Đồng hành cùng doanh nghiệp

Với sự cởi mở và thẳng thắn, ông Bùi Hoàng Mai - Phó Trưởng ban Ban Quản lý các Khu Công nghiệp tỉnh Bắc Ninh (BQL KCN) đã chia sẻ với phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum về những kết quả trong thu hút đầu tư vào các KCN sau hơn 10 năm hình thành và phát triển. Song, ông cũng không ngần ngại “mổ xẻ” những vấn đề nóng trong việc quy hoạch, xây dựng các KCN hiện nay của tỉnh. Trần Tùng thực hiện.

Xin ông vui lòng cho biết những kết quả đạt được trong thu hút đầu tư vào các KCN tỉnh Bắc Ninh thời gian gần đây?

Thời gian vừa qua, các KCN Bắc Ninh đạt được những kết quả quan trọng góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, dịch vụ và tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Về công tác quản lý quy hoạch, đầu tư xây dựng các KCN. Việc thực hiện quy hoạch các KCN được thực hiện trước một bước phù hợp với quy hoạch chung của tỉnh. Sau hơn 10 năm xây dựng và phát triển KCN, đến nay, Bắc Ninh có 15 KCN tập trung với tổng diện tích 6.847ha. Các KCN đều hội tụ được các yếu tố thuận lợi, sẵn sàng thu hút đầu tư, đã là địa điểm dừng chân của một số dự án lớn như: Canon, Samsung, Nokia…Tính tới thời điểm này, tỷ lệ lấp đầy so với diện tích quy hoạch đạt được 58,16%; tỷ lệ lấp đầy so với diện tích thu hồi đạt 75,38%.

Công tác thu hút đầu tư đạt được kết quả khả quan, được đánh giá là địa phương khá trong cả nước. Cụ thể tính tới nay, 546 dự án đầu tư có hiệu lực, tổng vốn đầu tư đăng ký 4,25 tỷ USD; thuê đất 1.152ha đất công nghiệp. Suất đầu tư đạt 7,73 triệu USD/dự án và 3,56 triệu USD/ha đất. Riêng năm 2011, cấp mới 68 dự án, trong đó có 44 dự án FDI và 24 dự án trong nước. Trong đó đã thu hút được một số dự án lớn như: Nokia, dự án Ojitex, Vinasoy và Asia Packing.

Công tác quản lý doanh nghiệp ngày càng được nâng cao đi vào chiều sâu; đảm bảo sự hợp tác, hỗ trợ kịp thời và hiệu quả, thúc đẩy doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh theo quy định của pháp luật, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Tới nay đã có 271 dự án đi vào hoạt động. Riêng năm 2011, có 33 dự án, trong đó: Giá trị sản xuất công nghiệp đạt 142.704 tỷ đồng; giá trị xuất khẩu đạt 6.512 triệu USD; nộp ngân sách đạt 2.653 tỷ đồng. Tổng số lao động đang làm việc tại các KCN Bắc Ninh là 87.053 lao động.

Theo ông, yếu tố nào đem lại những thành quả này?

Bắc Ninh có vị trí địa lý và giao thông thuận lợi là lợi thế quan trọng trong thu hút đầu tư. Bên cạnh đó, để các nhà đầu tư đến với Bắc Ninh ngày càng nhiều, và hoạt động hiệu quả thì địa phương có sự chủ động sáng tạo riêng. Đó là việc quy hoạch đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội ở các KCN. Chúng tôi tập trung cao độ để thu hút các dự án lớn có thương hiệu của các tập đoàn đa quốc gia, để tạo thương hiệu cho các KCN, từ đó sẽ có sức hút đối với các dự án vệ tinh công nghiệp phụ trợ.

Bắc Ninh cũng như các tỉnh khác trong cả nước đều thực hiện các chính sách ưu đãi cho nhà đầu tư theo quy định của pháp luật. Nhưng chúng tôi đã có những quy chế phối hợp với một số sở, ngành để hỗ trợ các doanh nghiệp trong quá trình giải quyết các thủ tục hành chính. Nếu doanh nghiệp gặp khó khăn mà nằm trong thẩm quyền của BQL KCN thì chúng tôi sẵn sàng đi cùng doanh nghiệp sang các sở, ngành khác có liên quan để tìm hướng giải quyết. Thủ tục hành chính giải quyết kịp thời chính là đảm bảo sự tiết kiệm tiền bạc, thời gian cho doanh nghiệp. Điều đó tạo ra niềm tin ban đầu để nhà đầu tư yên tâm triển khai dự án.

Doanh nghiệp đầu tư và hoạt động ở KCN đều mang tính chất dài hạn, bởi vậy, họ cần “người bạn” chí cốt đồng hành trong suốt vòng đời của dự án. Thấu hiểu điều đó, chúng tôi đã và đang luôn luôn sẵn sàng đi cùng nhà đầu tư. Bởi vậy, doanh nghiệp tin tưởng và đánh giá rất cao vai trò của BQL KCN Bắc Ninh.

Các KCN Bắc Ninh đang trên đà phát triển và đóng góp không nhỏ vào phát triển kinh tế- xã hội của địa phương. Tuy nhiên, thực tế cho thấy quá trình xây dựng hạ tầng các KCN vẫn còn nhiều bất cập như: khó khăn trong đền bù, giải phóng mặt bằng; nhà ở cho công nhân... Theo ông đâu là nguyên nhân và tỉnh Bắc Ninh có giải pháp nào để khắc phục những vấn đề này?

