Nhận diện cơ hội từ hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU

Nếu hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam – EU được ký kết thì hai bên sẽ có cam kết mở cửa thị trường, xóa bỏ nhiều dòng thuế nhập khẩu, mở cửa dịch vụ các vấn đề về hàng rào kỹ thuật, chống bán phá giá. Bên cạnh nhiều thuận lợi thì Việt Nam cũng phải đối diện với không ít thách thức.

Sáng 3/3/2011, Chi nhánh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam TP HCM (VCCI) đã tổ chức “Hội thảo Đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam – EU, cơ hội và thách thức nào cho Việt Nam”.

Quan hệ thương mại giữa Việt Nam – Liên minh Châu Âu (EU) trong những năm gần đây có bước phát triển mạnh mẽ và đầy ấn tượng. EU – một khu vực kinh tế đa dạng với 27 quốc gia thành viên đã trở thành một trong những đối tác thương mại quan trọng nhất của Việt Nam. Năm 2010, EU đứng thứ hai trong các nước xuất khẩu lớn của Việt Nam và đứng thứ 5 trong nhập khẩu vào Việt Nam. Trong khi đó Việt Nam tuy hiện tại vẫn là một đối tác nhỏ của EU (đứng thư 31 trong nhập khẩu và 41 trong xuất khẩu từ EU) nhưng đầy tiềm năng với một nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng và một thị trường dân số trẻ với sức hấp thụ hàng hóa, dịch vụ lớn, một địa chỉ đầu tư hấp dẫn, ổn định…

Ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch UB tư vấn về Chính sách Thương mại Quốc tế Phòng Thương mại và Công Nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, nếu Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU được ký thì đây sẽ là cơ hội rất tốt cho các doanh nghiệp bởi họ sẽ được tiếp cận nhập khẩu các công nghệ cao từ các quốc gia tiên tiến.

Ông Huỳnh cũng nhận định, khi tham gia vào sân chơi này, vì các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ được nhiều cái lợi. Những mặt hàng xưa nay vốn là chủ lực của Việt Nam như giày dép, dệt may, đồ điện tử và thủy sản… đều có thể đấy mạnh xuất khẩu vào thị trường này. Trong quá trình đàm phán chúng ta phải làm rõ hàm lượng của Việt Nam là bao nhiêu và sáng suốt để lựa chọn những điều khoản có lợi với những thế mạnh sẵn có, cố gắng giảm ảnh hưởng bất lợi, để qua đó chúng ta có chính sách hợp lý mở cửa cái này và chấp nhận họ ở các khác.

Theo giáo sư Claudio Dordi, Federico Lupo Pasine, chuyên gia dự án MuTrap III EU – Việt Nam cho biết kinh nghiệm từ các FTA đã ký kết của EU thì Việt Nam sẽ được hưởng lợi như EU sẽ cắt giảm thuế nhập khẩu với hàng hóa Việt Nam, nhờ đó Việt Nam có thể tăng kim ngạch xuất khẩu. Việt Nam cắt giảm thuế và hưởng lợi từ các hàng nhập khẩu công nghệ nguyên liệu chất lượng cao từ Eu với giá rẻ hơn. EU sẽ xuất khẩu thương mại dịch vụ chất lượng cao sang Việt Nam người tiêu dùng Việt Nam được hưởng lợi, và trong dài hạn thì sẽ tăng năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt. Bên cạnh đó EU cũng sẽ đầu tư nhiều vào Việt Nam.

Ông Huỳnh cũng cho biết, cũng đồng ý với ý kiến của giáo sư Claudio Dordi, Federico Lupo Pasine là nếu việc ký kết thành công thì sẽ đem lại nhiều thuận lợi cho doanh nghiệp trên cả hai phương diện nhập khẩu và xuất khẩu nhưng có khai thác hết cơ hội lợi thế hay không còn phụ thuộc vào mỗi doanh nghiệp, và cũng tùy thuộc vào ngành nghề lĩnh vực. Nhưng ông Huỳnh chắc chắn một điều, khi tham gia vào sân chơi này, Việt Nam sẽ có nhiều đối tác khổng lồ, và các doanh nghiệp có lựa chọn hình thức cạnh tranh hay tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu hoặc làm dịch vụ cung ứng, hỗ trợ.

Bên cạnh những thuận lợi thì các doanh nghiệp cũng phải đối diện với những khó khăn. Ông Huỳnh phân tích, khi ký kết hiệp định với những quốc gia phát triển thì doanh nghiệp chịu cạnh tranh khốc liệt. Tuy nhiên các doanh nghiệp cũng hiểu được những lợi ích từ hiệp định

Hội thảo nằm trong khuôn khổ chiến dịch vận động chính sách của doanh nghiệp Việt Nam đối với Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU của VCCI, được thực hiện trong khuôn khổ Dự án Dự án Hỗ trợ thương mại đa biên (MUTRAP III) tổ chức. Ngoài việc cung cấp thông tin đa chiều về dự thảo FTA tương lai giữa Việt Nam – EU còn là dịp để các doanh nghiệp đóng góp ý kiến ngay từ khi chưa có sự khởi động chính thức từ phía nhà nước. Việc cung cấp thông tin những mặt được và chưa được trong các lĩnh vực trong nước để từ đó chúng ta có những thông tin đầy đủ cho dự thảo trước khi tiến hành đàm phán. Ông Huỳnh nhận định việc chủ động tham gia vào quá trình đàm phán chúng ta sẽ sớm nhận ra thuận lợi cũng như thách thức. Doanh nghiệp chủ động tham gia sớm sẽ cung cấp thông tin quý báu cho các đoàn đàm phán Chính phủ để có những quyết định phù hợp.