Lãi suất huy động VND tăng không chính thức

NHNN quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản và khống chế lãi suất huy động không quá 10,5%/năm, trong khi đó lại “bật đèn xanh” với để NH được thoả thuận lãi suất các khoản vay trung dài hạn. Lãi suất cho vay chính thức được thừa nhận ở mức 17 – 18%, cộng với tình trạng kém thanh khoản chưa được giải quyết triệt để, khiến lãi suất huy động được các ngân hàng âm thầm đẩy lên, cạnh tranh hút vốn.

Tại các NHTMCP vẫn luôn áp dụng mức lãi suất tối đa 10.499%/năm từ nhiều tháng nay, nhưng giờ đây, một loạt các phương thức tặng tiền khuyến mãi theo tỉ lệ phần trăm số tiền gửi, hay thưởng lớn cho người tái tục gửi tiền, lãi suất huy động VND thực tế tại một số ngân hàng đã vượt qua trần quy định.

Nóng khuyến mãi

Các NHTMCP như Oceanbank, Eximbank... là những ngân hàng đầu tiên đưa ra các chương trình khuyến mãi lớn, với việc tặng thêm LS từ 0,24% tới 0,36% khi khách hàng tái gửi tiền.

VIB cũng không chậm chân, triển khai chương trình khuyến mãi hấp dẫn “Gửi Tiền lãi cao, tặng lì xì lớn” với mức lãi suất tốt nhất và tặng lì xì cao nhất dành cho khách hàng mua chứng chỉ tiền gửi và gửi tiền tiết kiệm. Khách hàng mua chứng chỉ tiền gửi tại VIB với bất cứ mức tiền nào đều được nhận mức lãi suất cao nhất 10,499%/năm và được tặng lì xì ngay vào tài khoản tương đương với mức lãi suất 1,31%/năm. Đồng thời, khách hàng gửi tiết kiệm tại VIB với mức tiền gửi từ 1 tỷ, kỳ hạn 1 hoặc 2 tháng sẽ được lì xì ngay 1 triệu đồng vào tài khoản. Nếu gửi số tiền 1 tỷ kỳ hạn 3 tháng trở lên, khách hàng được tặng lì xì ngay 2 triệu đồng.

Từ nay đế hết ngày 19.6, người gửi tiết kiệm VND và USD kỳ hạn 1-2 tháng tại Eximbank có cơ hội nhận thưởng với 100% thẻ cào trúng thưởng có nhiều giá trị khác nhau. Ngoài ra, người gửi kỳ hạn 3 tháng trở lên còn được cấp thêm mã số dự thưởng cuối chương trình với hơn 70.000 giải thưởng có tổng giá trị lên đến 4 tỉ đồng. Khách hàng gửi tiền càng nhiều, nhận được càng nhiều thẻ cào

Trần lãi suất huy động bị khống chế, nên các ngân hàng vào cuộc đua khuyến mãi. Techcombank duy trì đến hết ngày 22/3 chương trình tặng thẻ mua hàng cho khách hàng cá nhân khi gửi tiền tiết kiệm từ 1 tháng trở lên. Maritime Bank cũng kéo dài chương trình Tân Xuân đắc lộc đến hết ngày 16/4 với số tiền gửi tiết kiệm chỉ từ 5 triệu đồng hoặc 300 USD hoặc 300 EUR trở lên, khách hàng sẽ nhận được 1 phiếu dự thưởng đồng nghĩa với 2 cơ hội trúng thưởng lớn khi Ngân hàng thực hiện quay thưởng 3 lần với số tiền thưởng là cao nhất là 2kg vàng SJC... Sea Bank tặng quà trực tiếp bằng tiền mặt tương ứng với món tiền gửi nhất định...

Không đứng ngoài cuôc, các “ông lớn” cũng nhập cuộc, BIDV với chương trình tiết kiệm dự thưởng đợi I/2010 kéo dài đến hết ngày 14/4. Chương trình có mức lãi suất hấp dẫn, được cố định trong suất thời gian thực gửi và hàng ngàn giải thưởng có giá trị với tổng giá trị trên 6 tỷ đồng áp dụng cho mọi đối tượng khách hàng là cá nhân với mức tiền gửi tối thiểu chỉ là 10 triệu đồng với các kỳ hạn 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng và 12 tháng...