Giải phóng mặt bằng (GPMB) và nhà ở cho người lao động đang là vấn đề bức xúc đối với các nhà đầu tư và các doanh nghiệp trong các KCN.

Chính phủ quyết định khung giá đất chung áp dụng cho cả nước. Căn cứ vào đó, hằng năm tỉnh định giá đất một lần vào đầu năm. Thực tế tất cả những cuộc định giá đất hằng năm của tỉnh Bắc Ninh hầu như năm sau đều cao hơn năm trước. Sau khi định giá xong, các cơ quan ban ngành vào cuộc để tiến hành đền bù GPMB. Thời gian triển khai thực hiện đền bù thu hồi thông thường vào tháng 5, tháng 6.

Cũng chính vì nhận biết được “quy luật” này, nên một bộ phận nhỏ người dân nhùng nhằng không giao đất luôn mà họ chờ chắc rằng sang năm giá đất lại tăng thêm. Đấy! cái khó khăn, cái bất cập nhất là mỗi năm định giá đất một lần.

Cơ bản hầu hết người dân biết được rằng mục đích làm các KCN của nhà nước đều nhằm mang lại quyền lợi cho dân là chính. Thực tế nhìn thấy ở huyện nào trên địa bàn tỉnh có KCN thì đúng là người dân đã giàu hơn rồi! Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi, vấn đề GPMB trở nên phức tạp bởi có một số đối tượng quá khích, bóp méo sự thật và thông tin tuyên truyền không đúng về chủ chương chính sách nhằm phá rối và trục lợi. Bởi vậy, trong thời gian tới, hội đồng GPMB cần tích cực tiếp cận các thành phần này để giáo dục, cảm hóa.

Thấu hiểu sự khó khăn của người dân sau khi đất canh tác chuyển đổi phục vụ cho công nghiệp, tỉnh đã có những chính sách về nguồn nhân lực để thu hút người dân vào làm việc ở các nhà máy tại các KCN. Trong quy hoạch các KCN, tỉnh đã dành ra một phần đất cho hoạt động dịch vụ nhằm tạo điều kiện cho người dân có thêm công ăn việc làm cải thiện đời sống.

Để GPMB thuận lợi hơn, tôi cho rằng công tác tuyên truyền là công tác quyết định để nhân dân hiểu rằng có KCN thì đời sống sẽ khá giả hơn, dân giàu hơn và nước mạnh hơn!

Về chính sách nhà ở trong các KCN. Mỗi KCN khi quy hoạch thì bên cạnh đó, chúng tôi đã quy hoạch khu dịch vụ, nhà ở cho người lao động. Hiện Bắc Ninh có 4 KCN đang có khu nhà ở cho công nhân, đó là các KCN Tiên Sơn, Yên Phong, Quế Võ và Đại Đồng – Hoàn Sơn.

Tuy nhiên có một bất cập là giá thuê nhà ở trong các khu này lại nhỉnh hơn một chút so với giá bên ngoài. Trong khi đó tâm lý người công dân lại chỉ muốn thuê được nhà giá càng rẻ càng tốt. Nhưng, nhà công nhân thuê bên ngoài thì điều kiện sinh hoạt, ăn ở khó đảm bảo sức khỏe, và an ninh trật tự không đảm bảo. Tuy vậy, nhiều người không hiểu điều này, chỉ nghĩ tiết kiệm được đồng nào hay đồng đó. Họ không thuê nhà ở tại các KCN – nơi khang trang, sạch sẽ, tiện cho người lao động sau buổi đi làm về nghỉ ngơi để tái tạo lại sức lực.

Chuyện tiết kiệm của công nhân là một phần nguyên do khiến các khu nhà ở vẫn “ế” nhiều. Như ở KCN Tiên Sơn, nhà 5 tầng tới hiện tại vẫn còn phòng trống. Diện tích mỗi phòng 40-50m² và ở được khoảng 8 người, cũng chỉ với giá hơn 1 triệu/phòng/tháng. Một lý do khác nữa là do công nhân của chúng ta chưa quen với tác phong công nghiệp. Dù sao hầu hết những người công nhân ở đây cũng xuất thân từ miền quê, giờ làm việc trong các nhà máy thì việc tuân thủ những quy định nghiêm ngặt của doanh nghiệp và bộ phận quản lý khu nhà ở cũng còn khó khăn.

Để san sẻ gánh nặng với người lao động, tỉnh có chính sách hỗ trợ để khi nhà đầu tư xây nhà công nhân thì giảm giá xuống tương đương với giá bên ngoài để người công nhân có thể thuê. Bên cạnh đó, xu thế các doanh nghiệp sẽ tự xây nhà ở cho công nhân của mình. Nhiều đơn vị lớn như Samsung, Canon, …đã xin đất xây nhà ở phục vụ cho chính người lao động của họ. Hiện tại các đơn vị này, đã chủ động thuê nhà cho công nhân ở. Như vậy, dần dần sẽ tiến tới sự kết hợp: nhà nước bỏ ra một phần, doanh nghiệp bỏ ra một phần, chủ đầu tư hạ tầng bỏ ra một phần và người lao động cũng bỏ ra một phần.

Tới đây, không chỉ mỗi BQL KCN mà tất cả các cấp chính quyền đều cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người lao động vào ở tại các KCN nhằm đảm bảo an toàn, sức khỏe và thuận lợi cho công việc. Cùng với đó cần giao cho các nhà đầu tư hạ tầng bố trí xây dựng khu nhà ở chung cư sớm.