/2017

Với mong muốn cung cấp cho DN dệt may Việt Nam thông tin về Quy tắc xuất xứ trong Hiệp định Thương mại tự do EU -Việt Nam (EVFTA), cơ chế tự chứng nhận xuất xứ cũng như tham khảo kinh nghiệm các quốc gia trên thế giới đã và đang áp dụng cơ chế; vừa qua Hiệp hội Dệt May Việt Nam (Vitas) đã phối hợp với Dự án Hỗ trợ Chính sách Thương mại&Đầu tư của châu Âu (EU-MUTRAP) tổ chức Hội thảo "Dệt may Việt Nam với Quy tắc xuất xứ trong Hiệp định EVFTA".

Phát biểu tại Hội thảo, bà Vũ Thị Phương - Phó Tổng thư ký Vitas cho biết mỗi Hiệp định thương mại tự do (FTA) đều có một quy định riêng về Quy tắc xuất xứ. Hàng hóa xuất khẩu của DN muốn được hưởng thuế suất ưu đãi của Hiệp định cần phải đáp ứng được yêu cầu về Quy tắc xuất xứ mà hai bên đã thống nhất. Tuy nhiên thời gian qua tỷ lệ tận dụng ưu đãi từ các FTA mà Việt Nam đã tham gia chưa cao, chỉ đạt khoảng 35% đồng nghĩa với việc 65% số hàng hóa còn lại phải chịu thuế cao hơn so với mức thuế ưu đãi từ các FTA. Một trong những lý do chính là DN Việt Nam chưa có hiểu biết đầy đủ đối với vấn đề xuất xứ; ngoài ra một số Quy tắc xuất xứ trong các FTA còn chặt mà các DN của ta vẫn chưa đáp ứng được.




Hiệp định EVFTA đã kết thúc đàm phán vào tháng 12/2015. Để hiện thực hóa lợi ích của EVFTA, Việt Nam và EU đã thống nhất sẽ nỗ lực hoàn tất quá trình phê chuẩn để Hiệp định có hiệu lực vào năm 2018. Từ đây tới lúc đó là khoảng thời gian chuẩn bị của DN dệt may và thực sự khoảng thời gian này không còn nhiều.

Tuy nhiên theo thông tin từ bà Phương, hiện thị phần hàng dệt may Việt Nam vào EU còn thấp. Tính đến hết năm 2015, hàng dệt may Việt Nam mới chỉ chiếm 1,9% tổng kim ngạch hàng dệt may nhập khẩu vào EU do hàng Việt Nam xuất khẩu sang EU đang chịu mức thuế suất cao từ 8 - 12%. Điều này làm giảm tính cạnh tranh của hàng dệt may Việt Nam. Sau 7 năm Hiệp định EVFTA có hiệu lực, toàn bộ hàng dệt may xuất khẩu sang EU sẽ được giảm thuế về 0%, tạo cơ hội cho DNdệt may Việt Nam nâng cao thị phần tại thị trường này. Tuy nhiên yêu cầu xuất xứ từ vải đánh trúng vào điểm yếu của ngành. “Để tận dụng cơ hội, các DNdệt may trong nước cần tính toán lại chiến lược đầu tư, kinh doanh cho phù hợp; chuyển từ hình thức gia công (CMT) sang đơn hàng có giá trị cao như FOB, ODM” – bà Phương khuyến nghị.

Đồng quan điểm với bà Phương, bà Đặng Phương Dung - Phó trưởng Ban cố vấn Vitas, Chuyên gia dự án EU-MUTRAP cho rằng Hiệp định EVFTA với các chính sách ưu đãi về thuế sẽ mang lại cơ hội vàng cho DN dệt may trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên trở ngại lớn nhất cho hàng dệt may vào thị trường EU khi EVFTA chính thức có hiệu lực nằm ở chính Quy tắc xuất xứ vì Việt Nam đang phải nhập khẩu vải chủ yếu từ Trung Quốc. Mặc dù thời gian qua Việt Nam đã kí kết nhiều FTA thế hệ mới với ASEAN, Hàn Quốc, Nhận Bản với Quy tắc xuất xứ từ vải trở đi, tuy nhiên khả năng sử dụng Quy tắc xuất xứ của Việt Nam còn rất hạn chế.

Còn theo ông Stefan Moser - chuyên gia Dự án EU-MUTRAP, để đáp ứng yêu cầu về Quy tắc xuất xứ theo EVFTA, các sản phẩm xuất khẩu từ EU phải đáp ứng yêu cầu vải sản xuất tại Việt Nam hoặc từ EU, hoặc từ một nước thứ 3 đã ký kết FTA với Việt Nam và EU. Tuy nhiên do vải của EU có giá thành đắt đỏ, chi phí vận chuyển khá cao nên tỉ lệ DN Việt Nam có thể tận dụng hiệu quả Quy tắc xuất xứ cộng gộp song phương (nhập khẩu vải từ EU về sản xuất rồi xuất khẩu thành phẩm sang EU) rất thấp. "Cơ hội từ EVFTA là rất lớn nhưng để tận dụng được bắt buộc các DN phải đáp ứng yêu cầu về Quy tắc xuất xứ; đồng thời phải chuẩn bị kĩ lưỡng về mọi mặt mới có thể tận dụng hiệu quả các cơ hội" - ông Stefan Moser nhấn mạnh.

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia về Quy tắc xuất xứ của dự án EU-MUTRAP cũng đã giải đáp cặn kẽ thắc mắc của các DN xoay quanh những quy định, quy trình về chứng nhận xuất xứ trong Hiệp định EVFTA và các thủ tục thực hiện việc tự chứng nhận xuất xứ. Đây thực sự là những kiến thức, những thông tin rất bổ ích cho DN xuất khẩu dệt may Việt Nam khi tham gia thị trường thuộc EVFTA; qua đó giúp DN không những không bị loại khỏi "cuộc chơi" mà còn có thể tận dụng, khai thác hiệu quả các ưu đãi thuế quan, góp phần mang lại cơ hội thành công cho DN.

Mỹ Châu