Thị trường chứng khoán 2018 sẽ có nhiều lựa chọn tốt cho nhà đầu tư

11:38:11 | 9/2/2018

2017 là năm thành công về thoái vốn nhà nước tại các DN. Đặc biệt, rất nhiều thương vụ thoái vốn thành công với quy mô lớn như Sabeco, Vinamilk... Tính cả việc bán vốn lần đầu tại Vinamilk (5,4% vốn điều lệ), SCIC đã bán vốn thành công tại 38 doanh nghiệp, giá trị thu được là 21.208 tỷ đồng, gấp 19,1 lần giá vốn, chênh lệch bán vốn thu về 20.102 tỷ đồng. Phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Chi, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), đơn vị góp phần không nhỏ vào thành công trên. Lê Hiền thực hiện.

Có thể thấy nghiệp vụ thoái vốn Nhà nước của SCIC ngày càng chuyên nghiệp và hiệu quả, đem lại lợi ích to lớn cho Nhà nước, ông có thể chia sẻ về điều này?

Trong hơn 10 năm hoạt động của mình, SCIC đã bán vốn tại gần 1.000 doanh nghiệp và bán quyền mua tại 19 doanh nghiệp, với giá vốn là 8.084 tỷ đồng và thu về 27.999 tỷ đồng (gấp 3,5 lần giá vốn). Qua quá trình triển khai bán vốn ở các DN, SCIC đã đúc rút ra nhiều bài học kinh nghiệm, nghiệp vụ bán vốn ngày càng chuyên nghiệp hơn qua từng năm, có đóng góp vào quá trình hoàn thiện khuôn khổ pháp lý chung.

Đơn cử, đợt bán vốn Vinamilk vừa qua, SCIC đã chủ động đề xuất với Chính phủ, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các cơ quan có thẩm quyền một số cơ chế nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư tham gia đấu giá như: miễn chào mua công khai, cho phép nộp mã số giao dịch muộn (gia hạn nhiều nhất 15 ngày sau ngày thanh toán); cho phép đặt cọc bằng ngoại tệ, giao dịch ký quỹ có thể được thực hiện ở tất cả các ngân hàng được cấp thẩm quyền (năm 2016 chỉ có thể đặt cọc bằng VNĐ); nhà đầu tư chỉ cần chuẩn bị 100% giá trị giao dịch vào ngày thanh toán vì tiền đặt cọc cũng là một phần của thanh toán (năm 2016, nhà đầu tư phải chuẩn bị 110% giá trị thanh toán và được hoàn lại 10% sau khi giao dịch hoàn tất).

Ngoài ra, SCIC cũng đã xin phép Bộ Tài chính và Chính phủ cho phép thoái vốn bằng cách bán cổ phần cả lô đối với DN niêm yết, vì trong một số trường hợp, các cổ đông lớn chỉ quan tâm đến việc mua một phần vốn của SCIC để đạt tỷ lệ chi phối và phần còn lại sẽ rất khó bán. Ví dụ, nếu SCIC muốn bán 40% cổ phần của một công ty trong khi một cổ đông khác cũng đang nắm 40% cổ phần. Cổ đông này có thể sẽ chỉ mua 11% từ SCIC để nắm cổ phần chi phối và 29% còn lại sẽ rất khó bán ở mức giá tốt.

Nhìn nhận câu chuyện bán vốn ở góc độ thị trường, đợt bán vốn Vinamilk đã hỗ trợ cho thị trường chứng khoán khởi sắc, đưa chỉ số VN-Index tăng lên 1.000 điểm dịp cuối năm 2017, thuận lợi cho thoái vốn, cổ phần hóa chung của doanh nghiệp Nhà nước, thu hút được dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán Việt Nam.

Thưa ông, thị trường chứng khoán sẽ có thêm nhiều “hàng tốt” trong năm 2018 khi SCIC trình kế hoạch thoái vốn năm 2018 trên cơ sở quyết định của Thủ tướng?

Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1001/QĐ-TTg phê duyệt phương án sắp xếp, phân loại doanh nghiệp của SCIC đến năm 2020. Theo đó, số lượng doanh nghiệp mà SCIC bán vốn nhà nước trong giai đoạn 2017 - 2020 là 132 công ty.

