Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững: Định hướng DN, do DN lãnh đạo

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân gần đây đã phê duyệt đề án thành lập Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chủ trì nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp thực hiện định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Việt Nam trong giai đoạn từ nay tới 2020.

Tiến sỹ Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI

Nhân dịp này, Phóng viên Nam Phạm của Vietnam Business Forum có cuộc trao đổi với Tiến sỹ Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI.

Xin ông cho biết sự cần thiết thành lập Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững?

Khái niệm “phát triển bền vững” (PTBV) xuất hiện từ những thập niên 70 của thế kỷ 20. Hiện nay trên thế giới đã có 191 nước xây dựng Chương trình PTBV (còn gọi là Chương trình nghị sự 21) cấp quốc gia và hơn 6.500 chương trình nghị sự 21 cấp ngành và địa phương.

Ngày 17/8/2004, Chính phủ Việt nam đã thông qua Định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Việt Nam. Định hướng này là một chiến lược khung, bao gồm những định hướng lớn làm cơ sở pháp lý để các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức và cá nhân có liên quan triển khai thực hiện, đồng thời thể hiện sự cam kết của Việt nam với cộng đồng quốc tế. Ngày 27/9/2005, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Hội đồng Phát triển Bền vững Quốc gia. Ngày 24/02/2009, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định số 248/QĐ-TTg về việc điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Hội đồng PTBV quốc gia. Đây là một quá trình quan trọng tiến tới tạo ra một khuôn khổ liên kết trong đó đề cập đến phát triển bền vững là nhân tố trung tâm, phân bổ trách nhiệm và xây dựng các giải pháp liên quan đến PTBV.

Việc thông qua Định hướng chiến lược PTBV ở nước ta là một bước đi chiến lược, tạo ra một nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế bền vững trong tương lai. Sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp vào việc thực hiện định hướng chiến lược này thông qua VCCI - tổ chức đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp và giới sử dụng lao động ở Việt Nam - là nhân tố quyết định sự thành công và tạo ra một quan hệ đối tác năng động liên kết chặt chẽ giữa Chính phủ, doanh nghiệp và các thành phần khác trong xã hội vì mục tiêu, lợi ích chung.

Căn cứ vào chức năng và vai trò của VCCI đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam; trong bối cảnh Việt nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) thì việc thành lập Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững Việt nam (VBCSD) để phục vụ các hoạt động xúc tiến hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp của Việt Nam nâng cao nhận thức và hiểu biết PTBV, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt nam triển khai các nội dung PTBV, hội nhập quốc tế, thực hiện Chương trình nghị sự 21 của Việt nam là hình thức phù hợp và cần thiết.

Mục tiêu cụ thể của Hội đồng là gì, thưa ông?

Từ nay đến 2020 nhằm xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam bền vững, năng động và hội nhập thành công trong thế kỷ 21, đóng góp lớn vào công cuộc phát triển kinh tế, tiến bộ xã hội, xóa đói giảm nghèo và bảo vệ môi trường, góp phần vào sự phát triển bền vững của quốc gia.

Thứ nhất, Hội đồng sẽ tích cực vận động doanh nghiệp tích cực tham gia vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và góp phần thực hiện thành công các mục tiêu thiên niên kỷ của Việt Nam như trên 80% các doanh nghiệp lớn nhận hỗ trợ, giúp đỡ các huyện nghèo để đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, hỗ trợ chế biến, tiêu thụ sản phẩm, chuyển giao kỹ thuật, cung cấp dịch vụ xã hội cơ bản, đào tạo nghề miễn phí và tạo việc làm cho lao động địa phương nhằm tăng thu nhập cho hộ dân, thu hẹp khoảng cách chênh lệch giầu- nghèo giữa các vùng, góp phần giảm nghèo nhanh và bền vững; trên 80% các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo phấn đấu cung cấp những dịch vụ tốt nhất của mình nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực...

