Ninh Thuận hướng đến phát triển kinh tế toàn diện, nhanh và bền vững

Sau 3 năm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV (nhiệm kỳ 2020-2025), Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Ninh Thuận đã phát huy tinh thần đoàn kết, gắn bó, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thách thức và gặt hái được nhiều thành tựu kinh tế - xã hội quan trọng. Theo ghi nhận của Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận – ông Trần Quốc Nam, đây chính là bệ phóng vững chắc để tỉnh nhà vươn lên thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội đề ra, sớm hiện thực hóa khát vọng xây dựng Ninh Thuận phát triển nhanh và bền vững.

Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về những thành tựu kinh tế - xã hội nổi bật tỉnh đã nỗ lực đạt được trong 3 năm qua?

Ninh Thuận bước vào triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức mới phức tạp, khó lường. Tuy nhiên được sự quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ kịp thời, hiệu quả của Trung ương, cùng với tinh thần chủ động, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đoàn kết, đồng lòng của nhân dân, nhiều chỉ tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết Đại hội đến nay đạt kết quả tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 3 năm 2021-2023 đạt 9,28%/năm, cao hơn mức tăng trưởng bình quân cả nước và khu vực Duyên hải Nam Trung bộ. Quy mô nền kinh tế tăng nhanh, gấp 1,5 lần so năm 2020, bằng 78,9% mục tiêu đề ra, rút nhanh khoảng cách chênh lệch so với cả nước, đưa Ninh Thuận từ một tỉnh thuộc nhóm nghèo nhất cả nước đến cuối năm 2023 thu nhập bình quân đầu người đứng thứ 24/63 tỉnh, thành và đứng thứ 3/14 các tỉnh Duyên hải miền Trung.

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, nâng cao tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ; khai thác hiệu quả được nhiều tiềm năng thế mạnh nhất là kinh tế biển và năng lượng tái tạo. Văn hóa-xã hội có nhiều chuyển biến tiến bộ, hầu hết các chỉ tiêu đại hội đề ra đạt khá. An sinh xã hội được quan tâm, đời sống nhân dân được cải thiện.

Các khâu đột phá chiến lược được chú trọng, tập trung thực hiện với nhiều giải pháp đồng bộ, thống nhất mang lại hiệu quả rõ rệt, nhất là hạ tầng chiến lược kết nối được tập trung đầu tư, cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh; nhiều dự án có quy mô lớn được đầu tư, hoàn thành đi vào hoạt động tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển và thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư chiến lược, huy động được đa dạng nguồn lực đầu tư; phát huy hiệu quả các cơ chế chính sách về phục hồi và phát triển kinh tế, chính sách đặc thù hỗ trợ tỉnh theo Nghị quyết 115 của Chính phủ; môi trường đầu tư được cải thiện, cải cách hành chính hiệu quả hơn.

Ông Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư trao quyết định phê duyệt Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tcho lãnh đạo tỉnh Ninh Thuận

Năm 2024 được xem là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV và Kế hoạch phát triển KT-XH 5 năm 2021-2025. Vậy để hoàn thành tốt các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội đề ra trong năm "tăng tốc" này, tỉnh Ninh Thuận sẽ tập trung vào những giải pháp đột phá nào?

Tỉnh Ninh Thuận xác định năm 2024 là năm "tăng tốc" có ý nghĩa rất quan trọng để thực hiện hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025. Theo đó tỉnh đề ra một số mục tiêu, chỉ tiêu cao hơn so với năm 2023 góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của cả nhiệm kỳ, nhất là chỉ tiêu về tốc độ tăng trưởng GRDP từ 11-12% trong bối cảnh dự báo còn nhiều khó khăn, thách thức. Với tinh thần quyết tâm cao nhất, tỉnh sẽ tập trung vào 4 giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, tiếp tục bám sát và triển khai quyết liệt hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ theo Nghị quyết của Trung ương; của Tỉnh ủy về nhiệm vụ năm 2024.

Thứ hai, chủ động, nhạy bén, dự báo sát tình hình, linh hoạt trong điều hành, kịp thời, điều chỉnh các kịch bản phát triển với các giải pháp phù hợp, trong đó tập trung vào 3 khâu đột phá: Hoàn thiện cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn cho các trọng điểm phát triển, khơi thông nguồn lực tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư; Đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, liên vùng, nhất là các dự án kết cấu hạ tầng; Khơi thông nguồn lực đất đai và phát triển 6 ngành, lĩnh vực trọng tâm, ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng (thúc đẩy đầu tư, nhất là đầu tư công; năng lượng; du lịch; công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; kinh tế đô thị).

