09:37:36 | 26/1/2026
Khép lại năm 2025 với nhiều dấu ấn và con số kỷ lục, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam bước vào năm 2026 – năm bản lề mở ra chu kỳ chính sách tham vọng nhất lịch sử. Với mục tiêu GDP tăng trưởng 10% và quyết tâm nâng hạng thị trường, đây là thời điểm dòng tiền thông minh tập trung vào câu chuyện tái định giá và cải cách thể chế.
Năm 2025, chỉ số tăng nhưng phân hóa mạnh
Nhìn lại năm tài chính 2025, nếu chỉ xét trên các chỉ báo kỹ thuật, đây là giai đoạn phát triển mạnh mẽ nhất trong lịch sử 25 năm của TTCK Việt Nam. Chỉ số VN-Index có thời điểm đã vượt mốc 1.800 điểm. Quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu tăng 35%, thanh khoản bùng nổ với giá trị giao dịch bình quân đạt hơn 29.000 tỷ đồng/phiên (tăng hơn 40% so với năm trước). Đặc biệt, số lượng tài khoản nhà đầu tư cá nhân đã cán mốc 11,6 triệu, hoàn thành sớm mục tiêu của Chiến lược phát triển thị trường đến năm 2030.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Tuấn Anh, nhà sáng lập FinPeace nhận định: "Dù chỉ số tăng cao nhưng đây lại là một năm mà ngay cả các danh mục cân bằng cũng cho hiệu quả kém. Việc tập trung vào nhóm cổ phiếu dẫn dắt không hề dễ dàng, trong khi phân bổ dàn trải lại khiến hiệu suất bị kéo xuống rõ rệt". Theo ông, bối cảnh vĩ mô toàn cầu, đặc biệt là các cú sốc từ chính sách thương mại Mỹ như sự kiện “Thuế ngày giải phóng” đã gia tăng độ khó cho thị trường.
Sự phân hóa dòng tiền trở nên rõ nét khi đà tăng chủ yếu neo vào nhóm cổ phiếu trụ cột. Ông Nguyễn Thành Trung - CEO FinSuccess cho biết: "Nếu loại trừ các cổ phiếu có ảnh hưởng lớn thuộc nhóm Vingroup, bức tranh tăng trưởng của thị trường trở nên kém tích cực hơn nhiều. Phần lớn cổ phiếu còn lại chỉ tăng khoảng 6% và nếu tiếp tục loại thêm các mã ngân hàng lớn, mức tăng thực chất chỉ còn dao động 3 - 5%".
Thực tế này được củng cố bởi số liệu từ Chứng khoán KIS: hơn 62% số cổ phiếu trên sàn HSX đã trải qua nhịp điều chỉnh sâu từ 10 - 20% ngay cả khi VN-Index neo ở vùng đỉnh.
Cú hích từ thể chế và đầu tư công
Bước sang năm 2026, TTCK Việt Nam được thúc đẩy bởi những động lực vĩ mô mang tính kiến tạo. Đây là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2026 - 2030) với mục tiêu tăng trưởng GDP 10%. Động lực lớn nhất cho thị trường trong giai đoạn này chính là sự cộng hưởng giữa chính sách đầu tư công và cải cách doanh nghiệp nhà nước (DNNN).
Với tổng vốn ngân sách nhà nước dự kiến lên tới 1,08 triệu tỷ đồng cho năm 2026, đầu tư công trở thành "trụ cột" dẫn dắt nền kinh tế. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, dồn lực cho các dự án trọng điểm quốc gia như sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc và hệ thống cao tốc Bắc - Nam. Điều này tạo ra dư địa tăng trưởng trực tiếp cho nhóm xây dựng hạ tầng, vật liệu xây dựng và năng lượng. Các mã cổ phiếu đầu tư công, điện lực,… đang đứng trước cơ hội lớn nhờ khối lượng công việc khổng lồ từ các dự án trọng điểm.