Trên cơ sở Quyết định này, ngay trong tháng đầu năm 2018, SCIC sẽ trình và thông qua chính thức kế hoạch thoái vốn năm 2018. Cơ bản là những doanh nghiệp đã được chuẩn bị từ năm 2017 như Tổng công ty cổ phần xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (Vinaconex), Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh, Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Y tế (Domesco), FPT… Theo chỉ đạo của Chính phủ, năm nay Nhà nước sẽ thoái vốn tại Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power), Tổng công ty Dầu Việt Nam (PV Oil)… Khi đưa ra thị trường, chúng tôi hy vọng những cổ phiểu trên sẽ thúc đẩy thị trường chứng khoán tiếp tục tăng điểm, thu hút nhiều sự chú ý của nhà đầu tư lớn, qua đó đảm bảo tốt quyền lợi của Nhà nước.

Còn hoạt động đầu tư của SCIC ra sao, thưa ông?

SCIC là doanh nghiệp Nhà nước, đầu tư trên nguyên tắc phải đảm bảo nguồn vốn Nhà nước và sinh lợi đồng vốn nên các quyết định đầu tư của SCIC rất cẩn trọng trong bối cảnh kinh tế thị trường khó dự đoán. Tôi cho rằng các cơ hội đầu tư khác nhau và phù hợp, SCIC đều xem xét để đầu tư nhưng định hướng đầu tư tài chính là tốt nhất tại thời điểm này. Vì thế SCIC sẽ tìm các cơ hội đầu tư với định hướng cùng đi với các nhà đầu tư chuyên ngành khác để tham gia các cơ hội đầu tư. Bên cạnh đó, SCIC sẽ sử dụng các công cụ tài chính trên thị trường vốn, thị trường chứng khoán để đầu tư như đầu tư vào công cụ lãi suất cố định là trái phiếu; như trái phiếu doanh nghiệp có bảo lãnh thanh toán của ngân hàng, SCIC sẽ lựa chọn để tối đa hóa hiệu quả đồng vốn.

Với DN tư nhân kinh doanh tốt chúng tôi vẫn có thể xem xét quyết định đầu tư nếu mang lại hiệu quả.Thí dụ, SCIC cũng đã góp vốn và đầu tư vào những DN tiềm năng, điển hình là cùng Công ty cổ phần cơ điện lạnh REE góp vốn thành lập công ty cổ phần hoạt động rất hiệu quả. Nói những điều đó để nhấn mạnh rằng các khoản đầu tư của SCIC đều xem xét trên cơ sở quy định của pháp luật và nếu hiệu quả sẽ xem xét đầu tư.

Cũng liên quan đến kế hoạch thoái vốn của SCIC, ông có thể cho biết tiến độ bàn giao vốn tại các DN thuộc diện phải bàn giao vốn về SCIC sẽ được thúc đẩy như thế nào, thưa ông?

Theo Nghị định 147/2017/NĐ-CP mới được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành, có bổ sung quy định cụ thể thời hạn chuyển giao vốn Nhà nước tại từng loại hình DN, trong đó DN 100% vốn nhà nước thực hiện cổ phần hóa phải chuyển giao vốn Nhà nước về SCIC trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày bộ, UBND cấp tỉnh hoàn thành việc công bố giá trị vốn Nhà nước lần 2.

Trường hợp tại thời điểm chuyển giao, chưa có quyết định công bố giá trị vốn Nhà nước lần 2 thì chuyển giao giá trị vốn Nhà nước theo giá trị được phê duyệt tại phương án cổ phần hóa hoặc theo quyết định điều chỉnh quy mô, cơ cấu vốn điều lệ của DN cổ phần hóa.

Nghị định này cũng quy định rõ chế tài xử lý, theo đó, các trường hợp chây ỳ, chậm bàn giao phải chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ và những phát sinh về tài chính, tổn thất có liên quan (nếu có) theo quy định của pháp luật.

Hiện SCIC đang tích cực làm việc với các bộ, UBND tỉnh còn DN thuộc đối tượng chuyển giao để thực hiện đúng các quy định về chuyển giao vốn Nhà nước theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Nếu tiến trình bàn giao vốn Nhà nước được đẩy nhanh và quyết liệt hơn về SCIC, rất có thể danh mục thoái vốn tới đây của SCIC sẽ có thêm các tên mới và tạo ra nguồn cung mới ra thị trường.

Trân trọng cảm ơn ông!