16:18:03 | 21/3/2011
Ngân hàng có thể hiểu đơn giản là một trung gian tài chính có chức năng nhận tiền gửi của cư dân, tổ chức tài chính, tổ chức tín dụng… và cho các thành phần kinh tế vay làm vốn kinh doanh, vốn hoạt động…, tuy là một lĩnh vực đầy tiềm năng nhưng trong nó cũng ẩn chứa rất nhiều rủi ro, đặc biệt là trong các hoạt động tín dụng.

Rủi ro tín dụng là tình trạng khách hàng không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đối với ngân hàng như không có khả năng trả được, không trả đầy đủ, không trả đúng hạn cả gốc lẫn lãi các khoản vốn vay, gây tổn thất cho ngân hàng trong việc bảo toàn và nâng cao hiệu quả kinh doanh vốn. Chính vì vậy, mỗi ngân hàng đều rất chú trọng tới công tác quản lý rủi ro về vốn khi hoạt động tín dụng được diễn ra, mọi ngân hàng đều chủ động thiết lập hệ thống quản lý rủi ro tài chính cho mình nhằm đảm bảo ổn định tính thanh khoản và thích ứng với mọi tình huống xấu có thể xảy ra.
Quản lý rủi ro là một nghiệp vụ quan trọng gắn liền với mọi hoạt động của các ngân hàng thương mại, quản lý rủi ro không có nghĩa là né tránh rủi ro mà là việc xác định một mức rủi ro có thể chấp nhận được, trên cơ sở đó đưa ra các biện pháp để đảm bảo rủi ro tín dụng không vượt quá mức xác định trước đó. Việc quản lý rủi ro tín dụng là quá trình đo lường, đánh giá rủi ro trong quá trình cho vay, theo dõi giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời để đảm bảo quyền lợi của ngân hàng mỗi khi gặp bất cứ sự thay đổi nào. Quản lý rủi ro tín dụng còn có tính chất phòng ngừa, ngăn ngừa và làm giảm những nguyên nhân gây tổn thất cho ngân hàng, đảm bảo các khoản cho vay được hoàn trả đầy đủ, đúng hạn. Cũng như nhiều ngân hàng thương mại khác, hoạt động quản lý rủi ro tài chính nói chung và quản lý rủi ro tín dụng nói riêng đang được triển khai tích cực và có hiệu quả tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).
Là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu Việt Nam, BIDV hiểu rất rõ vị trí, vai trò và sức ảnh hưởng của mình trong nền kinh tế, trong hệ thống ngân hàng quốc gia. Chính vì vậy, từ phương châm tới hành động, hoạt động luôn phải đảm bảo cho BIDV đủ khả năng thanh khoản và có tính tiên phong trong việc ứng dụng các nghiệp vụ hiện đại của ngành ngân hàng thế giới. Một trong những đóng góp cho sự thành công là luôn nhìn nhận rất rõ tầm quan trọng của rủi ro tín dụng, là loại rủi ro quan trọng nhất trong các loại hình rủi ro tài chính, bởi thu nhập từ hoạt động tín dụng chiếm tới 60% tổng số thu nhập của BIDV. Để hoạt động này luôn phát triển, ngân hàng không ngừng cải thiện các chính sách và thủ tục quản lý rủi ro, tiến hành những thay đổi cần thiết trong toàn bộ cơ cấu tổ chức, cơ cấu thanh tra và bộ máy kiểm soát sao cho công tác quản lý rủi ro tín dụng ngày một tốt hơn.
Công tác quản lý rủi ro tín dụng của BIDV được thực hiện và quản lý theo nguyên tắc phân quyền, phân cấp cho từng hoạt động, từng cá nhân phụ trách vì thế trách nhiệm và thẩm quyền trong quản lý kinh doanh luôn được phát huy, xác định rõ. BIDV thường xuyên cung cấp thông tin về thị trường, thông tin của ngành và của đơn vị một cách đồng bộ, toàn diện, kịp thời cho mỗi cấp, mỗi cán bộ, mỗi bộ phận kinh doanh; thường xuyên có sự điều chỉnh một cách đồng bộ từ chiến lược kinh doanh cho tới công tác nhân sự sao cho phù hợp với từng người, từng bộ phận, từng giai đoạn.