Thứ ba, huy động có hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển; đổi mới phương thức xúc tiến đầu tư bảo đảm thiết thực, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm đón đầu dòng dịch chuyển đầu tư từ các nước đến Việt Nam và từ các tỉnh, thành phố lớn đến Ninh Thuận, trọng tâm là công nghiệp chế biến, chế tạo tại các khu - cụm công nghiệp; tiếp tục tham gia các sự kiện lớn, hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại, kết nối doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Thứ tư, hỗ trợ, tháo gỡ kịp thời khó khăn cho doanh nghiệp thật sự hiệu quả, với phương châm "chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp", lấy doanh nghiệp là trung tâm, là động lực và mục tiêu cho sự phát triển. Thực hiện công cuộc chuyển đổi số, phát triển kinh tế số một cách tổng thể, toàn diện.

Vịnh Vĩnh Hy nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Ninh Thuận là một trong bốn vịnh đẹp nhất Việt Nam

Quy hoạch tỉnh Ninh Thuận thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định mục tiêu đến năm 2030 Ninh Thuận trở thành tỉnh có mức thu nhập bình quân thuộc nhóm trung bình cao của cả nước, phát triển năng động, nhanh và bền vững với kinh tế biển, kinh tế đô thị là động lực tăng trưởng. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về mục tiêu chiến lược này cũng như các kiến nghị, đề xuất gửi đến Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương?

Quy hoạch tỉnh Ninh Thuận thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1319/QĐ-TTg ngày 10/11/2023, trong đó xác định mục tiêu đến năm 2025 Ninh Thuận là tỉnh phát triển khá của khu vực và cả nước, là một trong những trung tâm năng lượng, năng lượng tái tạo. Đến năm 2030, trở thành tỉnh có mức thu nhập bình quân thuộc nhóm trung bình cao của cả nước. Đến năm 2045, trở thành tỉnh phát triển toàn diện, có thu nhập cao và đến năm 2050 Ninh Thuận trở thành tỉnh phát triển toàn diện, nhanh và bền vững, có nền kinh tế đa dạng và thịnh vượng.

Theo đó xác định tổ chức các hoạt động kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Thuận theo 04 vùng lãnh thổ, 03 vùng động lực, 03 hành lang phát triển, trong đó: vùng đô thị động lực Phan Rang - Tháp Chàm phát triển tổng hợp đa ngành; vùng kinh tế trọng điểm phía Nam của tỉnh phát triển công nghiệp - cảng biển - năng lượng, thương mại dịch vụ và du lịch; vùng phát triển phía Tây phát triển thương mại dịch vụ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, năng lượng và du lịch. Đồng thời xác định 5 nhóm ngành đột phá quan trọng gồm: năng lượng, năng lượng tái tạo; du lịch chất lượng cao; công nghiệp chế biến, chế tạo; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; xây dựng và thị trường bất động sản. Đây là định hướng quan trọng để Ninh Thuận hoạch định các định hướng phát triển kinh tế - xã hội, phân bố và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực cho phát triển, tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển của tỉnh trong thời gian tới.

Để bảo đảm thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển thì việc liên kết, hợp tác với các tỉnh trong vùng, khu vực được Ninh Thuận xem là nhiệm vụ trọng tâm nhằm khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế cạnh tranh và giá trị khác biệt. Vì vậy, ngoài phát huy nội lực tự thân, chúng tôi mong Bộ chính trị, Quốc hội, Chính phủ…sẽ có những cơ chế chính sách đặc thù giúp Ninh Thuận cũng như các tỉnh Nam Trung bộ nhanh chóng hiện thực hóa được các mục tiêu, khát vọng, định hướng chiến lược phát triển của từng tỉnh và của cả vùng, qua đó đóng góp chung cùng cả nước phát triển bền vững.

Ninh Thuận là địa phương sở hữu tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời), vậy thời gian qua thế mạnh này được tỉnh quan tâm đầu tư phát triển đạt hiệu quả ra sao?

