11:33:54 | 22/2/2026
Mùa xuân khơi dậy niềm hân hoan và động lực kiến tạo. Với doanh nhân Việt, Xuân 2026 khởi đầu chặng đường phát triển mới - thời điểm tư duy, hành động và khát vọng cần được khơi thông, lan tỏa mạnh mẽ.
Ba xu hướng mới cho doanh nghiệp
Chưa bao giờ thế giới lại vận động với một nhịp độ gấp gáp và khó lường như hiện nay. Bước vào năm 2026, môi trường kinh doanh toàn cầu không còn là sân chơi của những mô hình tuyến tính đơn giản. Những biến động địa chính trị phức tạp, sự cực đoan của khí hậu và tốc độ thay đổi chóng mặt của công nghệ đan xen, tạo ra một bức tranh kinh doanh phức tạp: vừa khắc nghiệt vừa chứa đựng những cơ hội đột phá chưa từng xuất hiện.
Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), sau công nghệ, kinh tế xanh hiện là lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu, quy mô hơn 5.000 tỷ USD mỗi năm và có thể đạt 7.000 tỷ USD trong 5 năm tới. Trì hoãn chuyển đổi xanh hôm nay đồng nghĩa với chi phí lớn hơn trong tương lai. Kinh tế xanh vì vậy không chỉ là trách nhiệm, mà là một trong những cơ hội kinh doanh lớn nhất của thế kỷ XXI.
Trong bối cảnh đó, kinh doanh bền vững đã trở thành chuẩn mực vận hành bắt buộc với 3 xu hướng lớn đang tái định hình cách doanh nghiệp tồn tại và phát triển:
Thứ nhất là áp lực chuyển đổi xanh và trung hòa carbon. Năng lực cạnh tranh không còn chỉ đo bằng chất lượng sản phẩm, mà bằng “dấu chân carbon” trong toàn bộ vòng đời. Doanh nghiệp thờ ơ với môi trường sẽ dần bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thứ hai là sự lên ngôi của ESG - yếu tố quyết định dòng vốn. ESG đã trở thành ngôn ngữ chung của đầu tư quốc tế. Các định chế tài chính ngày càng ưu tiên vốn cho doanh nghiệp có năng lực quản trị ESG, thu hẹp cơ hội tiếp cận tài chính của các mô hình kinh doanh lạc hậu.
Thứ ba là vai trò ngày càng rõ nét của AI và công nghệ số. Không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành, AI còn hỗ trợ đo lường, quản trị và minh bạch ESG. Khái niệm “AI xanh” đang hình thành, hướng tới tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và phục vụ trực tiếp các mục tiêu phát triển bền vững.
Thoát bẫy tư duy “gánh nặng chi phí”
Năm 2026 đánh dấu bước chuyển của Việt Nam với nền tảng vĩ mô vững chắc, được định hình bởi các quyết sách chiến lược về phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và chuyển đổi số. Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và các FTA thế hệ mới, những cam kết này mở ra vận hội mới cho doanh nghiệp - chủ thể trung tâm của quá trình thực thi, hiện thực hóa cơ chế chính sách theo tinh thần: Nhà nước kiến tạo thể chế - Doanh nghiệp hành động - Xã hội đồng hành.
Tuy nhiên, vận hội đó chỉ trở thành hiện thực khi mỗi lãnh đạo doanh nghiệp dám đối diện với câu hỏi căn cốt mang tính sống còn: tiếp tục đi theo lối mòn cũ, hay chủ động kiến tạo con đường phát triển bền vững cho doanh nghiệp.
Câu trả lời, suy cho cùng, nằm ở việc khai mở tư duy. Thách thức lớn nhất hiện nay không đến từ nguồn lực hay công nghệ, mà từ cách tiếp cận vấn đề. Khi phát triển bền vững, chuyển đổi xanh hay ESG vẫn bị nhìn nhận như một “nghĩa vụ tuân thủ” hay một khoản “chi phí gia tăng” ảnh hưởng đến lợi nhuận ngắn hạn, thì chính góc nhìn đó trở thành điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.