Đối với đội ngũ cán bộ tín dụng, ngân hàng thường xuyên trang bị nghiệp vụ để họ có khả năng hiểu biết đầy đủ thông tin về khách hàng vay vốn như thông tin hồ sơ pháp lý, thông tin tình hình tài chính, tình trạng nợ nần, tài sản đảm bảo… Đây là một yếu tố rất quan trọng trong quy trình quản lý rủi ro của hoạt động tín dụng, đòi hỏi cán bộ tín dụng của ngân hàng phải nắm một cách đầy đủ, chính xác để tiến tới xem xét quyết định cho vay và tạo thuận lợi cho công tác giám sát sau khi vay.
Nhằm nâng cao hơn nữa công tác ngăn ngừa rủi ro tín dụng góp phần ổn định về mọi mặt cho toàn hệ thống, BIDV đã nâng cấp hệ thống thông tin minh bạch, chính xác và coi trọng phẩm chất nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ tín dụng. Ngân hàng thường xuyên chú trọng nâng cao trình độ, chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng cán bộ làm công tác quản lý rủi ro tín dụng; việc bổ nhiệm các chức danh liên quan tới công tác cho vay phải thực sự khách quan, đúng quy trình, đảm bảo năng lực công tác và phẩm chất của nghề. Hàng tháng, hàng quý, ngân hàng thường xuyên tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề, các buổi tập huấn nghiệp vụ tạo điều kiện cho các cán bộ trao đổi kinh nghiệm, thảo luận và cách giải quyết những vướng mắc phát sinh từ thực tế. Thường xuyên thuê các chuyên gia nước ngoài tư vấn, đào tạo, chuyển giao công nghệ mới trong quản lý tài chính nói chung và quản lý rủi ro tín dụng nói riêng cho cán bộ và nhân viên của ngân hàng. BIDV đặc biệt coi trọng khâu hoàn thiện các chính sách tín dụng, đưa hoạt động này đi đúng hướng, đạt mục tiêu an toàn, mục tiêu hiệu quả nhằm tiến dần tới những thông lệ quốc tế trong lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, ngân hàng còn xây dựng và hoàn thiện quy trình giám sát, tiếp tục hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, tăng cường các hoạt động kiểm tra nội bộ. Hoạt động kiểm tra nội bộ được thực hiện định kỳ, phối hợp với kiểm tra đột xuất, được tiến hành một cách thông suốt trên toàn hệ thống để sớm phát hiện các sai sót, sớm cảnh báo các dấu hiệu vi phạm tránh các hệ luỵ nghiêm trọng xảy ra. Công tác kết hợp bảo hiểm với tín dụng, phân tán rủi ro và công tác phát triển nghiệp vụ phái sinh cũng là những hoạt động góp phần nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng, được BIDV nghiêm túc thực hiện theo từng chuẩn mực nghiệp vụ. Với mục tiêu hướng tới trở thành một ngân hàng hiện đại, BIDV đã thành lập các Hội đồng quản lý tài sản Nợ - Có, thành lập Ban quản lý rủi ro tín dụng, Ban quản lý rủi ro thị trường, thành lập công ty quản lý nợ, khai thác tài sản và thực hiện quản lý một số khoản vay khó đòi giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động, hạn chế rủi ro.
Trong bối cảnh thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh, khủng hoảng tài chính thường xuyên xảy ra, gây ảnh hưởng không nhỏ tới nền kinh tế Việt Nam. Khi lạm phát tăng cao, kiều hối giảm sút, Ngân hàng Nhà nước luôn có hướng thắt chặt tín dụng… dẫn tới nhiều doanh nghiệp không có nguồn tiền đủ khả năng thanh toán, thiếu vốn kinh doanh, nguy cơ phá sản luôn thường trực, ngân hàng không thu hồi được nợ, nợ quá hạn, nợ xấu tăng cao. Trước thực tế đó, đổi mới quản lý rủi ro tín dụng đích thực là nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong công tác quản trị và điều hành của các ngân hàng thương mại, bước đi của BIDV trong những năm qua đã mang lại lợi ích không nhỏ trong việc giảm nợ xấu, nợ khó đòi và ngày càng nâng cao tổng thu, nâng cao vị trí của hoạt động tín dụng. Những thành tích mà BIDV đã gặt hái được chắc chắn góp phần giảm bớt các rủi ro về tài chính và tăng khả năng thanh khoản của cả hệ thống ngân hàng quốc gia, giúp hệ thống đảm bảo vốn để cung cấp cho mọi hoạt động của nền kinh tế, đưa Việt Nam ngày một phát triển vững chắc trên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế.
Nguyễn Thị Thanh Ngà – Ban Quản lý Tín dụng BIDV