Hai là, khuyến khích các doanh nghiệp tăng cường ứng dụng khoa học và công nghệ mới thân thiện với môi trường vào sản xuất như áp dụng công nghệ/quy trình sản xuất sạch hơn nhằm giảm thiểu chất phát thải gây hiệu ứng nhà kính và bảo vệ môi trường; cam kết sử dụng và tiêu thụ năng lượng tiết kiệm và có hiệu quả trong quá trình sản xuất, đồng thời tăng cường sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo nhằm giảm khí thải CO2 gây biến đổi khí hậu toàn cầu; sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước và áp dụng phương thức quản lý tài nguyên nước có hiệu quả; tăng cường xử lý chất thải, phát triển những sản phẩm thân thiện với môi trường nhằm tiến tới hình thành ngành công nghiệp tái chế tại Việt Nam.

Ba là, thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện chiến lược kinh doanh bền vững đi đôi với sự nghiệp bảo vệ môi trường và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên với trên 60% DN đưa các mục tiêu bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên rừng, tài nguyên nước, tài nguyên biển vào chiến lược kinh doanh bền vững của mình; trên 60% DN nhận thức Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp là một phần không thể tách rời trong chiến lược kinh doanh và phát triển bền vững của doanh nghiệp; trên 80% doanh nghiệp phối hợp với các bộ/ ngành chủ quản xây dựng và thực hiện kế hoạch hành động ngành/ lĩnh vực nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu...

Ngoài ra, Hội đồng còn hướng tới thực hiện mục tiêu cải thiện điều kiện, tiêu chuẩn lao động và an toàn vệ sinh lao động tại nơi làm việc cho các doanh nghiệp.

Xin ông giới thiệu sơ bộ cơ cấu tổ chức và vai trò của VBCSD?

Tôi muốn nhấn mạnh điểm nổi bật nhất của đề án rằng đây là Hội đồng của doanh nghiệp, do doanh nghiệp và hoạt động vì định hướng và lợi ích PTBV của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Hội đồng sẽ do các doanh nghiệp lãnh đạo và hoạt động dựa trên định hướng của doanh nghiệp. Ban lãnh đạo Hội đồng sẽ là đại diện các doanh nghiệp có nhiều kinh nghiệm triển khai những mô hình kinh doanh bền vững. Ban Cố vấn Hội đồng sẽ gồm đại diện các Bộ ngành liên quan như Văn phòng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Công thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ lao động-Thương binh-Xã hội, Bộ Khoa học Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo,… cũng như một số đại diện các tổ chức quốc tế như Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững thế giới (WBCSD), Diễn đàn các chủ doanh nghiệp quốc tế, Vương quốc Anh (IBLF), Tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN), Tổ chức phát triển Hà Lan (SNV)...

VBCSD sẽ tập hợp các doanh nghiệp, các tập đoàn kinh tế, công ty đa quốc gia, các hiệp hội ngành nghề liên quan đến sự nghiệp phát triển bền vững để thực hiện vai trò và chức năng chính sau:

- Góp phần thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp đi đầu trong việc thực hiện Định hướng Chiến lược Phát triển Bền vững của Việt nam;

- Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách về PTBV đến khối doanh nghiệp nước ngoài đang hoạt động tại Việt nam nhằm thu hút đầu tư nước ngoài cũng như quảng bá hình ảnh Việt nam;

- Hỗ trợ các doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp đề ra và thực hiện chính sách phát triển bền vững, cũng như khuyến khích họ đề xuất mục tiêu và chương trình hành động PTBV của từng đơn vị;

- Làm cầu nối giữa các cơ quan chính phủ và khu vực doanh nghiệp nhằm truyền tải thông tin và phản ánh nhu cầu thực tế của doanh nghiệp trong quá trình triển khai chương trình PTBV; xây dựng mối quan hệ đối thoại giữa doanh nghiệp và các cơ quan chức năng nhằm xây dựng những giải pháp hiệu quả, đặt nền tảng cho những hoạt động thực tiễn nhất quán;

- Tăng cường vai trò tư vấn và kiến nghị chính sách;

- Tham gia các hoạt động của Chính phủ, của các Bộ ngành và của Hội đồng Phát triển bền vững Quốc gia khi được yêu cầu.

Ông có thể cho biết những chuẩn bị của VCCI cho đề án này?