Khi một doanh nghiệp bỏ vốn vào quản trị minh bạch hơn (Governance), sử dụng năng lượng hiệu quả hơn (Environment), hay chăm lo tốt hơn cho người lao động và cộng đồng (Social), kết quả thu về không chỉ dừng lại ở danh tiếng hay phát triển thương hiệu. Lợi ích thực tế được phản ánh trực tiếp ở năng suất lao động, ở khả năng chống chịu kiên cường trước các rủi ro và đặc biệt là sức cạnh tranh dài hạn trên trường quốc tế. Khai mở tư duy chính là điểm khởi đầu then chốt, phá vỡ sức ỳ, tạo đà cho những hành động đột phá.
Từ “thích ứng bị động” sang “kiến tạo chủ động”
Tư duy dù có cởi mở đến đâu cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu không được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Năm 2026 được kỳ vọng là năm bản lề để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam thực hiện cú chuyển mình lịch sử về phương thức hành động: từ trạng thái “thích ứng bị động” sang trạng thái “kiến tạo chủ động”.
Sự chủ động này không chỉ dừng lại ở việc doanh nghiệp tự thân vận động, mà còn mở rộng ra hai chiều: chiều dọc (tham gia cùng Nhà nước thực thi chính sách) và chiều ngang (doanh nghiệp lớn dẫn dắt, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ trong chuỗi cung ứng).
Để hiện thực hóa điều này, hành động không nhất thiết phải là những dự án nghìn tỷ hay cố gắng hiện thực hóa nhiều kế hoạch cùng lúc. Mọi doanh nghiệp đều có thể bắt đầu từ những bước đi vừa sức nhưng bền bỉ: từ việc rà soát mô hình quản trị để tăng tính minh bạch, tối ưu năng lượng để giảm chi phí, đến việc xây dựng hệ thống báo cáo ESG cơ bản. Vấn đề cốt lõi không phải là quy mô hành động, mà là tính đúng đắn và sự kiên trì.
Trong hành trình đó, vai trò của các tổ chức đồng hành là hết sức quan trọng. Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam sẽ tiếp tục kiên định sứ mệnh kết nối chính sách với thực tiễn, cung cấp các công cụ, chương trình đào tạo, nền tảng đối thoại và hợp tác để doanh nghiệp Việt Nam từng bước nâng cao năng lực phát triển bền vững theo chuẩn mực quốc tế nhưng phù hợp với điều kiện trong nước.
Trong thời khắc Xuân 2026 cận kề, nhìn lại chặng đường đã qua và hướng tới phía trước, chúng ta có thể đặt trọn niềm tin vào bản lĩnh của cộng đồng doanh nhân Việt Nam. Với tư duy cởi mở hơn, tinh thần đổi mới mạnh mẽ hơn và sự đồng hành hiệu quả giữa Nhà nước và doanh nghiệp, thách thức hoàn toàn có thể được chuyển hóa thành động lực, áp lực chuyển hóa thành cơ hội.
Cộng đồng doanh nghiệp cần “khai mở tư duy, khai mở hành động” bắt đầu từ những quyết định chiến lược hôm nay. Khi mỗi doanh nghiệp chuyển mình, nền kinh tế sẽ thay đổi tích cực; khi doanh nghiệp vững vàng, đất nước có nền tảng vững chắc để bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Nhân Xuân 2026, xin chúc cộng đồng doanh nghiệp sức khỏe, bản lĩnh và niềm tin, kiên định con đường phát triển bền vững, cùng góp sức kiến tạo kỷ nguyên xanh cho kinh tế Việt Nam.
(MBA.) Nguyễn Quang Vinh
Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam,
Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam
Nguồn: Vietnam Business Forum
English