Ninh Thuận được biết đến là tỉnh có lượng mưa trung bình năm thấp nhất cả nước, ít có bão, khí hậu khô nóng, gió nhiều; tốc độ gió trung bình trên 7m/s, lượng gió thổi đều quanh năm; có 9 tháng nắng với tổng giờ nắng bình quân khoảng 2.500 giờ/năm. Trên cơ sở tiềm năng lợi thế sẵn có, Ninh Thuận đã triển khai lập các quy hoạch phát triển năng lượng tái tạo: Quy hoạch phát triển điện mặt trời 8.000MW; Quy hoạch phát triển điện gió 2.000MW; Quy hoạch điện gió ngoài khơi 21.000MW.

Tính đến nay, Ninh Thuận đã trở thành địa phương thuộc nhóm đứng đầu cả nước về phát triển năng lượng tái tạo với tổng công suất lắp đặt của 57 dự án là 3.464MW (35 dự án điện mặt trời 2.467MW, 11 dự án điện gió 667MW, 11 dự án thủy điện 330 MW); sản lượng điện phát lên lưới điện quốc gia đạt trên 8 tỷ kwh.

Lũy kế trong 5 năm (2018-2022), lĩnh vực năng lượng tái tạo đã đóng góp cho ngân sách tỉnh trong trên 5.284 tỷ đồng; riêng năm 2023 đóng góp 1.031/3.915 tỷ đồng, chiếm 26% tổng thu ngân sách tỉnh; ước quý I/2024 đóng góp 279/1.271, chiếm 22% tổng thu ngân sách tỉnh. Phát triển năng lượng tái tạo còn góp phần giải quyết việc làm cho khoảng 4.150 lao động, chiếm 1,8% nhu cầu lao động trong 4 ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh.

Quy hoạch điện VIII được Thủ Tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 500/QĐ-TTg ngày 15/5/2023 tạo tiền đề quan trọng để Ninh Thuận thúc đẩy phát triển năng lượng và năng lượng tái tạo, từng bước hiện thực hóa mục tiêu vươn lên trở thành Trung tâm năng lượng tái tạo, năng lượng sạch của cả nước. Vậy tỉnh sẽ làm gì để khai thác tốt cơ hội này?

Thực hiện Quy hoạch điện VIII và Quyết định số 262/QĐ-TTg ngày 1/4/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII, Ninh Thuận đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Quyết định 262/QĐ-TTg, trong đó: Tập trung lựa chọn nhà đầu tư thực hiện 2 dự án lớn quan trọng (dự án LNG Cà Ná 1.500MW; dự án Thủy điện tích năng Phước Hòa 1.200MW), 6 dự án điện gió với công suất 238MW và 3 dự án thủy điện với công suất 40MW; Tập trung chỉ đạo các sở, ngành, địa phương hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ pháp lý (thẩm định thiết kế, giải phóng mặt bằng, chuyển đất rừng, quyết định chủ trương đầu tư…) để khởi công xây dựng 12 dự án điện gió, 3 dự án thủy điện (tại Quyết định số 262/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt) và Thủy điện tích năng Bác Ái - giai đoạn 2 trong năm 2024.

Tỉnh cũng đã đầu tư xây dựng lưới điện truyền tải (để truyền tải công suất 3 dự án: LNG Cà Ná, Tích năng Bác Ái và Phước Hòa). Kiến nghị Bộ Công Thương, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, quan tâm hỗ trợ tỉnh Ninh Thuận bố trí kế hoạch vốn đầu tư cho 3 dự án lưới điện truyền tải 500kV đã được phê duyệt tại Quy hoạch điện VIII (đường dây 500kV Ninh Sơn - Chơn Thành, 2 mạch dài 275km; đường dây 500kV LNG Cà Ná - Thuận Nam, 2 mạch dài 30km; trạm biến áp 500kV Ninh Sơn - 1.800kVA); đồng thời phối hợp Bộ Công Thương xây dựng khung giá mua bán điện gió, điện mặt trời theo quy định.

Ngoài ra để hình thành Trung tâm năng lượng tái tạo của cả nước, UBND tỉnh đang chỉ đạo triển khai xây dựng các đề án: "Thành lập Trung tâm nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ năng lượng tái tạo tại Trường Cao Đẳng nghề Ninh Thuận"; "Đề án cơ chế, chính sách thí điểm để Ninh Thuận trở thành Trung tâm năng lượng tái tạo toàn diện, điển hình cả nước"; "Xây dựng và triển khai thực hiện Đề án thành lập Trung tâm Công nghiệp và dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng tại Ninh Thuận".

Trân trọng cảm ơn ông!

Công Luận (Vietnam Business Forum)