Mở cửa thị trường tư vấn

"Nhìn đời" qua luống cày, một số doanh nghiệp thiếu một tầm nhìn và chạy theo cơ hội nhỏ lẻ, hiệu quả không cao. Vì thế, sử dụng dịch vụ tư vấn là cách để đưa các Doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận hướng phát triển hiện đại.

Ông Đỗ Thanh Năm, Chủ tịch hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc công ty Tư vấn và Hỗ trợ Chiến lược Win-Win nói về sự phát triển của nghề tư vấn tại VN, theo ông sẽ có bước phát triển mạnh trong vòng 2 năm tới. Ông đã dành cho Tạp chí VBF một cuộc trò chuyện thú vị.

PV: Được coi là một chuyên gia tư vấn giàu kinh nghiệm, người bạn đồng hành của doanh nghiệp trong quá trình phát triển, ông đánh giá như thế nào về nhu cầu sử dụng dịch vụ tư vấn của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay?

Có thể thấy rõ, thị trường đang ngày càng mở cửa với tư vấn, đặc biệt ở Việt Nam, với số lượng lớn các doanh nghiệp trong giai đoạn gây dựng, gọi là tạm thời có chỗ đứng trên thị trường, đã “quá tải” cả ở công việc lẫn chất xám đang khao khát phát triển, tiến ra thị trường quốc tế, rất cần tái cấu trúc tất cả từ nhân sự, qui mô đến kỹ năng, chiến thuật, chiến lược kinh doanh. Chỉ riêng trong lĩnh vực tư vấn chiến lược và mô hình quản lý doanh nghiệp, trong 4 năm hoạt động, công ty chúng tôi đã tư vấn cho hơn 1.000 doanh nghiệp (hơn 200 doanh nghiệp vừa và lớn). Điều đó để nói rằng, nhu cầu của doanh nghiệp về tư vấn là rất lớn. Đây có thể coi là mảnh đất màu mỡ cho dịch vụ tư vấn phát triển.

Cách đây 2 tháng, công ty chúng tôi đã tiến hành cuộc khảo sát triển 1000 doanh nghiệp và kết quả cho thấy rằng: Trên 90% các công ty lớn (dựa trên lợi nhuận và doanh thu) sử dụng dịch vụ tư vấn, khoảng 40% là các công ty vừa, chưa tới 20% các công ty nhỏ.

Kết quả khảo sát này cũng cho thấy (có những đáp viên chọn nhiều yếu tố), 80% doanh nghiệp muốn có một góc nhìn khách quan từ những người có chuyên môn sâu, 73% cho rằng việc kết hợp giữa doanh nghiệp và người có chuyên môn sâu sẽ mang lại kết quả hoạt động tốt hơn, và 40% cho rằng dùng dịch vụ tư vấn để tập trung thời gian và công sức cho những việc quan trọng để tạo ra kết quả cao hơn.

Tuy nhiên, cũng có nhiều doanh nghiệp không sử dụng dịch vụ tư vấn vì các lý do khác nhau. Trong đó 79% cho rằng chi phí dịch vụ tư vấn khá cao, 55% cho rằng không tin vào chất lượng của dịch vụ tư vấn, 13% cho rằng đội ngũ nhân sự giỏi và không dùng dịch vụ tư vấn.

PV: Kết quả khảo sát cũng cho thấy, nhiều DN tỏ ra dè dặt với tư vấn vì còn nghi ngờ vào sự thành công của dịch vụ còn khá mới mẻ tại Việt Nam, thưa ông?