Với vai trò là tổ chức đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp Việt nam và giới sử dụng lao động ở Việt nam, VCCI trong những năm qua đã phối hợp hiệu quả với các Bộ, ngành, các tổ chức quốc tế, hiệp hội doanh nghiệp triển khai các chương trình phát triển bền vững cho cộng đồng doanh nghiệp. Những dự án/chương trình chủ chốt liên quan tới PTBV như Sáng kiến Liên kết Doanh nghiệp (VBLI), Giải thưởng Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp (CSR Award Vietnam), Diễn đàn châu Á về Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp (AFCSR 2007), Chương trình Quốc gia về ATVSLĐ, BHLĐ đến năm 2010 và giai đoạn 2 2011-2015, Dự án “Thúc đẩy vai trò của cộng đống doanh nghiệp trong việc nâng cao trách nhiệm xã hội dựa trên những nguyên tắc của Hiệp ước Toàn cầu tại Việt Nam, thành lập mạng lưới các DN tham gia vàp Hiệp ước toàn cầu tại Việt Nam”, Dự án “Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt nam nâng cao hiểu biết và thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp nhằm tăng cường liên kết với chuỗi cung ứng toàn cầu trong sản xuất bền vững”, Dự án “Giảm nghèo thông qua trợ giúp tổng thể phát triển doanh nghiệp nhỏ (PRISED. Ngoài ra, VCCI cũng đang triển khai Sáng kiến nâng cao tính nhất quán và minh bạch trong kinh doanh tại Việt nam trong giai đoạn 2009-2011.

Hơn nữa, VCCI đã ký Thỏa thuận hợp tác với WBCSD nhằm đa dạng hóa các hoạt động hợp tác giữa hai tổ chức. WBCSD đặc biệt ủng hộ và khuyến khích VCCI thành lập Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững Việt nam (VBCSD).

Ngoài ra, nhận thức được tính cấp thiết trong việc xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp Việt nam PTBV và hội nhập thành công trong thế kỷ 21, VCCI đã ra quyết định thành lập Văn phòng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Doanh nghiệp (VP PTBV). Văn phòng hợp tác và phối hợp với các tổ chức quốc gia, khu vực và quốc tế trong cùng lĩnh vực PTBV để thực hiện các dự án PTBV nhằm thúc đẩy và quảng bá rộng rãi những mô hình doanh nghiệp PTBV điển hình trong các ngành nghề kinh doanh.

Ông có thể cho biết sự hưởng ứng của DN đối với hoạt động Hội đồng?

Trong quá trình xây dựng chương trình, VCCI đã phối hợp với IUCN tiến hành khảo sát nhằm đánh giá các nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp cũng như các cơ hội và sự quan tâm tới sự thành lập Hội đồng. VCCI đã gửi thư và bảng câu hỏi tới 117 doanh nghiệp được lựa chọn dựa trên quá trình đánh giá của các Giải thưởng Trách nhiệm Xã hội Doanh nghiệp 2005, 2006 và 2007; sau đó là gọi điện trao đổi với lãnh đạo của các doanh nghiệp. Kết quả là trong số 117 công ty được khảo sát, 92 công ty đã cam kết trở thành thành viên, trong đó có 18 công ty gửi công văn cam kết tham gia là thành viên sáng lập. Các công ty thành viên sáng lập, trong đó rất nhiều doanh nghiệp lớn của Việt Nam và nước ngoài gồm Holcim Việt Nam, BP, Unilever, Công ty May mặc Sơn Hà, Shell, APCO, Rolls-Royce (Vietnam) Interrnational Ltd., Dragon Clean Development, Tổng Công ty Thương mại Hà Nội, Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản, Công ty sơn Nippon Việt Nam, Tổng Công ty Chứng khoán HCM, Tập đoàn Saigontourist, Standard Chartered Bank, Bayer Vietnam, HIPT, SGS Vietnam, ngân hàng ANZ, TATA Steel, Vina Kraft Co. Ltd. Các công ty này sẽ có vai trò quan trọng trong việc xác định các ưu tiên và xây dựng các dự án thí điểm.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Nam Phạm