Bắc Ninh: Nâng chuẩn doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi FDI

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, việc tham gia vào chuỗi cung ứng của khu vực đầu tư nước ngoài (FDI) là cơ hội nhưng cũng là thước đo năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước. Tại Bắc Ninh, định hướng này đang được cụ thể hóa bằng một cách tiếp cận rõ ràng: không chỉ dừng ở kết nối, mà trọng tâm là nâng chuẩn doanh nghiệp nội địa.

Thực tế cho thấy, dù khu vực FDI đóng vai trò động lực tăng trưởng quan trọng, mức độ tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị vẫn còn hạn chế, chủ yếu ở các khâu có giá trị gia tăng thấp. Nguyên nhân không nằm ở thiếu cơ hội, mà ở khoảng cách về công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn chất lượng.

Từ đó, Bắc Ninh xác định rõ: để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng FDI, yếu tố quyết định là nâng cao thực chất năng lực nội tại, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Đây cũng là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.

Vũ Thị Phương Thảo nhấn mạnh: “Để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng FDI, vấn đề cốt lõi không chỉ là tạo cơ hội kết nối, mà là nâng cao năng lực nội tại, từ công nghệ, quản trị đến chất lượng sản phẩm, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của đối tác quốc tế”.

Tỉnh đặt mục tiêu đến giai đoạn 2026–2030 nâng tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành chủ lực như điện tử, cơ khí chính xác và công nghiệp hỗ trợ lên khoảng 30–40%, đồng thời hình thành đội ngũ doanh nghiệp có khả năng tham gia chuỗi cung ứng cấp 1, cấp 2 cho các tập đoàn FDI.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bắc Ninh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết là tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp rút ngắn thời gian gia nhập thị trường và tham gia chuỗi cung ứng. Việc đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, số hóa hồ sơ và áp dụng cơ chế xử lý nhanh đã góp phần giảm đáng kể chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cải cách thủ tục chỉ là điều kiện cần. Theo tỉnh, điều kiện đủ nằm ở việc “nâng chuẩn” doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, Bắc Ninh triển khai các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ gắn trực tiếp với nhu cầu của các tập đoàn FDI. Thông qua cơ chế “đặt hàng – đánh giá – kết nối”, doanh nghiệp trong nước được hỗ trợ cải tiến quy trình sản xuất, nâng cấp công nghệ và từng bước đáp ứng tiêu chuẩn của đối tác quốc tế.

Song song với đó, tỉnh tập trung đầu tư hạ tầng logistics và năng lượng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh tổng thể. Các dự án giao thông liên vùng, trung tâm logistics, cảng cạn và hạ tầng hàng không sẽ giúp rút ngắn thời gian giao hàng, giảm chi phí vận chuyển – những yếu tố then chốt để doanh nghiệp tham gia vào các đơn hàng có giá trị cao.

Nguồn nhân lực cũng được xác định là một trụ cột quan trọng. Bắc Ninh đẩy mạnh đào tạo kỹ thuật cao theo mô hình liên kết giữa nhà nước – doanh nghiệp – cơ sở đào tạo, đồng thời hỗ trợ chi phí đào tạo lại cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Qua đó, giúp người lao động nhanh chóng đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất và chất lượng.

Bên cạnh đó, tỉnh xây dựng cơ chế ưu đãi có chọn lọc, tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp có tiềm năng tham gia chuỗi cung ứng FDI, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu tư vào đổi mới công nghệ và nghiên cứu phát triển.

“Mục tiêu của Bắc Ninh không chỉ là gia tăng số lượng doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, mà quan trọng hơn là từng bước nâng vị thế doanh nghiệp nội địa, tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu”, bà Thảo cho biết.

Với cách tiếp cận đồng bộ, Bắc Ninh không chỉ hướng tới gia tăng số lượng doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, mà còn đặt trọng tâm vào chất lượng và chiều sâu tham gia.

Việc chuyển từ “kết nối” sang “nâng chuẩn” không chỉ là thay đổi về chính sách, mà còn là sự chuyển dịch về tư duy phát triển. Đây chính là nền tảng để Bắc Ninh xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bền vững, trong đó doanh nghiệp trong nước và khu vực FDI cùng phát triển, bổ trợ và nâng cao giá trị cho nhau.

Ngô Khuyến (Vietnam Business Forum)