Doanh nghiệp lạc quan vào triển vọng tăng trưởng quý IV/2021

08:54:08 | 5/10/2021

Mặc dù nền kinh tế đang phải gánh chịu những “cú sốc lịch sử” do đại dịch Covid-19 gây ra, nhưng kết quả điều tra xu hướng kinh doanh của các doanh nghiệp cho thấy, các doanh nghiệp vẫn lạc quan về tương lai, tình hình tăng trưởng trong quý IV năm nay.

GDP giảm kỷ lục, số doanh nghiệp rời thị trường lớn chưa từng thấy

Theo số liệu từ Tổng cục thống kê, tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý III/2021 giảm sâu xuống mức âm, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) chỉ đạt - 6,17%, GDP 9 tháng chỉ tăng +1,42%. Đây là mức giảm sâu nhất trong lịch sử.

Không chỉ vậy, đại dịch Covid-19 kéo dài cũng đã làm nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với nguy cơ phá sản. Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy trong 9 tháng, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn là 45.100 doanh nghiệp, tăng 16,7% so với cùng kỳ năm trước. Có 32.400 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, tăng 17,4%, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể là 12.800, tăng 5,9%. Như vậy có khoảng 90.300 doanh nghiệp đã rút lui khỏi thị trường trong 9 tháng qua. Bình quân một tháng, cả nước có 10.000 doanh nghiệp rời khỏi thị trường, tương đương mỗi ngày là hơn 300 doanh nghiệp.

Đáng chú hơn, theo đại diện Tổng cục Thống kê, con số này chưa phản ánh hết số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường trên thực tế, bởi trong điều kiện nhiều địa phương phải thực hiện giãn cách xã hội nên các doanh nghiệp không thể làm thủ tục giải thể, rút lui khỏi thị trường được theo đúng quy định.

Bên cạnh đó, hiện nhiều doanh nghiệp đang thiếu lao động trầm trọng. Chi phí cũng tăng rất nhiều cho phòng chống dịch và giá nguyên liệu đầu vào tăng.

Sự khó khăn còn được thể hiện ở số lượng doanh nghiệp thành lập mới. Cụ thể, tính chung 9 tháng đầu năm, tổng số doanh nghiệp thành lập mới đạt 85.500 doanh nghiệp, giảm 13,6% so với cùng kỳ năm trước. Quy mô vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới đạt 14 tỷ đồng, giảm 3,1%.

Theo các chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp đang gặp phải rất nhiều khó khăn, sức chịu đựng đang gần cạn kiệt. Thời gian tới, khi dịch đã được kiểm soát, các doanh nghiệp cũng chưa thể phục hồi ngay được. Sẽ có rất nhiều địa phương không hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế năm 2021, do đó khả năng không hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế của cả nước là hiện hữu.

Doanh nghiệp vẫn lạc quan

Đánh giá dự kiến về triển vọng sản xuất kinh doanh quý IV/2021, có 43,4% số doanh nghiệp đánh giá xu hướng sẽ tốt lên so với quý III/2021; 26,3% số doanh nghiệp dự báo khó khăn hơn và 30,3% số. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lạc quan nhất với 79,4% số doanh nghiệp dự báo tình hình sản xuất kinh doanh quý IV/2021 tốt hơn và giữ ổn định so với quý III/2021; tỷ lệ này ở khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước và doanh nghiệp Nhà nước lần lượt là 71,8% và 68,8%.

Về khối lượng sản xuất, xu hướng quý IV/2021 so với quý III/2021, có 43,5% số doanh nghiệp dự báo khối lượng sản xuất tăng; 23,9% số doanh nghiệp dự báo giảm và 32,6% số doanh nghiệp dự báo ổn định.

Về đơn đặt hàng, xu hướng quý IV/2021 so với quý III/2021, có 39,2% số doanh nghiệp dự kiến có đơn hàng tăng lên; 24,3% số doanh nghiệp dự kiến đơn hàng giảm và 36,5% số doanh nghiệp dự kiến có đơn hàng ổn định.

Ngoài ra, về đơn đặt hàng xuất khẩu, xu hướng quý IV/2021 so với quý III/2021, có 34,6% số doanh nghiệp dự kiến tăng đơn hàng xuất khẩu mới; 22,4% số doanh nghiệp dự kiến giảm và 43% số doanh nghiệp dự kiến ổn định.

Về những triển vọng tăng trưởng quý IV/2021, bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê kỳ vọng quý IV có tăng trưởng cao, thậm chí cao hơn quý I và tương đương quý II. Điều này hoàn toàn có cơ sở khi độ phủ vaccine đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt ở các khu đô thị lớn, trung tâm kinh tế; dịch đang dần được kiểm soát; lạm phát tăng thấp dưới 4%; các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được giữ vững;… Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp được đưa ra kịp thời và có hiệu lực hơn trước.

Tuy nhiên theo đại diện Tổng cục Thống kê, thờ gian tới, Việt Nam cần đẩy nhanh quá trình mở cửa trở lại nền kinh tế, đặc biệt các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, TPHCM và các tỉnh kinh tế trọng điểm như Bình Dương, Đồng Nai và một số tỉnh khác trong khu vực Đông Nam Bộ. Khi mở cửa trở lại, các giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng sẽ đến từ 3 trụ cột, gồm: Đầu tư công, tăng cường xuất khẩu, tăng tiêu dùng...

Trao đổi với phóng viên, TS Võ Trí Thành cũng cho rằng, triển vọng phục hồi kinh tế Quý IV thậm chí cả năm sau phụ thuộc rất nhiều vào khả năng không chế và kiểm soát dịch bệnh. Điều này sẽ hỗ trợ tích cực cho ba động lực tăng trưởng kinh tế chính là đầu tư công, xuất nhập khẩu và tiêu dùng tư nhân.

Cũng theo chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành, để làm được điều này cần đẩy mạnh tiêm vaccine và có kế hoạch phản ứng linh hoạt, phù hợp. Cùng với đó, ở những địa phương bị ảnh hưởng mạnh mẽ từ dịch bệnh phải thực hiện giãn cách kéo dài, người dân và doanh nghiệp gần như đã cạn kiệt nguồn lực thì cần có biện pháp để khôi phục lại sức chống chịu.

Bên cạnh đó, theo dõi kỹ đà hồi phục của các thị trường trên thế giới, từ đó có chiến lược để các doanh nghiệp trong nước bắt nhịp theo. Ngoài ra, cần xây dựng các giải pháp hỗ trợ hồi phục, trong bối cảnh dư địa chính sách tài khóa và tiền tệ không rộng rãi nên cần hết sức cân nhắc về hiệu quả thực thi.

Hà Thu (Vietnam Business Forum)