Theo đánh giá của các chuyên gia, dự báo xuất khẩu ngành dệt may trong năm 2018 sẽ đạt mức cao kỷ lục 34 tỷ USD. Đây cũng là ngành doanh thu mang lại cao thứ hai sau nhóm hàng điện thoại.
Thêm 1 tỷ USD sang thị trường Trung Quốc
Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), kết thúc năm 2017, xuất khẩu toàn ngành dệt may ước đạt trên 31 tỷ USD, tăng hơn 10% so với năm 2016. Trong đó, xuất khẩu hàng dệt may đạt 25,9 tỷ USD, (tăng 8,7% so với 2016); xuất khẩu hàng xơ sợi đạt 3,5 tỷ USD (tăng 19,9% so với 2016); xuất khẩu vải cũng đạt xấp xỉ 1,1 tỷ USD. Nếu trừ đi lượng nguyên phụ liệu nhập khẩu phục vụ hàng làm nội địa, thì thặng dư thương mại đạt 15,5 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay.
Phân tích kỹ hơn, ông Vũ Đức Giang cho biết, mặc dù Hoa Kỳ là quốc gia từ chối trong việc ký kết Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) nhưng các đơn hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ vẫn được ký đều, trái với nhiều dự báo cho rằng giá trị xuất khẩu sang thị trường này sẽ bị sụt giảm. Hiện số liệu thống kê vẫn cho thấy, Hoa Kỳ đang là nước đứng đầu về thị trường xuất khẩu dệt may của Việt Nam, chiếm tỷ trọng 48,3%, đạt kim ngạch 12,53 tỷ USD, tăng 9,4% so với năm 2016.
Ngoài ra, trong năm qua cũng ghi nhận sự tích cực tìm tòi các thị trường mới của ngành dệt may. Bên cạnh việc sản xuất những mặt hàng mới để khai thác các thị trường truyền thống như ASEAN, Đông Âu, EU, Nhật Bản và Hàn Quốc… dệt may Việt Nam cũng tạo dấu mốc ấn tượng khi đầu tiên xuất khẩu sản phẩm may mặc sang thị trường Trung Quốc với giá trị khoảng 1 tỷ USD. Bên cạnh đó, sang năm 2018 theo lộ trình giảm thuế của Hiệp định ATIGA, nhờ được hưởng ưu đãi thuế quan trên tổng số 99% dòng thuế của ASEAN 6 là 0% sẽ mở ra rất nhiều cơ hội cho dệt may Việt Nam có thể hợp tác với cộng động kinh tế AEC rộng lớn.
Tận dụng lợi thế từ các FTA thế hệ mới
Mặc dù bối cảnh tương lai khá sáng lạng, song theo nhiều chuyên gia nhận định, dệt may Việt Nam cũng cần nhận thức những bài học đã từng trải qua như là ngành sản xuất phải liên tục đối mặt với các vụ cáo buộc bán phá giá, bị hụt mất “đầu ra” ở thị trường Trung Quốc với sản phẩm xơ sợi do chính sách tại đây thay đổi để có bước đi phát triển trong tương lai.
Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho rằng, thành quả dệt may Việt Nam có được hôm nay là do hệ thống doanh nghiệp trong ngành đã nhanh nhạy nắm bắt đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Đặc biệt là bước chuyển mình của doanh nghiệp lớn có sức ảnh hưởng và tạo ra xu thế dẫn dắt cho toàn ngành. Những thị trường mới của dệt may Việt Nam vì vậy dần được định hình rõ hơn trên bản đồ xuất khẩu năm 2017, với những địa danh được nêu như Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, châu Phi, Trung Đông…
Ngoài ra, trong thời gian tới muốn phát triển bền vững, ngành dệt may cũng cần chú trọng, tận dụng tối đa lợi thế cạnh tranh, cơ chế chính sách của các hiệp định thương mại đa phương, song phương đã và đang đàm phán ký kết như: Hiệp định thương mại giữa Việt Nam và Liên minh kinh tế Á-Âu (gồm Nga, Armenia, Belarus, Kazakhstan và Kyrgyzstan) đã thay đổi cơ bản cách nhìn của doanh nghiệp tại Việt Nam đối với khu vực này. Trong đó, đóng vai trò tiên phong chiếm lĩnh lại thị trường xứ bạch dương là những doanh nghiệp như Tổng công ty may Nhà Bè, Tổng công ty Đức Giang… Hay như trường hợp gồm hai hiệp định thương mại (FTA) lớn với Nhật Bản là Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN-Nhật Bản (AJCEP) và Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản (VJEPA) cũng đã được ngành dệt may tận dụng tối đa lợi thế.
Song song với đó là Hiệp định FTA Việt Nam - EU dự kiến sẽ chính thức có hiệu lực vào giữa năm 2018 mà theo giới chuyên gia dự đoán sẽ còn mở ra nhiều thành công hơn nữa cho ngành. Xa hơn, dệt may Việt Nam sẽ còn nhận ảnh hưởng tích cực từ những FTA đang trên đường đàm phán như: Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện Khu vực (RCEP) giữa 10 nước ASEAN cùng 6 nền kinh tế lớn (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia, New Zeland). Tiếp đến là phiên bản mới của TPP là Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Đây thực sự là những hiệp định bản lề chính sách, tạo động lực thu hút vốn đầu tư nước ngoài, bù đắp vào những thiếu hụt, giúp ngành phát triển bền vững trong thời gian tới.