Hiệu quả cao từ mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng

Hiện nay, phong trào nuôi tôm thẻ chân trắng (TTCT) phát triển mạnh ở một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tại Sóc Trăng, nghề nuôi TTCT đang phát triển nhanh, hiệu quả với năng suất từ 8 tấn/ha; nhiều hộ nông dân đã vươn lên làm giàu chính đáng từ đối tượng thủy sản này.

Sóc Trăng là tỉnh có điều kiện thuận lợi về nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tôm sú với tổng diện tích nuôi tôm năm 2010 đạt 47.869 ha. Đây là mô hình nuôi hiệu quả nhất đem lại lợi ích kinh tế cao cho người dân và thu nhập ngoại tệ lớn cho tỉnh. Tuy nhiên vào thời điểm năm 2008 do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhu cầu sử dụng tôm cỡ nhỏ tăng cao, các công ty chế biến đã khuyến khích nông dân chuyển qua nuôi TTCT. Trước tình hình trên, Sở NN & PTNT Sóc Trăng đã bổ sung vùng nuôi TTCT vào tổng thể phát triển thủy sản. Địa điểm quy hoạch thuộc xã Lai Hòa, Vĩnh Tân, Vĩnh Phước và một phần diện tích của Thị trấn Vĩnh Châu – huyện Vĩnh Châu.

Đến nay, sau 3 năm triển khai, mô hình nuôi TTCT ở Sóc Trăng đã có những chuyển biến tích cực. Năm 2008 toàn tỉnh có 145 ha diện tích thả nuôi, tổng sản lượng 1.040 tấn; đến năm 2010 tăng lên 161 ha, năng suất bình quân đạt 8 tấn/ha, tổng sản lượng 1.200 tấn. TTCT thương phẩm được bán với giá cao, dao động từ 75.000 - 115.000 đồng/kg. Đây là lý do khiến nghề nuôi TTCT ở tỉnh Sóc Trăng ngày càng phát triển.

Tính đến ngày 15/4/2011, toàn tỉnh đã thả nuôi được 138,1 ha, đa phần diện tích được nuôi trong vùng quy hoạch nuôi tôm sú. Theo Phó Giám đốc Sở NN & PTNT Nguyễn Nam Thành, thực tế qua 3 năm nuôi TTCT thử nghiệm, tình trạng tôm thẻ lây bệnh quan tôm sú là chưa có và trên nền ao nuôi tôm thẻ hoàn toàn có thể nuôi sú trở lại bình thường. Năm 2011, tình hình nuôi tôm sú gặp nhiều khó khăn do thời tiết, bệnh và khan hiếm về con giống. TTCT cũng nằm trong tình trạng này, tuy nhiên thiệt hại của tôm thẻ nhẹ hơn và nuôi tôm thẻ đang có nhiều diễn biến tích cực, chính vì vậy một số người nuôi có xu hướng chuyển từ diện tích nuôi tôm sú bị thất bại sang nuôi TTCT. Ông Võ Văn My - Phó Chủ tịch Hiệp hội Tôm Mỹ Thanh nhìn nhận TTCT cho giá trị kinh tế cao hơn, thời gian nuôi ngắn, khả năng thu hồi vốn nhanh hơn so với con tôm sú. Đặc biệt đây là đối tượng có tỷ lệ thiệt hại qua các năm ngày càng giảm dần, cụ thể năm 2008 tỷ lệ thiệt hại 13% thì đến năm 2010 chỉ còn 7%, thấp hơn nhiều so với tôm sú (16,8%/năm).

Tuy mang lại hiệu quả cao nhưng việc đầu tư nuôi TTCT đòi hỏi điều kiện cơ sở hạ tầng dịch vụ phải đảm bảo. Thực tế cho thấy việc thử nghiệm nuôi tôm thẻ nằm rải rác, đan xen trong khu vực nuôi tôm sú và ngoài vùng quy hoạch đã bộc lộ rất nhiều bất lợi, nhất là vấn đề cơ sở hạ tầng không đáp ứng được cho nuôi TTCT. Ngoài ra theo ghi nhận thực tế từ các nơi nuôi tôm thử nghiệm trên địa bàn tỉnh, tôm thẻ là đối tượng bắt buộc người nuôi phải đáp ứng được yếu tố chi phí đầu tư lớn ở tất cả các khâu so với tôm sú như con giống, thức ăn, thuốc xử lý môi trường. Mặt khác, trình độ kỹ thuật, quản lý hoạt động nuôi trồng thủy sản của người nuôi TTCT trên địa bàn tỉnh còn chưa đồng đều nên khả năng tiếp cận, cập nhật kiến thức chuyên môn hạn chế, chưa xây dựng được quy trình nuôi cụ thể. Những bất cập này nếu không được khắc phục sớm thì về lâu dài khó bảo đảm được tính bền vững của nghề. Hơn nữa việc thu mua TTCT đối với các nhà chế biến đôi lúc có hạn do phải tốn nhiều nhân công, chi phí bảo quản lớn, do đó việc phát triển nuôi TTCT với sản lượng lớn cũng sẽ gặp nhiều bất lợi trong tiêu thụ.

Theo ông Thành, do dự đoán sự phát triển nuôi TTCT sẽ nằm ngoài kiểm soát nên ngay từ khi bắt đầu quy hoạch vùng nuôi, ngành thủy sản tỉnh đã triển khai nuôi tôm theo hướng phát triển bền vững. Vấn đề còn lại là chú trọng đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ cho vùng nuôi tôm. Các tổ chức, cá nhân nuôi tôm thẻ phải có chứng nhận thông qua tập huấn các quy trình kỹ thuật và các văn bản pháp quy của Bộ NN & PTNT về sản xuất TTCT thâm canh, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm; phải có sự cam kết bảo vệ môi trường với cơ quan chức năng.

Thanh Tùng