Song song đó, Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước được xem là "cú hích” tăng trưởng tiềm năng của khu vực DNNN, tạo ra làn sóng tái định giá các cổ phiếu vốn hóa lớn. Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Yuanta Việt Nam đánh giá Nghị quyết 79 đã thay đổi hoàn toàn hệ tọa độ tư duy quản lý vốn. Nhà nước sẽ tập trung nguồn lực cho nhóm chiến lược (quốc phòng, năng lượng, tài chính) để xây dựng các tập đoàn mạnh ngang tầm khu vực và thoái vốn mạnh mẽ tại nhóm thương mại xuống dưới 50%.
Sự thay đổi về "chất" này biến SCIC từ một đơn vị "giữ vốn" thành một định chế "kinh doanh vốn" chuyên nghiệp. Ngay trong tuần đầu năm 2026, thị trường đã chứng kiến sự bùng nổ của nhóm cổ phiếu có vốn Nhà nước như GAS (tăng 34,12%), BSR (22,36%), hay nhóm ngân hàng quốc doanh (VCB, BID, CTG). Chứng khoán MB (MBS) nhận định rằng lộ trình thoái vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp sẽ là "tâm điểm mới" thu hút dòng tiền trong suốt năm 2026.
Tuy nhiên, bối cảnh quốc tế năm 2026 vẫn tiềm ẩn rủi ro từ địa chính trị và sự chậm lại của kinh tế toàn cầu. VNDirect cảnh báo áp lực lên chuỗi cung ứng vẫn hiện hữu, đòi hỏi sự điều hành linh hoạt giữa chính sách tiền tệ và tài khóa. Dù vậy, việc lạm phát toàn cầu hạ nhiệt và Fed bước vào chu kỳ cắt giảm lãi suất sẽ giúp giảm áp lực tỷ giá, khơi thông dòng vốn ngoại quay trở lại thị trường Việt Nam sau đợt bán ròng mạnh đầu năm 2025.
Tập trung cho nâng hạng và đầu tư hạ tầng
Tại lễ đánh cồng khai trương phiên giao dịch đầu năm 2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã khẳng định thông điệp mạnh mẽ: "Năm 2026 là năm mở đầu kỷ nguyên phát triển mới của đất nước - kỷ nguyên vươn mình. TTCK Việt Nam phải thể hiện sự quyết tâm đồng hành cùng đất nước". Bộ trưởng đã chỉ đạo ngành chứng khoán tập trung vào 7 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó cấp thiết nhất là hoàn thiện khung pháp lý và triển khai quyết liệt Đề án nâng hạng thị trường.
Mục tiêu quan trọng là chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp vào tháng 9/2026. Trong kỳ rà soát tháng 9/2025, FTSE Russell đã xác nhận Việt Nam đáp ứng toàn bộ tiêu chí. Việc nâng hạng không chỉ là danh hiệu, mà là "cánh cửa" để đón dòng vốn tỷ đô từ các quỹ đầu tư thụ động toàn cầu. Để làm được điều này, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu "khắc phục những hạn chế về khả năng tiếp cận thị trường của các công ty môi giới toàn cầu" và "đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng giao dịch".
Về phía đơn vị vận hành, theo thông tin từ bà Vũ Thị Thúy Ngà - Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), năm 2026 sẽ chứng kiến sự ra đời của nhiều sản phẩm và thị trường mới. HNX sẽ triển khai nghiên cứu phương án thành lập sàn giao dịch vốn cho Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startup) và đặc biệt là xây dựng hệ thống giao dịch carbon thí điểm, dự kiến đưa vào vận hành cuối năm 2026.
Bên cạnh đó, hệ thống KRX vận hành ổn định từ tháng 5/2025 đã đặt nền móng cho các nghiệp vụ mới như giao dịch trong ngày (T+0) hay bán khống có bảo đảm trong tương lai. Làn sóng chuyển sàn của các ngân hàng từ UPCoM sang HoSE (như KienlongBank, BVBank, VietBank) cũng được dự báo sẽ tạo ra sức hút mới, nâng cao chất lượng hàng hóa trên bảng điện tử.
Năm 2026 không đơn thuần là sự tiếp nối của năm 2025, mà là bước ngoặt thay đổi về chất của TTCK Việt Nam, hướng đến phát triển chiều sâu nhờ động lực từ đầu tư công, cải cách DNNN và tiêu chuẩn quốc tế hóa.
Hương Ly (Vietnam Business Forum)
English