Trần lãi suất huy động ra đời trong thời gian NHNN muốn khống chế một tỷ lệ an toàn giữa huy động và cho vay, trong khi muốn kìm hãm một cuộc đua lãi suất. Nhưng tại thời điểm này, nhiều ý kiến cho rằng nên xóa ngay trần lãi suất huy động nhằm thông luồng tăng trưởng tiền gửi tại các NHTM. Khó cải thiện tăng trưởng tiền gửi trong điều kiện không được sử dụng vốn vay liên NH phục vụ cho vay khách hàng và đồng thời phải đảm bảo tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động, tăng trưởng tín dụng khó có thể được cải thiện.

Hiện lãi suất tiền gửi đều đang được các ngân hàng áp dụng ở mức tiệm cận 10,499%/năm. Thiếu vốn không chỉ trong cho vay dài hạn mà còn cả các kỳ hạn ngắn đã khiến các NHTM tiếp tục đẩy mạnh chương trình khuyến mại nhằm thu hút vốn đặc biệt là các khoản tiền gửi ở kỳ hạn dài. Thực chất của các chương trình khuyến mại này, là lãi suất huy động thực tế đã vượt trần quy định.

NHNN sẽ “nới” lãi suất huy động?

Thanh khoản trong hệ thống ngân hàng được cải thiện trong thời gian gần đây, nhưng nhu cầu vốn của nền kinh tế rất lớn, trong khi nguồn vốn huy động tại các NH không tăng, khiến việc vay vốn vẫn rất khó khăn. Theo thống kê của NHNN, tháng 1/2010, tổng số tiền gửi của các khách hàng tại các tổ chức tín dụng ước chỉ tăng khoảng 0,3% so với tháng cuối năm 2009 trong khi cho vay ra nền kinh tế của tháng này lại tăng khoảng 1% so với tháng trước. Tình hình huy động của các NH vẫn được nhận định là khó khăn trong suốt quý 1 năm nay.

Hai tuần trở lại đây lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có dấu hiệu tăng trở lại. Dù không mạnh, nhưng lãi suất giao dịch bình quân bằng VND tuần trước đã tăng từ 0,02% - 0,84%/năm, tiếp tục tăng thêm 0,04% - 0,23%/năm và có ở hầu hết các kỳ hạn.Báo cáo ngày 30/3 của Ngân hàng Nhà nước cho biết, mức bình quân của lãi suất qua đêm đã trở lại 7,24%/năm thay cho 6,95%/năm trước đó; trong khi lãi suất bình quân các kỳ hạn từ 3 tháng và 6 tháng vẫn là các kỳ hạn có mức bình quân cao nhất, lần lượt là 11,76%/năm và 11,83%/năm.

Trên thị trường mở , kết quả đấu thầu các phiên nửa cuối tháng 3 đã tăng trở lại, thay vì sự sụt giảm rõ rệt trong nửa đầu tháng 3.

Những số liệu trên làm nhiều người lo ngại tình trạng thiếu thanh khoản trong hệ thống NH, mặc dù đã có lời khẳng định của cơ quan quản lý, rằng NH đang có khoản tiền nhàn rỗi lớn. Các dữ liệu bổ sung được chờ đợi là tốc độ tăng trưởng huy động và tín dụng tháng 3 sắp được công bố. Thị trường cũng chờ đợi xem bất cập trong huy động và cho vay có dấu hiệu cải thiện hay không, khi tình trạng tốc độ tăng trưởng huy động thấp hơn nhiều so với tăng trưởng tín dụng kéo dài trong năm 2009.

Giờ đây, khi NHNN cho phép NH thỏa thuận lãi suất các khoản vay trung dài bạn, đầu ra của dòng vốn linh hoạt hơn, khiến NH đẩy mạnh huy động để đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế. Cuộc đua lãi suất thực tế đang nóng lên qua các chương trình khuyến mãi. Và giới chuyên gia nhận định, lãi suất huy động sắp tới sẽ được “phá rào” 10,5%, được đẩy lên sát mức kịch trần, không quá 150% lãi suất cơ bản, không quá 12%.

Lê Minh