Để phát triển đúng hướng, DN cần những nhà tư vấn doanh nghiệp tầm cỡ, trong khi đó tại Việt Nam hiện nay số lượng nhà tư vấn chuyên nghiệp không có nhiều. Một nhà tư vấn thành công không chỉ có kinh nghiệm làm việc ở vị trí cấp cao ở các công ty lớn, công ty đa quốc gia, mà điều quan trọng nhất là chuyên gia tư vấn phải có một năng lực đặc biệt về tầm nhìn, cũng như khả năng nhìn nhận và giải quyết vấn đề trong bất kỳ tình huống nào. Một công ty tư vấn chuyên nghiệp, phải tạo ra “chất keo” để kết nối những con người đặc biệt này lại với nhau, cùng hướng về mục tiêu chung “giúp doanh nghiệp phát triển nhanh hơn, bền vững hơn”, trong một bản sắc văn hóa tràng ngập tính nhân văn. Rõ ràng, thỏa mãn những điều kiện này quả thật không đơn giản trong một sớm một chiều, mà doanh nghiệp tư vấn phải có một sự chuẩn bị chu đáo của ít nhất 5 năm.

PV: Nhưng DN rất khó để xác định đâu là nhà tư vấn có uy tín, hiệu quả?

Bên trong có xuất sắc thì mới thể hiện ra bên ngoài hoàn hảo được. Nhìn vào nội lực bên trong của công ty tư vấn để phân biệt đâu là nhà tư vấn chuyên nghiệp, hiệu quả, cụ thể là nhìn vào năng lực đội ngũ nhân sự, mô hình quản lý, kiểm soát mà họ đang vận hành, và bản sắc văn hóa doanh nghiệp mà họ đang theo đuổi. Một nhà tư vấn phải đủ tâm và đủ tầm thì mới có thể đồng hành với sự phát triển của doanh nghiệp được. Doanh nghiệp trước khi sử dụng dịch vụ tư vấn cần nghiên cứu, tìm hiểu kỹ đối tác, xem trang web, trực tiếp đến văn phòng của công ty tư vấn và tiếp xúc với chuyên gia tư vấn, tham khảo ý kiến của những doanh nghiệp mà họ đã từng tư vấn để có sự đánh giá chính xác.

PV: Và hiệu quả tư vấn cũng khó đo đếm một cách chính xác?

Tư vấn đúng nghĩa là doanh nghiệp và nhà tư vấn cùng làm. Nhà tư vấn vừa có tâm, vừa có tài và cùng làm việc với đội ngũ cốt lõi của doanh nghiệp, thì chắc chắc sẽ tạo ra một kết quả tốt hơn rất nhiều so với kết quả mà doanh nghiệp tự làm. Một chương trình tư vấn thành công đòi hỏi cả hai phía: quyết tâm theo đuổi đến cùng của doanh nghiệp và năng lực của nhà tư vấn. Giá trị gia tăng thu được thể hiện ở cả 3 giai đoạn: ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.

Một ý tưởng hay về chiến lược có thể tạo ra giá trị gấp hàng trăm lần so với phí dịch vụ tư vấn. Một mô hình quản lý và kiểm soát tốt có thể giúp doanh nghiệp vận hành suôn sẻ chiến lược đề ra và tối thiểu hóa chi phí không tạo nên giá trị gia tăng (chi phí này thường chiếm từ 2% đến 10% trong tổng chi phí của doanh nghiệp). Xây dựng được bản sắc văn hóa, khai thác được từ 80% đến 100% năng lực của CBNV (theo kết quả khảo sát của Win-Win, mức độ khai thác năng lực bình quân của CBNV ở các doanh nghiệp hiện nay từ 50% đến 60%)…

PV: Liệu có hứa hẹn một tương lai phát triển tươi sáng của nghề tư vấn DN tại Việt Nam, thưa ông?

Trong quá trình hội nhập, doanh nghiệp có điều kiện tiếp nhận tinh hoa của thế giới, sẵn sàng đương đầu với các doanh nghiệp thế giới, sẵn sàng đầu tư nhiều hơn để thu về kết quả lớn hơn, xem phí dịch vụ tư vấn là tiền đầu tư cho chiến lược và mô hình quản lý.

Nhìn vào sự phát triển nhanh của nghề tư vấn ở các nước phát triển, và hiệu quả từ việc sử dụng dịch vụ tư vấn của các doanh nghiệp Việt Nam, theo tôi, trong 2 năm tới, dịch vụ tư vấn sẽ phát triển mạnh tại Việt Nam.

Thu Huyền (thực hiện)